Σκηνικό που παραπέμπει σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιόδους του Ψυχρού Πολέμου διαμορφώνεται στην Ανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ, καθώς η Λιθουανία εξετάζει την άρση της συνταγματικής απαγόρευσης για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στο έδαφός της. Σύμφωνα με δημοσιεύματα λιθουανικών μέσων ενημέρωσης, η σχετική απόφαση ενδέχεται να ληφθεί μέσα στους επόμενους μήνες, ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση πυρηνικού οπλοστασίου σε μια χώρα που βρίσκεται μόλις μια ανάσα από τα ρωσικά σύνορα.Το ενδεχόμενο αυτό προκαλεί ήδη σφοδρές αντιδράσεις στη Μόσχα, με Ρώσο βουλευτή να προειδοποιεί ακόμη και για «πυρηνική απάντηση σε πυρηνική πρόκληση». Η ρητορική γίνεται εφιαλτική, καθώς ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αναπτύξει μέσα στα σύνορά της που, όπως ανέφερε, θα ήταν ικανά να καταστρέψουν ολόκληρη τη Λιθουανία μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Το Βίλνιους φέρεται να επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών βομβών, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ποια χώρα θα μπορούσε να διαθέσει τα όπλα. Στο τραπέζι βρίσκονται, σύμφωνα με τις αναφορές, ακόμη και αμερικανικά ή γαλλικά πυρηνικά. Η λιθουανική πλευρά υποστηρίζει ότι μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε την αποτροπή απέναντι σε ενδεχόμενη ρωσική επιθετικότητα. Όμως η άλλη πλευρά του συνόρου βλέπει ακριβώς το αντίθετο: μια άμεση πυρηνική απειλή.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι η Λιθουανία και η Πολωνία έχουν ήδη εμφανιστεί ως πιθανοί υποψήφιοι για την ανάπτυξη αμερικανικών πυρηνικών όπλων, δηλώνοντας πρόθυμες να φιλοξενήσουν αμερικανικά πυρηνικά οπλοστάσια εφόσον η Ουάσινγκτον λάβει τη σχετική απόφαση.
Την ίδια στιγμή, πάντως, ο Λευκός Οίκος έχει διαμηνύσει ότι δεν σχεδιάζει επέκταση της αμερικανικής πυρηνικής παρουσίας στην Ευρώπη, θεωρώντας επαρκές το υφιστάμενο οπλοστάσιο. Η ανάπτυξη όμως πυρηνικών όπλων ακόμη πιο κοντά στη Ρωσία θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη κούρσα πυρηνικής αποτροπής.
Η Μόσχα ήδη προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να αναπτύξει νέα οπλικά συστήματα απέναντι από τα νατοϊκά σύνορα, ενώ η ρωσική πλευρά χαρακτηρίζει τις λιθουανικές κινήσεις άμεση απειλή. Το μήνυμα είναι σαφές: εάν το πυρηνικό οπλοστάσιο μετακινηθεί ακόμη πιο κοντά στη Ρωσία, η απάντηση δεν θα είναι συμβολική.
Και μέσα σε αυτό το ήδη εκρηκτικό περιβάλλον εμφανίζεται και ο παράγοντας Oreshnik. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Στρατιωτικής Ανάπτυξης του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, μονάδες της 101ης Ρωσικής Πυραυλικής Ταξιαρχίας, εξοπλισμένες με το συγκεκριμένο σύστημα βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς, έχουν αναπτυχθεί στη Λευκορωσία.
Έτσι, η εικόνα που διαμορφώνεται στην ανατολική πτέρυγα είναι εξαιρετικά βαριά: από τη μία πλευρά εξετάζεται η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων σε χώρες όπως η Λιθουανία και η Πολωνία και από την άλλη η Ρωσία ενισχύει τις πυραυλικές της δυνατότητες σε μια περιοχή που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, η στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ ενισχύεται με ταχύτητα. Η Γερμανία προχωρά στην ανάπτυξη μόνιμης, πλήρως μάχιμης ταξιαρχίας στη Λιθουανία, αποτελούμενης από περίπου 4.800 στρατιώτες έως το τέλος του 2027. Πρόκειται για μια πρωτοφανή εξέλιξη για τη σύγχρονη γερμανική στρατιωτική παρουσία, καθώς για πρώτη φορά πλήρως μάχιμη γερμανική ταξιαρχία θα σταθμεύει μόνιμα εκτός γερμανικού εδάφους.
Χιλιάδες στρατιώτες εκπαιδεύονται ήδη στη Λιθουανία για την αντιμετώπιση ενός «συμβατικού επιτιθέμενου», με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικού πολέμου, βαρέων τεθωρακισμένων, πυροβολικού, ελικοπτέρων και μαχητικών αεροσκαφών.
Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται αλλού: η στρατιωτική προετοιμασία δεν περιορίζεται πλέον στη συμβατική αποτροπή. Το ενδεχόμενο πυρηνικής ανάπτυξης μεταφέρει την αντιπαράθεση σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο, όπου ένα λάθος υπολογισμού, μια λανθασμένη εκτίμηση ή μια αλυσιδωτή αντίδραση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η Ανατολική Ευρώπη μετατρέπεται έτσι σε μια τεράστια στρατιωτική σκακιέρα, με πυρηνικά όπλα, βαλλιστικούς πυραύλους, μόνιμες ταξιαρχίες και στρατιωτικές ασκήσεις να συγκεντρώνονται σε μια γεωγραφική ζώνη όπου τα σύνορα του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας βρίσκονται επικίνδυνα κοντά.
Και όταν πλέον γίνεται λόγος για «πυρηνική απάντηση σε πυρηνική πρόκληση», η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το πιο εφιαλτικό σενάριο: μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών στην καρδιά της ηπείρου, όπου η λέξη «αποτροπή» μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε λέξη «καταστροφή».
