Η ιερή, κρυστάλλινη Rotomairewhenua απειλείται από έναν αόρατο εισβολέα
Βαθιά μέσα στο Nelson Lakes National Park, στο Νότιο Νησί της Νέας Ζηλανδίας, μια μικρή αλπική λίμνη με απίστευτα καθαρά νερά κινδυνεύει από έναν μικροσκοπικό αλλά εξαιρετικά επιθετικό οργανισμό.
Η Rotomairewhenua – ή Blue Lake (Γαλάζια Λίμνη) – δεν είναι μόνο ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά τοπία της χώρας, αλλά και χώρος ιερής σημασίας για τους Μαορί.
Σήμερα, όμως, η φήμη της και η απότομη αύξηση επισκεπτών θέτουν σε κίνδυνο την αγνότητά της, όπως αναφέρει το CNN.
Μια λίμνη ιερή και απαράμιλλα καθαρή
Η Rotomairewhenua, που σημαίνει «η λίμνη των γαλήνιων τόπων», ανακαλύφθηκε από τη φυλή Ngāti Apa και χρησιμοποιήθηκε ως ιερός τόπος καθαρμού των οστών των νεκρών πριν το ταξίδι της ψυχής στο θρυλικό Hawaiki.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN, oι επιστήμονες αποκάλυψαν μόλις πριν από μια δεκαετία ότι τα νερά της έχουν «εξαιρετική οπτική καθαρότητα», με ορατότητα 70–80 μέτρων – επίπεδο ίσο με αυτό του καθαρού αποσταγμένου νερού.
Η αναγνώριση της Rotomairewhenua ως «της πιο καθαρής λίμνης γλυκού νερού στον κόσμο» και οι εικόνες της στα social media την έχουν μετατρέψει σε κορυφαίο θερινό προορισμό για χιλιάδες.
Ο κίνδυνος που ταξιδεύει στα παπούτσια των τουριστών
Η αυξανόμενη δημοτικότητα φέρνει μαζί της και έναν σοβαρό κίνδυνο: τη διάδοση του μικροσκοπικού άλγους lindavia, γνωστό ως “lake snow” ή “lake snot” για τη βλέννα που δημιουργεί κάτω από την επιφάνεια.
Το άλγος βρίσκεται ήδη σε λίμνες χαμηλότερα στην ίδια λεκάνη απορροής, όπως οι Rotoiti, Rotoroa και Tennyson, ενώ μπορεί να μεταφερθεί πολύ εύκολα από σταγονίδια νερού στα παπούτσια, τα μπουκάλια ή ακόμη και τα ρούχα των επισκεπτών.
Ο Φιλ Νόβις, ειδικός στα άλγη στο Landcare Research, προειδοποιεί ότι «ένας μόνο κόκκος» μπορεί να αλλάξει για πάντα την οικολογία μιας λίμνης. Έχει εντοπιστεί ακόμη και σε τρίχες κολυμβητών που βγήκαν από λίμνες όπου το άλγος είχε εγκατασταθεί.
Αν φτάσει στο Rotomairewhenua, η χαρακτηριστική γλοιώδης μεμβράνη της lindavia μπορεί να θολώσει τα νερά και να καταστρέψει αυτό που κάνει τη λίμνη μοναδική.
Πολιτιστική απώλεια ανυπολόγιστης σημασίας
Πέρα από το περιβαλλοντικό πλήγμα, η απώλεια της καθαρότητας της λίμνης θα αποτελούσε τραύμα για τους Ngāti Apa.
Η Jen Skilton, οικολόγος και περιβαλλοντικός σύμβουλος του Ngāti Apa ki te Rā Tō Trust, τονίζει ότι η λίμνη παραμένει πυλώνας της ταυτότητας και της πνευματικής συνέχειας:«Η Rotomairewhenua είναι ιερή. Αν μολυνθεί, οι συνέπειες θα αγγίξουν όχι μόνο τη φύση αλλά και την πολιτιστική μας κληρονομιά».
Καθώς οι επισκέπτες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2013, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, το Ngāti Apa ki te Rā Tō και το Te Araroa Trust έχουν εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα βιοασφάλειας:
- Σταθμούς καθαρισμού σε λίμνες που ήδη φέρουν lindavia
- Εκπαιδευτικές πινακίδες που ενημερώνουν για τους κινδύνους
- Βίντεο και ειδοποιήσεις στην εφαρμογή του Te Araroa Trail
- Αυστηρή σύσταση να μην έρχεται κανείς σε επαφή με το νερό — ούτε βουτιές, ούτε βρεγμένες πετσέτες, ούτε GoPro μέσα στη λίμνη.
«Το νερό είναι tapu – ιερό. Η είσοδος σε αυτό αποτελεί παραβίαση», εξηγεί η Skilton.
Καλοκαιρινοί φύλακες και η δύσκολη μάχη της καθημερινής συμπεριφοράς
Τους θερινούς μήνες, φύλακες της περιοχής παραμένουν για εβδομάδες κοντά στη λίμνη για να μιλούν με επισκέπτες, να εξηγούν τα μέτρα και να αποτρέπουν κακή χρήση.
Οι πρώτες ενδείξεις είναι ενθαρρυντικές: λιγότεροι επισκέπτες βουτούν αυθόρμητα ή βρέχουν αντικείμενα στο νερό. Ωστόσο, παραμένει το κλασικό πρόβλημα: οι άνθρωποι συχνά αναγνωρίζουν τον κίνδυνο, αλλά πιστεύουν ότι «δεν θα είμαι εγώ ο υπαίτιος».
Η επιβολή ορίων στους επισκέπτες δεν είναι επιλογή για ένα εθνικό πάρκο. Η φιλοσοφία των Αρχών είναι διαφορετική: ο καθένας μπορεί να απολαύσει την αλπική γαλήνη της Rotomairewhenua, αρκεί να συνειδητοποιεί τη σύνδεση ανάμεσα στην παρουσία του και το αποτύπωμά του.
Η Melissa Griffin, biodiversity ranger, εξηγεί ότι η αύξηση των επισκεπτών επιβαρύνει ακόμη και τις πιο βασικές λειτουργίες στο βουνό — όπως το άδειασμα των τουαλετών, που απαιτεί ελικόπτερο και υψηλό περιβαλλοντικό κόστος.
Παρά τα πρακτικά προβλήματα, η εμπειρία παραμένει μαγική: «Στέκεσαι δίπλα στη λίμνη, δεν υπάρχει ήχος εκτός από τα πουλιά, και βλέπεις μέσα στο νερό σαν να κοιτάς σε γυαλί,» λέει.
Ευθύνη συλλογική, μέλλον κοινό
Για τους επιστήμονες και τους φύλακες της περιοχής, η αποστολή είναι ξεκάθαρη: προστασία χωρίς αποκλεισμό.
«Η αυξανόμενη δημοτικότητα φέρνει ευκαιρίες αλλά και ευθύνη», τονίζει η Skilton. «Όποιος φτάνει σε αυτό το μέρος πρέπει να κατανοεί τι σημαίνει, και να κάνει το ελάχιστο για να το προστατεύσει.»
Η Rotomairewhenua δεν είναι απλώς «η πιο καθαρή λίμνη του κόσμου». Είναι ένα ευαίσθητο οικοσύστημα, μια ζωντανή πολιτιστική μνήμη και ένα τοπίο που θυμίζει πόσο εύκολο είναι να χαθεί η αγνότητα της φύσης — και πόσο σημαντικό είναι να τη διαφυλάξουμε.
