Δύο αεροσκάφη, τα οποία είχαν καταλάβει ισλαμιστές τρομοκράτες της Αλ Κάιντα, συνετρίβησαν πάνω στους δύο Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη. Η πτήση 11 της American Airlines χτύπησε τον Βόρειο Πύργο στις 8:46 π.μ., συντρίβοντας στους ορόφους 93 έως 99. Μόλις 17 λεπτά αργότερα, η πτήση 175 της United Airlines προσέκρουσε στον Νότιο Πύργο, χτυπώντας τους ορόφους 77 έως 85. Ένα τρίτο αεροσκάφος έπεσε πάνω στο Πεντάγωνο, στην Ουάσινγκτον κι ένα τέταρτο, εκτιμάται ότι είχε στόχο τον Λευκό Οίκο ή το Καπιτώλιο. Οι επιβάτες, έχοντας αντιληφθεί τι είχε συμβεί στα άλλα αεροσκάφη και προσπάθησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο. Το αεροπλάνο συνετρίβη τελικά σε ένα χωράφι κοντά στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνια.
Η χρονική απόσταση μεταξύ των διαφορετικών επιθέσεων επέτρεψε στις τηλεοπτικές κάμερες να καταγράψουν μεγάλο μέρος των γεγονότων ακριβώς τη στιγμή που συνέβαιναν. Εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο είδαν live το δεύτερο αεροπλάνο να «σκίζει» τον Νότιο Πύργο.
Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν οι φονικότερες που είχαν σημειωθεί σε αμερικανικό έδαφος μετά την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, περίπου 60 χρόνια νωρίτερα. Ένα από τα πιο αποτρόπαια τρομοκρατικά χτυπήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας μόλις είχε συμβεί. Η τρομοκρατία μόλις άλλαζε τον κόσμο, τουλάχιστον όπως τον ξέραμε μέχρι τότε.
Το χρονικό της 11ης Σεπτεμβρίου
05:45 – Οι δύο αεροπειρατές
Ο Μοχάμεντ Άτα και ο Αμπντούλ Αζίζ αλ-Ομάρι, δύο από τους αεροπειρατές, περνούν από τον έλεγχο ασφαλείας στο αεροδρόμιο του Πόρτλαντ στο Μέιν. Επιβιβάζονται σε πτήση με προορισμό τη Βοστώνη και από εκεί επιβιβάζονται στην πτήση 11 της American Airlines.
07:59 – Η πτήση 11 απογειώνεται
Η πτήση 11 της American Airlines απογειώνεται από τη Βοστώνη με προορισμό το Λος Άντζελες. Στο αεροπλάνο βρίσκονται 76 επιβάτες, 11 μέλη πληρώματος και πέντε αεροπειρατές.
08:15 – Απογειώνεται η πτήση 175
Το αεροπλάνο της πτήσης 175 απογειώνεται από τη Βοστώνη με προορισμό επίσης το Λος Άντζελες. Στο αεροπλάνο βρίσκονται 51 επιβάτες, εννέα μέλη πληρώματος και πέντε αεροπειρατές.
08:19 – Το πρώτο σήμα κινδύνου
Η αεροσυνοδός της πτήσης 11 Μπέτι Αν Ονγκ ενημερώνει το έδαφος ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αεροπειρατεία και ότι δεν υπάρχει πλέον επικοινωνία με το πιλοτήριο.
08:20 – Απογειώνεται η πτήση 77
Η πτήση 77 της American Airlines απογειώνεται από το αεροδρόμιο Ντάλες, έξω από την Ουάσινγκτον, με προορισμό το Λος Άντζελες. Στο αεροσκάφος βρίσκονται 53 επιβάτες, έξι μέλη πληρώματος και πέντε αεροπειρατές.
08:24 – Το λάθος του Μοχάμεντ Άτα
Ο Μοχάμεντ Άτα, ένας από τους αεροπειρατές της πτήσης 11, μεταδίδει κατά λάθος μήνυμα προς τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας στη Βοστώνη.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, σκόπευε να χρησιμοποιήσει το κουμπί επικοινωνίας με τους επιβάτες, αλλά το μήνυμα μεταδόθηκε στους ελεγκτές.
08:37 – Ενημερώνεται η Πολεμική Αεροπορία
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας της Βοστώνης ενημερώνουν τον βορειοανατολικό τομέα αεράμυνας των ΗΠΑ, ο οποίος κινητοποιεί την Εθνοφρουρά για την παρακολούθηση του αεροσκάφους.
08:42 – Απογειώνεται η πτήση 93
Η πτήση 93 της United Airlines απογειώνεται από το Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ, με καθυστέρηση.
Προορισμός της είναι το Σαν Φρανσίσκο. Στο αεροσκάφος βρίσκονται 33 επιβάτες, επτά μέλη πληρώματος και τέσσερις αεροπειρατές.
