«Ποιος διάολο είσαι εσύ;». Με αυτή τη φράση περιέγραψε η Ζέιντι Σμιθ την καχυποψία που γεννά η κοινωνική ανασφάλεια απέναντι στον διπλανό μας. Η Βρετανίδα συγγραφέας συνομίλησε με τη Ντούα Λίπα το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, στο λογοτεχνικό φεστιβάλ του Southbank Centre στο Λονδίνο, και υποστήριξε ότι η αυξανόμενη ανισότητα έχει κάνει τις πολιτισμικές συγκρούσεις να μοιάζουν με ζήτημα επιβίωσης.
Όπως εξήγησε, όταν οι άνθρωποι έχουν αξιοπρεπή κατοικία, πρόσβαση στη δημόσια υγεία και δυνατότητα να εργαστούν, οι διαφορές μεταξύ τους μπορεί να είναι ενδιαφέρουσες ή ακόμη και ενοχλητικές, αλλά δεν απειλούν την ίδια τους την ύπαρξη. Σήμερα, με τη στεγαστική κρίση, την ανεργία και τα προβλήματα στα σχολεία και τα νοσοκομεία, οι ίδιες διαφορές αποκτούν πολύ μεγαλύτερη σημασία. Η συγγραφέας απέδωσε αυτή τη μεταβολή στην αποδυνάμωση του βρετανικού κοινωνικού κράτους.
Η Σμιθ αναφέρθηκε στις γειτονιές του Κίλμπερν και του Γουίλσντεν, όπου μεγάλωσε και όπου εκτυλίσσεται το μυθιστόρημά της. Θυμήθηκε τη δημόσια εκπαίδευση που έλαβε και τις δυνατότητες κοινωνικής συνύπαρξης που της πρόσφερε. Επιστρέφοντας σήμερα στις ίδιες γειτονιές, βλέπει ανθρώπους που δυσκολεύονται περισσότερο να τα βγάλουν πέρα, οικογένειες που φτωχαίνουν και δημόσιες υπηρεσίες που αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες τους. Η καχυποψία απέναντι στον άλλον, υποστήριξε, έχει οικονομικές και κοινωνικές αιτίες.
Μίλησε μάλιστα για την ανάγκη να ανακτηθεί κάτι από την παλαιότερη παράδοση της Αριστεράς, χωρίς να εξιδανικεύεται το παρελθόν. Κανείς δεν χρειάζεται να νοσταλγεί τις φυλετικές προκαταλήψεις ή την αντιμετώπιση των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων στη δεκαετία του 1980, επισήμανε. Αξίζει όμως, κατά την ίδια, να θυμηθούμε την αξία της δημόσιας υγείας, των σχολείων και μιας σοσιαλδημοκρατίας που μπορούσε να εξασφαλίζει βασικές συνθήκες αξιοπρεπούς ζωής.
Η συζήτηση είχε και μια πιο προσωπική πλευρά. Η Σμιθ αποκάλυψε ότι ολοκλήρωσε το «Λευκό χαμόγελο σε μαύρο φόντο» μετά από έναν χωρισμό, όταν είχε επιστρέψει στο σπίτι της μητέρας της. Ενώ οι φίλοι της διασκέδαζαν, εκείνη βρισκόταν κλεισμένη στο δωμάτιό της προσπαθώντας να τελειώσει το βιβλίο. Τα κατάφερε στις 14 Φεβρουαρίου και έφυγε κατευθείαν για κλαμπ με τις φίλες της. Κοιτάζοντας πίσω, παραδέχτηκε με χιούμορ ότι το τέλος του μυθιστορήματος είναι χαοτικό και αστειεύτηκε πως αυτός είναι ένας λόγος που οι πολύ νέοι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να γράφουν μυθιστορήματα.
Οι δύο γυναίκες μίλησαν επίσης για την κριτική. Η Ντούα Λίπα παραδέχτηκε ότι το να μάθει να ζει με τις καλές και τις κακές κριτικές ήταν από τις μεγαλύτερες δυσκολίες της καριέρας της. Η Σμιθ, αντίθετα, δήλωσε ότι εκτιμά ακόμη και μια αυστηρή αρνητική κριτική, εφόσον είναι καλογραμμένη και ευφυής, θεωρώντας την απαραίτητη για την καλλιέργεια του γούστου.
Η συνομιλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του London Literature Festival, το οποίο συνεχίζεται έως την 1η Νοεμβρίου. Η Ντούα Λίπα συμμετέχει φέτος στην επιμέλεια του προγράμματος μέσω της λογοτεχνικής της λέσχης Service95, ενώ η συζήτησή της με τη Σμιθ ηχογραφήθηκε για το podcast του Service95 Book Club.
Με στοιχεία από The Guardian
