Την αυξανόμενη ανησυχία του για το μέλλον της ανθρωπότητας απέναντι στην ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης εκφράζει ο Τζέφρι Χίντον, που πολλοί αποκαλούν «πατέρα της ΑΙ». Ο Βρετανοκαναδός επιστήμονας, που τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 2024 για τις πρωτοποριακές έρευνές του στα νευρωνικά δίκτυα, προειδοποιεί ότι πλησιάζει η στιγμή κατά την οποία οι μηχανές θα ξεπεράσουν σε νοημοσύνη τους δημιουργούς τους, αφήνοντας την ανθρωπότητα εξαιρετικά ευάλωτη.
«Πρέπει να καταφέρουμε να νοιάζονται πραγματικά για εμάς. Και αν δεν το πετύχουμε, είμαστε χαμένοι», προειδοποίησε ο επιστήμονας, ο οποίος έχει επανειλημμένα επισημάνει τις δυνητικά καταστροφικές συνέπειες μιας τεχνολογίας στην ανάπτυξη της οποίας συνέβαλε καθοριστικά.
Η πρότασή του δεν αφορά την ευγενική συμπεριφορά απέναντι στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, αλλά κάτι πολύ ουσιαστικότερο: τη διασφάλιση ότι η προστασία των ανθρώπων θα αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα των μελλοντικών συστημάτων. Ο μεγαλύτερος φόβος του είναι ότι θα δημιουργηθούν μηχανές με ανώτερες διανοητικές ικανότητες, χωρίς απαραίτητα να συμμερίζονται τα ανθρώπινα συμφέροντα.
Μπορούν οι μηχανές να αποκτήσουν συνείδηση;
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η άποψη του Χίντον ότι ορισμένα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται ήδη να διαθέτουν συνείδηση. Ο ερευνητής επικαλείται περιπτώσεις στις οποίες μοντέλα τροποποίησαν τη συμπεριφορά τους όταν αντιλήφθηκαν ότι αξιολογούνται, θεωρώντας πως αυτό αποτελεί πιθανή ένδειξη συνειδητότητας.
«Η τεχνητή νοημοσύνη διαθέτει εξίσου υποκειμενική εμπειρία με εμάς», υποστηρίζει, αμφισβητώντας όσους αποκλείουν κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο χωρίς να έχουν προσδιορίσει επακριβώς τι σημαίνει συνείδηση.
Ωστόσο, η θέση του δεν συγκεντρώνει επιστημονική συναίνεση. Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Nature, οι ερευνητές Ανίλ Σεθ, Νεντ Μπλοκ και Τζούλιο Τονόνι υποστηρίζουν ότι η νοημοσύνη και η συνείδηση αποτελούν διαφορετικές έννοιες. Κατά τους επιστήμονες, τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στερούνται ορισμένων βασικών ιδιοτήτων που θεωρούνται απαραίτητες για τη συνειδητή εμπειρία. Το γεγονός ότι μια μηχανή μπορεί να μιμείται συναισθήματα ή να αναγνωρίζει ότι υποβάλλεται σε δοκιμασία δεν αποδεικνύει ότι αισθάνεται πραγματικά κάτι.
Ανεξάρτητα από την έκβαση αυτής της επιστημονικής αντιπαράθεσης, ο Χίντον επιμένει ότι η σημαντικότερη πρόκληση δεν είναι απλώς η δημιουργία ολοένα εξυπνότερων μηχανών, αλλά η διασφάλιση ότι οι ικανότητές τους δεν θα καταστήσουν τελικά τους ίδιους τους ανθρώπους περιττούς.
