Ο βασιλιάς Ουμβέρτος Α΄της Ιταλίας πέφτει νεκρός από τις σφαίρες ενός αναρχικού. Λίγες ώρες νωρίτερα, όμως, έχει ζήσει μια συνάντηση που θα περάσει στην ιστορία ως ένας από τους πιο παράξενους θρύλους της ευρωπαϊκής μοναρχίας.
Το ημερολόγιο γράφει 29 Ιουλίου 1900.
«Μεγαλειότατε… μοιάζουμε περισσότερο απ’ όσο φαντάζεστε»
Ο βασιλιάς Ουμβέρτος Α΄ της Ιταλίας βρίσκεται στη Μόντσα για μια αθλητική εκδήλωση.
Το βράδυ της 28ης Ιουλίου 1900 αποφασίζει να δειπνήσει σε ένα μικρό εστιατόριο της πόλης. Την ώρα που ο ιδιοκτήτης πλησιάζει για να τον υποδεχθεί, ο βασιλιάς παγώνει για μια στιγμή.
Ο άνδρας απέναντί του μοιάζει εντυπωσιακά με τον ίδιο. Το πρόσωπο, το μουστάκι, το βλέμμα, ακόμη και το παράστημά του θυμίζουν τον μονάρχη.
Ο Ουμβέρτος χαμογελά και του ζητά να καθίσει μαζί του. Κανείς από τους δύο δεν μπορεί να φανταστεί πού θα οδηγήσει εκείνη η συζήτηση.
Η πρώτη σύμπτωση
«Πώς σε λένε;» ρωτά ο βασιλιάς. «Ουμβέρτος», απαντά ο εστιάτορας. Ο μονάρχης γελά.
Πρόκειται, σκέφτεται, για μια παράξενη σύμπτωση. Είναι όμως μόνο η αρχή.
Η δεύτερη σύμπτωση
Καθώς συνεχίζουν να μιλούν, ανακαλύπτουν ότι γεννήθηκαν την ίδια ακριβώς ημέρα: στις 14 Μαρτίου 1844.
Όχι μόνο αυτό. Και οι δύο γεννήθηκαν στο Τορίνο. Ο βασιλιάς δυσκολεύεται πλέον να πιστέψει όσα ακούει.
Η τρίτη σύμπτωση
Η κουβέντα συνεχίζεται. Ο εστιάτορας αποκαλύπτει ότι η σύζυγός του ονομάζεται Μαργαρίτα.
Ο βασιλιάς κοιτάζει απορημένος. Η ατμόσφαιρα στο τραπέζι αλλάζει. Η σύμπτωση μοιάζει πλέον σχεδόν ανεξήγητη.
Η τέταρτη σύμπτωση
Ο εστιάτορας αναφέρει ότι εγκαινίασε το κατάστημά του στις 9 Ιανουαρίου 1878.
Ο βασιλιάς μένει άφωνος. Είναι η ακριβώς ίδια ημέρα κατά την οποία ανέβηκε στον θρόνο της Ιταλίας.
Τέσσερις συμπτώσεις. Ίδιο όνομα. Ίδια ημερομηνία γέννησης. Ίδια πόλη. Ίδιες οικογενειακές λεπτομέρειες. Ίδια καθοριστική ημερομηνία στη ζωή τους.
Ο Ουμβέρτος υπόσχεται ότι θα επιστρέψει την επόμενη ημέρα για να απονείμει στον εστιάτορα μια τιμητική διάκριση.
Δεν θα το κάνει ποτέ.
Η είδηση που τον συγκλονίζει
Το πρωί της 29ης Ιουλίου, ο βασιλιάς πληροφορείται ότι ο εστιάτορας πέθανε ξαφνικά.
Οι αφηγήσεις διαφέρουν: άλλες μιλούν για δυστύχημα, άλλες για πυροβολισμό.
Ο Ουμβέρτος δηλώνει συγκλονισμένος και ανακοινώνει πως θα παραστεί προσωπικά στην κηδεία.
Λίγες ώρες αργότερα, η μοίρα μοιάζει να γράφει το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας.
Οι σφαίρες στη Μόντσα
Το ίδιο βράδυ, ο βασιλιάς εμφανίζεται σε γυμναστικές επιδείξεις στη Μόντσα.
Το πλήθος τον επευφημεί. Ξαφνικά, ένας άνδρας ξεπροβάλλει από τους θεατές.
Είναι ο Γκαετάνο Μπρέσι, Ιταλοαμερικανός αναρχικός που έχει επιστρέψει από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποφασισμένος να εκδικηθεί τη σφαγή εργατών στο Μιλάνο το 1898.
Πλησιάζει τη βασιλική άμαξα και πυροβολεί σχεδόν εξ επαφής. Ο Ουμβέρτος πέφτει νεκρός.
Ύστερα από 22 χρόνια στον ιταλικό θρόνο, γίνεται ο πρώτος Ευρωπαίος μονάρχης του 20ού αιώνα που δολοφονείται.
Ιστορία ή θρύλος;
Η δολοφονία του Ουμβέρτου από τον Γκαετάνο Μπρέσι αποτελεί αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός. Η ιστορία, όμως, του εστιάτορα-«σωσία» εξακολουθεί να διχάζει τους ιστορικούς.
Δεν επιβεβαιώνεται από επίσημα κρατικά αρχεία της εποχής και θεωρείται πιθανό ότι διαμορφώθηκε μέσα από μεταγενέστερες αφηγήσεις, αποκτώντας με τα χρόνια σχεδόν μυθικές διαστάσεις.
Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα πόσες από τις συμπτώσεις συνέβησαν πραγματικά και πόσες προστέθηκαν αργότερα για να ενισχύσουν τον θρύλο.
Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που η ιστορία εξακολουθεί να γοητεύει περισσότερο από έναν αιώνα μετά.
Γιατί βρίσκεται ακριβώς εκεί όπου συναντιούνται η Ιστορία και ο μύθος· στο σημείο όπου τα πραγματικά γεγονότα αφήνουν χώρο στη φαντασία και οι συμπτώσεις μοιάζουν τόσο απίθανες, ώστε δύσκολα πιστεύει κανείς ότι θα μπορούσαν να έχουν συμβεί.