08:46 – Το πρώτο χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους
Η πτήση 11 συντρίβεται στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στο Μανχάταν.
Όλοι οι επιβαίνοντες στο αεροσκάφος σκοτώνονται, ενώ εκατοντάδες εργαζόμενοι του κτιρίου παγιδεύονται στους υψηλότερους ορόφους.
17 λεπτά αργότερα η πτήση 175 συντρίβεται στον Νότιο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.
Η εικόνα μεταδίδεται ζωντανά από τα τηλεοπτικά δίκτυα και εκατομμύρια άνθρωποι συνειδητοποιούν πλέον ότι αυτό που συμβαίνει δεν πρόκειται για ατύχημα, αλλά για συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση.
Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους βρίσκεται σε δημοτικό σχολείο στη Φλόριντα όταν ο προσωπάρχης του, Άντριου Καρντ, σκύβει και του ψιθυρίζει ότι ένα δεύτερο αεροπλάνο έχει χτυπήσει τον άλλο πύργο.
09:28 – Καταλαμβάνεται η πτήση 93
Οι αεροπειρατές καταλαμβάνουν την πτήση 93 της United Airlines.
09:37 – Χτύπημα στο Πεντάγωνο
Η πτήση 77 της American Airlines συντρίβεται στο Πεντάγωνο.
Όλοι οι επιβαίνοντες σκοτώνονται, όπως και 125 στρατιωτικοί και εργαζόμενοι στο κτίριο.
09:45 – Κλείνει ο εναέριος χώρος των ΗΠΑ
Οι αμερικανικές αρχές θέτουν σε εφαρμογή την Operation Yellow Ribbon.
Όλα τα πολιτικά αεροσκάφη που βρίσκονται στον αέρα λαμβάνουν εντολή να προσγειωθούν στο πλησιέστερο διαθέσιμο αεροδρόμιο.
09:55 – Απογειώνεται το Air Force One
Το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, με τον Τζορτζ Μπους, απογειώνεται από τη Φλόριντα.
09:57 – Οι επιβάτες της πτήσης 93 αντιδρούν
Οι επιβάτες της πτήσης 93 επιχειρούν να εισβάλουν στο πιλοτήριο και να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους.
Ο αεροπειρατής-πιλότος Ζιάντ Τζαράχ πραγματοποιεί απότομους ελιγμούς, προσπαθώντας να αποσταθεροποιήσει την προσπάθεια των επιβατών.
09:59 – Καταρρέει ο Νότιος Πύργος
Ο Νότιος Πύργος του World Trade Center (Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου) καταρρέει.
Χιλιάδες άνθρωποι που βρίσκονται στην περιοχή προσπαθούν να απομακρυνθούν μέσα σε ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και καπνού.
Η πτήση 93 της United Airlines συντρίβεται σε χωράφι κοντά στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνια.
Ο ακριβής στόχος του αεροσκάφους δεν έγινε ποτέ γνωστός, ωστόσο εκτιμάται ότι πιθανότατα κατευθυνόταν προς τον Λευκό Οίκο ή το Καπιτώλιο των ΗΠΑ.
Κανένας από τους 40 επιβάτες και μέλη πληρώματος δεν επέζησε.
10:18 – Εντολή για κατάρριψη αεροσκαφών
Ο πρόεδρος Μπους δίνει εντολή να καταρρίπτονται τυχόν αεροσκάφη που δεν έχουν προσγειωθεί και θεωρούνται απειλή.
Εκείνη τη στιγμή, ωστόσο, και τα τέσσερα αεροπλάνα που είχαν καταληφθεί είχαν ήδη συντριβεί. Η προεδρική ομάδα πίστευε ακόμη ότι η πτήση 93 βρισκόταν στον αέρα.
10:28 – Καταρρέει ο Βόρειος Πύργος
Ο Βόρειος Πύργος του World Trade Center καταρρέει.
Η Νέα Υόρκη καλύπτεται από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και από συντρίμμια.
10:53 – Συναγερμός στις Ένοπλες Δυνάμεις
Ο υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ διατάζει την αύξηση του επιπέδου ετοιμότητας των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στο DEFCON 3.
11:45 – Το Air Force One προσγειώνεται στη Λουιζιάνα
Το Air Force One προσγειώνεται στην αεροπορική βάση Barksdale, κοντά στο Σρίβπορτ της Λουιζιάνα.
12:15 – Κανένα αεροσκάφος στον αμερικανικό ουρανό
Ο εναέριος χώρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι πλέον κλειστός για όλες τις πτήσεις.
13:30 – Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης στο «Σημείο Μηδέν»
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντι Τζουλιάνι επισκέπτεται την περιοχή όπου βρίσκονταν οι Δίδυμοι Πύργοι, η οποία σύντομα θα γίνει γνωστή ως «Σημείο Μηδέν».
