Ο παγετώνας Thwaites στην Ανταρκτική (γνωστός παγκοσμίως και ως «παγετώνας της Αποκάλυψης») θα συνεχίσει να χάνει πάγο για τουλάχιστον τα επόμενα 150 χρόνια, ακόμη και σε ένα ακραίο υποθετικό σενάριο στο οποίο σταματά εντελώς η τήξη που προκαλείται από τον ωκεανό. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας επιστημονικής έρευνας, η οποία δείχνει πόσο δύσκολο είναι πλέον να αναστραφούν ορισμένες από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Ο γιγαντιαίος παγετώνας βρίσκεται στη Δυτική Ανταρκτική και συγκεντρώνει εδώ και χρόνια το παγκόσμιο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την απότομη άνοδο της στάθμης των θαλασσών. Εάν καταρρεύσει πλήρως, εκτιμάται ότι θα προκαλέσει άνοδο της στάθμης των υδάτων κατά μέσο όρο κατά 65 εκατοστά παγκοσμίως, γεγονός που θα οδηγήσει σε εκτεταμένες πλημμύρες σε αμέτρητες παράκτιες πόλεις.
Γιατί ο Thwaites χάνει πάγο χωρίς επιστροφή;
Η έρευνα, με επικεφαλής το British Antarctic Survey (BAS), δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τρία προηγμένα υπολογιστικά κλιματικά μοντέλα για να εξετάσουν πώς θα εξελιχθούν ο Thwaites και ο γειτονικός παγετώνας Pine Island σε ορίζοντα 150 ετών, στην περίπτωση που μηδενιζόταν η τήξη που προκαλεί το θερμότερο θαλασσινό νερό στη βάση τους.
Κοινώς, το πόσο γρήγορα λιώνουν οι παγετώνες καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη θερμοκρασία του νερού κάτω από αυτούς. Με βάση τις προσομοιώσεις, οι δύο παγετώνες εμφάνισαν εντελώς διαφορετική συμπεριφορά: ο Pine Island άρχισε σταδιακά να ανακτά πάχος και να επανακάμπτει προς παλαιότερες θέσεις του. Αντίθετα, ο Thwaites συνέχισε να χάνει μάζα πάγου σε όλη τη διάρκεια της προσομοίωσης, έστω κι αν ο ρυθμός απώλειας επιβραδυνόταν ελαφρώς.
Οι ερευνητές καταλήγουν στο ανησυχητικό συμπέρασμα ότι οι αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί τα προηγούμενα χρόνια έχουν θέσει τον Thwaites σε μια μη αναστρέψιμη τροχιά τήξης, η οποία δεν μπορεί να «παγώσει» απλώς με μια μελλοντική ψύξη των ωκεανών.
Γιατί παραμένει κρίσιμη η μείωση των εκπομπών ρύπων
Το σενάριο πλήρους μηδενισμού της τήξης από τον ωκεανό είναι καθαρά θεωρητικό και αδύνατο να συμβεί στην πραγματικότητα. Η κυκλοφορία του θαλασσινού νερού κάτω από τις παγοκρηπίδες συνεχίζει να διαβρώνει τη βάση τους, ενώ η περαιτέρω υπερθέρμανση των ωκεανών απειλεί να επιταχύνει δραματικά την κατάρρευση.
Αυτό φυσικά δεν αποτελεί δικαιολογία για να σηκώσουμε τα χέρια ψηλά. Η μείωση των εκπομπών ρύπων είναι πιο επείγουσα από ποτέ, καθώς μπορεί να αποτρέψει την αποσταθεροποίηση και άλλων κρίσιμων παγετώνων της Ανταρκτικής που ίσως δεν έχουν περάσει ακόμη το σημείο χωρίς επιστροφή.