Η Ελλάδα ετοιμάζεται να μετατραπεί σε «ηλεκτρικό πάρκινγκ» για μεγάλους τεχνολογικούς κολοσσούς, με την κυβέρνηση να προωθεί μαζικά την εγκατάσταση data centers σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Το ερώτημα όμως είναι απλό και κρίσιμο: Μπορεί η χώρα μας να αντέξει αυτό το μοντέλο ανάπτυξης, σε μια εποχή που ήδη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας, ενεργειακής επάρκειας και κλιματικής κρίσης;
Το πραγματικό κόστος
Κάθε μεγάλο data center καταναλώνει ενέργεια ισοδύναμη με αυτή χιλιάδων νοικοκυριών συνεχώς, ενώ για την ψύξη των servers χρειάζεται δεκάδες εκατομμύρια λίτρα νερό κάθε χρόνο.
Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου το καλοκαίρι το νερό γίνεται πολυτέλεια σε πολλές περιοχές, η μαζική εγκατάσταση τέτοιων κέντρων μοιάζει τουλάχιστον παράλογη.
Παράλληλα, οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται είναι ελάχιστες σε σχέση με το περιβαλλοντικό και ενεργειακό αποτύπωμα.
Σε πολλές περιπτώσεις μιλάμε για λίγες δεκάδες εξειδικευμένες θέσεις, ενώ το κόστος για την κοινωνία (νερό, ρεύμα, θερμική ρύπανση) είναι δυσανάλογα μεγάλο.
Πολιτική επιλογή με περιβαλλοντικό τίμημα
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τα data centers ως «επενδύσεις του μέλλοντος» και «ψηφιακή ανάπτυξη». Ωστόσο, στην πραγματικότητα μετατρέπουμε περιοχές της χώρας σε βιομηχανικές ζώνες ψηφιακής αποθήκευσης για ξένους κολοσσούς (Microsoft, Google, Amazon κ.ά.), χωρίς να υπάρχει ουσιαστική συζήτηση για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Σε μια χώρα που ήδη παλεύει με λειψυδρία, δασικές πυρκαγιές και υψηλές θερμοκρασίες, η απόφαση να προσελκύσουμε δραστηριότητες που «πιάνουν» τεράστιες ποσότητες νερού και ρεύματος εγείρει σοβαρά ερωτήματα περιβαλλοντικής και οικονομικής λογικής.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί
Μήπως θυσιάζουμε πεπερασμένους φυσικούς πόρους (νερό, γη, ενέργεια) για λίγες θέσεις εργασίας και ακόμα λιγότερα φορολογικά έσοδα;
Υπάρχει συνολικός σχεδιασμός ή απλώς κυνηγάμε κάθε ξένη επένδυση χωρίς κριτήρια;
Είναι βιώσιμο να μετατρέπουμε την Ελλάδα σε «server farm» της Ευρώπης, ενώ οι πολίτες καλούνται να περιορίσουν κατανάλωση νερού και ρεύματος;
Η δημιουργία data centers δεν είναι από μόνη της αρνητική. Όμως στην περίπτωση της Ελλάδας, που ήδη αντιμετωπίζει έντονα περιβαλλοντικά και κλιματικά προβλήματα, η μαζική τους ανάπτυξη χωρίς αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους και πραγματική ανταποδοτικότητα στην κοινωνία, κινδυνεύει να αποδειχθεί μια ακόμα λανθασμένη επιλογή με μακροπρόθεσμο κόστος.
Το ερώτημα δεν είναι αν «θέλουμε» data centers.
Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα μπορεί να τα αντέξει χωρίς να θυσιάσει το νερό, το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των πολιτών της.