15:00 – Ο Μπους σε ασφαλές καταφύγιο
Το Air Force One προσγειώνεται στην αεροπορική βάση Offutt στη Νεμπράσκα.
Ο πρόεδρος Μπους μεταφέρεται αμέσως σε ειδικά προστατευμένο καταφύγιο, σχεδιασμένο να αντέχει ακόμη και πυρηνική επίθεση.
17:30 – Καταρρέει το κτίριο 7
Το κτίριο 7 του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, ένα κτίριο 47 ορόφων που βρισκόταν κοντά στους Δίδυμους Πύργους, καταρρέει.
20:30 – Ο Μπους απευθύνεται στους Αμερικανούς
Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους απευθύνεται τηλεοπτικά στο αμερικανικό έθνος.
Η Αμερική βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια νέα εποχή.
«The Falling Man» – η φωτογραφία – σταθμός
Μέχρι και σήμερα, 25 χρόνια μετά, κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποιοι ήταν και πόσοι ακριβώς εκείνοι που πήδηξαν ή έπεσαν από τους Δίδυμους Πύργους – εκτιμάται ότι τουλάχιστον 200 άνθρωποι «βούτηξαν» στο κενό από τους ουρανοξύστες που κατέρρεαν φλεγόμενοι.
Μία εικόνα – δυνατή και αμφιλεγόμενη – έγινε σύμβολο της τραγικής ιστορίας των ανθρώπων που έπεσαν από τους Δίδυμους Πύργους εκείνη την ημέρα.
Όταν ένας άντρας έπεσε στις 9:41 το πρωί από την κορυφή του Βόρειου Πύργου, ο φωτογράφος Ρίτσαρντ Ντρου έπιασε τα καρέ της πτώσης του, συμπεριλαμβανομένου ενός στο οποίο φαίνεται να βουτά κάθετα, με τα χέρια στο πλάι και το αριστερό πόδι λυγισμένο.
Η εικόνα σόκαρε ακόμα περισσότερο για την απόλυτη ηρεμία που απόπνεε μέσα στην ανείπωτη τραγωδία. Την επόμενη μέρα η αναποδογυρισμένη μετέωρη φιγούρα εμφανίστηκε σε εφημερίδες σε όλο τον κόσμο.
Για τους υπόλοιπους, δεν έχει σημασία τόσο η ταυτότητα του όσο το γεγονός ότι αποτέλεσε το σύμβολο μιας τραγικής ελευθερίας. 25 χρόνια μετά, η αδελφή του Μπράιλι, Γκουέν Μπράιλι-Στραντ, 72 ετών σήμερα, παρακολουθεί κάθε χρόνο τα αφιερώματα της επετείου.
Τονίζει στη Dailymail, ότι δεν θα έπρεπε να έχει σημασία ποιος εικονίζεται στη φωτογραφία, καθώς «ήταν ένας εκπρόσωπος όλων αυτών των σχεδόν 3.000 ανθρώπων που έπρεπε να περάσουν αυτή τη φρικτή ημέρα της 11ης Σεπτεμβρίου».
Πώς φτάσαμε στην 11η Σεπτεμβρίου
Για πολλούς Αμερικανούς, η 11η Σεπτεμβρίου έμοιαζε αρχικά με μια ξαφνική και απρόβλεπτη πράξη τρόμου. Ωστόσο, οι ρίζες των επιθέσεων βρίσκονταν σε εξελίξεις που είχαν διαμορφωθεί επί χρόνια. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στη Μέση Ανατολή, αλλά και σοβαρές αδυναμίες και αποτυχίες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίες δεν κατάφεραν να προετοιμαστούν για μια επίθεση τέτοιας κλίμακας.
Ο Οσάμα μπιν Λάντεν ήταν σχετικά άγνωστος στις ΗΠΑ πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, όμως, είχε αποκτήσει σημαντική επιρροή και οπαδούς στη Μέση Ανατολή.
Το 1988 ήταν ένας από τους ιδρυτές της Αλ Κάιντα, της τρομοκρατικής οργάνωσης που σχεδίασε και τελικά πραγματοποίησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Κατά τη δεκαετία του 1990, η Αλ Κάιντα εξελίχθηκε σε ένα ιδιαίτερα οργανωμένο διεθνές τρομοκρατικό δίκτυο, το οποίο είχε ήδη πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν αντιμετωπίσει προηγούμενες επιθέσεις, όπως τη βομβιστική επίθεση στο World Trade Center το 1993 και την επίθεση εναντίον του USS Cole το 2000.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος της προσπάθειας επικεντρωνόταν στην αντιμετώπιση τρομοκρατικών ενεργειών αφού είχαν συμβεί, αντί στην πρόληψη μιας μεγάλης, συντονισμένης επίθεσης.
