Ο Χριστός μάς προσκαλεί να ανακτήσουμε την αυθεντική μας ύπαρξη εδώ και τώρα, μέσα στον κόσμο αυτόν που δοκιμαζόμαστε καθημερινά, σε όλα τα επίπεδα
Του Παναγιώτη Λιάκου
Η Ανάσταση του Κυρίου είναι ο κεντρικός πυλώνας της πίστεώς μας. Επίσης, αποτελεί ιστορικό γεγονός, υπόσχεση μεταθανάτιου προορισμού και -πάνω απ’ όλα- ριζική ανατροπή του θανάτου εν μέσω της παρούσας ζωής. Ο Χριστός, αναστηθείς εκ νεκρών, μας προσκαλεί να ζήσουμε ήδη αναστημένοι, να ανακτήσουμε την αυθεντική μας ύπαρξη εδώ και τώρα, μέσα στον κόσμο αυτόν που δοκιμαζόμαστε καθημερινά, σε όλα τα επίπεδα.
Εκείνος καλεί. Εμείς ακούμε το κάλεσμα; Σήμερα, η σκληρότητα, η ιδιοτέλεια και η απάθεια έχουν γίνει οι νέοι θεοί μεγάλης πλειονότητας του παγκόσμιου πληθυσμού. Μια αόρατη τάξη πραγμάτων, άψυχη και ανθρωποβόρα, μας έχει βυθίσει σε τεχνητά σύμπαντα φευγαλέων εντυπώσεων. Οθόνες αναβοσβήνουν, αλγόριθμοι καθορίζουν τι βλέπουμε και τι νιώθουμε, εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη με ταχύτητα φωτός. Όλα τούτα εκδηλώσεις της νέας ειδωλολατρίας. Ο άνθρωπος έχει αποστρέψει για τα καλά το βλέμμα του από το πρόσωπο του αδελφού του. Τον βλέπει μόνο μέσω καλλωπιστικών φίλτρων και οθονών. Η σχέση γίνεται συναλλαγή, η ελευθερία περιορίζεται σε επιλογές κατανάλωσης, η ζωή μετατρέπεται σε εμπόρευμα. Η απάθεια παρουσιάζεται ως «ψυχολογική ισορροπία», η ιδιοτέλεια ως «έξυπνη επιβίωση», η σκληρότητα ως αναπόφευκτος νόμος της νέας πραγματικότητας. Έτσι, ο άνθρωπος χάνει την ίδια του την ουσία: την ικανότητα να αγαπά ελεύθερα, να δημιουργεί, να ανασταίνεται.
Πώς, λοιπόν, να κερδίσουμε πίσω τις ζωές μας; Ο δρόμος είναι ένας: η επιστροφή στην Ανάσταση ως τρόπος ζωής. Όπως μας διδάσκει ο Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας, «αὐτὸς γὰρ ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν»*. Η θέωση ως θεωρητική έννοια δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή. Αποτελεί την πραγματική ανάσταση του ανθρώπου εν ζωή, που βιώνεται καρδιακά, ψυχικά. Μέσα στην Εκκλησία, στην ευχαριστιακή κοινωνία των προσώπων, ο θάνατος της αλλοτρίωσης νικιέται. Εκεί, η σκληρότητα μετατρέπεται σε έλεος, η ιδιοτέλεια σε προσφορά και αυτοθυσία, η απάθεια σε συμπόνια. Εκεί, ο άνθρωπος παύει να είναι αντικείμενο και γίνεται πρόσωπο ελεύθερο, δημιουργικό, ανοιχτό στον συνάνθρωπο, στον Θεό.
Για τον Ελληνισμό, που σήμερα βιώνει συνθήκες πολιτισμικής κατάρρευσης και άτακτης υποχώρησης σε όλα τα επίπεδα, η μόνη οδός ανάστασης είναι η επιστροφή στην πίστη του Χριστού και στις αρχαίες ρίζες του. Εδώ δεν γίνεται λόγος για μια ρομαντική αναβίωση του παρελθόντος, αλλά για μια ζώσα συμμετοχή σε μια πολυχιλιετή παράδοση που γεννήθηκε την προομηρική εποχή και ανανεώθηκε με το Ευαγγέλιο. Η επιστροφή στις παραδοσιακές αξίες, στην ελευθερία του προσώπου, στην επιλογή της μεσότητας, στην αγάπη ως υπέρβαση του εγώ είναι η μόνη ουσιώδης, ριζική επανάσταση ενάντια στην ετερονομία του σύγχρονου κόσμου. Και πάνω απ’ όλα, ο λαός μας πρέπει να βρει ηγεσία που θα σχεδιάσει και θα υλοποιήσει με ταχύτητα την επιστροφή στην ιερή γλώσσα των Ευαγγελίων, την ελληνιστική κοινή, που έγινε το όχημα του λόγου. Σε αυτή τη γλώσσα η σκέψη και η πίστη ενώθηκαν αρμονικά, δημιουργώντας έναν πολιτισμό που δεν υποτάχθηκε ποτέ πλήρως σε εξωτερικούς νόμους. Η ελληνιστική κοινή είναι η γέφυρά μας με το απαστράπτον αρχαίο κάλλος μας, που οφείλουμε πάση θυσία να ξαναχτίσουμε.
Όλα τούτα θα τα καταφέρουμε δρώντες με πρόγραμμα και ενσυνείδητη πρόθεση να πράξουμε αυτό που αξίζει στο Γένος μας. Θα βρούμε τον δρόμο μας αν εντοπίσουμε εντός μας το δικό μας στίγμα. Ο Σωκράτης, μέσω της πλατωνικής γραφίδας, μας πέμπει διαρκές μήνυμα εδώ και δυόμισι χιλιετίες: «Ὁ δὲ ἀνεξέταστος βίος οὐ βιωτὸς ἀνθρώπῳ»**. Σε μια εποχή που η εξέταση της ζωής έχει αντικατασταθεί από την παθητική κατανάλωση εντυπώσεων, αυτό το αρχαίο πρόσταγμα παραμένει επίκαιρο όσο ποτέ. Μόνο όταν ο λαός μας ξαναγεννηθεί μέσα από την πίστη του Χριστού και επιστρέψει στις πηγές του, στη γλώσσα, στις αξίες, στην ελευθερία του προσώπου θα αναστηθεί πραγματικά από τις στάχτες.
Η Ανάσταση του Κυρίου είναι η ελπίδα μας αλλά και η ευθύνη μας. Δεν περιμένουμε θαύματα από έξω, από τους ισχυρούς, από τους ξένους. Το θαύμα αρχίζει μέσα μας, όταν αρνηθούμε τις παγίδες του τεχνητού κόσμου και ανοίξουμε την καρδιά μας στο άκτιστο Φως που νίκησε τον θάνατο. Τότε, και μόνο τότε, θα μας προσέξει ο Θεός και θα μας βοηθήσει με την χάρη Του να ζήσουμε ως αναστημένοι. Τότε ο Ελληνισμός θα ανατείλει ξανά ως ζώσα μαρτυρία της αιώνιας αλήθειας.
* Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας, «Περὶ τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου», κεφ. 54.
**Πλάτων, «Ἀπολογία Σωκράτους 38a».