Η 11η Σεπτεμβρίου αποκάλυψε με δραματικό τρόπο τα κενά αυτά.
Η Αμερική μετά…
Η άμεση απάντηση της κυβέρνησης Μπους ήταν ο επονομαζόμενος «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας».
Πρώτος στόχος ήταν το Αφγανιστάν, όπου βρίσκονταν η Αλ Κάιντα και ο ηγέτης της, Οσάμα μπιν Λάντεν. Λίγο αργότερα, η αμερικανική κυβέρνηση επέκτεινε τον πόλεμο και στο Ιράκ, συνδέοντας την ευρύτερη στρατηγική της με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Οι συνέπειες αυτών των πολέμων επηρέασαν την περιοχή για δεκαετίες.
Η 11η Σεπτεμβρίου είχε, όμως, τεράστιες συνέπειες και στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Χιλιάδες άνθρωποι που βρίσκονταν στην περιοχή του «στο Σημείο Μηδέν» εκτέθηκαν σε τοξικές ουσίες από την κατάρρευση των κτιρίων και τα επόμενα χρόνια αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα υγείας, μεταξύ άλλων καρκίνο και χρόνιες παθήσεις. Νέα έγγραφα αποκάυψαν πρόσφατα ότι οι αρχές απέκρυψαν την παρουσία τοξικού αέρα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζόραν Μαμντάνι ανακοίνωσε πρόσφατα τη δημοσίευση στο διαδίκτυο δεκάδων χιλιάδων εγγράφων που αποτυπώνουν «όσα η πόλη γνώριζε σχετικά με την παρουσία τοξικού αέρα» μετά την 11η Σεπτεμβρίου.
«Αυτά τα έγγραφα δείχνουν όσα η πόλη γνώριζε για την παρουσία τοξικού αέρα γύρω από το «Σημείο Μηδέν», ποια χρονική στιγμή έμαθε σχετικά με αυτό και πώς ενήργησε προκειμένου να περιορίσει τη νομική ευθύνη της», δήλωσε ο δήμαρχος κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου.
«Θέλω να ευχαριστήσω τον δήμαρχο Μαμντάνι που είναι ο πρώτος δήμαρχος, τα τελευταία 25 χρόνια, ο οποίος ξεκίνησε επιτέλους να δίνει απαντήσεις στο ερώτημα: Τι γνώριζε η πόλη για τους κινδύνους που συνδέονται με το τοξικό νέφος στο Σημείο Μηδέν και πότε το έμαθε;», ήταν η αντίδραση του διευθυντή της οργάνωσης Μπεν Τσέβατ.
Πέραν των 2.977 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στις ΗΠΑ ανήμερα των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, κυρίως στη Νέα Υόρκη, περισσότεροι από 9.400 πολίτες πέθαναν έπειτα από ασθένειες που συνδέονταν με την έκθεσή τους στις επιθέσεις, σύμφωνα με το ομοσπονδιακό πρόγραμμα που θεσπίστηκε για την ιατρική παρακολούθησή τους.
Ιδρύθηκε επίσης το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας ενώ ενισχύθηκε ο συντονισμός μεταξύ των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Νόμοι, όπως ο USA Patriot Act διεύρυνε σημαντικά τις εξουσίες των αρχών σε θέματα παρακολούθησης και έρευνας, ενώ ενισχύθηκαν οι προσπάθειες εντοπισμού και διακοπής της χρηματοδότησης τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η μέρα που δεν ξέχασε κανείς
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 παραμένει μία από τις πιο καθοριστικές ημερομηνίες της σύγχρονης ιστορίας.
Σχεδόν 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε λίγες ώρες. Πυροσβέστες, αστυνομικοί, διασώστες, εργαζόμενοι και επιβάτες αεροπλάνων βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας τραγωδίας που μεταδόθηκε ζωντανά σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Στα θύματα πρέπει να συμπεριληθούν 10.000 άνθρωποι που βρίσκονταν στην περιοχή των Δίδυμων Πύργων την ημέρα της επίθεσης και που διαγνώστηκαν με καρκίνο στο αναπνευστικό λόγω της εισπνοής τοξικού καπνού από τα φλεγόμενα συντρίμμια των δίδυμων πύργων. Επίσης, 2.000 επιπλέον θάνατοι αποδίδονται σε ασθένειες που σχετίζονται με την 11η Σεπτεμβρίου.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2011, δέκα χρόνια μετά τις επιθέσεις, άνοιξε στο σημείο όπου βρίσκονταν οι Δίδυμοι Πύργοι το 9/11 Memorial & Museum. Δύο τεράστιες υδάτινες δεξαμενές κατασκευάστηκαν στα ίχνη των θεμελίων των δύο πύργων, ως μνημείο για τους ανθρώπους που χάθηκαν.
