Στη δίνη μιας νέας οξείας ενεργειακής κρίσης εμπλέκεται εκ νέου η Ευρώπη, με τις μνήμες του δραματικού χειμώνα του 2022 να αναβιώνουν. Το συμβόλαιο αναφοράς φυσικού αερίου στο ολλανδικό hub TTF αγγίζει το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh), φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Ο αρμόδιος Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ανοιχτά για «έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα για τους πολίτες και την οικονομία».
Η κατακόρυφη αύξηση των τιμών αποδίδεται σε έναν συνδυασμό εφοδιαστικών και γεωπολιτικών παραγόντων:
• Μέση Ανατολή & Στενά του Ορμούζ: Οι συνεχιζόμενες εντάσεις απειλούν τις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ιδιαίτερα τις εξαγωγές του Κατάρ. Τυχόν διαταραχή θα υποχρεώσει την Ευρώπη σε έναν εξοντωτικό ανταγωνισμό προσφορών με τις ασιατικές αγορές για τα διαθέσιμα φορτία.
• Χαμηλά αποθέματα: Σύμφωνα με την ACER, τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ κινούνταν μόλις στο 75% (21 Οκτωβρίου), απέχοντας αισθητά από τον ευρωπαϊκό στόχο του 90% για την 1η Νοεμβρίου. Η βραδεία αναπλήρωση κατά το καλοκαίρι —αφού η έξοδος από τον προηγούμενο χειμώνα βρήκε τις αποθήκες στο 28%— αφήνει την Ευρώπη εκτεθειμένη σε ενδεχόμενο κύμα ψύχους.
Ντόμινο ανατιμήσεων στην Ελλάδα
Οι κραδασμοί της ευρωπαϊκής αγοράς μεταδίδονται άμεσα στην ελληνική οικονομία λόγω της υψηλής εξάρτησης της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο:
• Άλμα στη χονδρική ρεύματος: Η μέση τιμή τον Οκτώβριο ξεπέρασε τα 187 €/MWh, καταγράφοντας μηνιαία αύξηση άνω του 20% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο (156,3 €/MWh).
• Πίεση στα τιμολόγια: Η άνοδος αυτή μετακυλίεται άμεσα στα «πράσινα» και «κίτρινα» τιμολόγια λιανικής του Νοεμβρίου, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.
Η διατήρηση των τιμών του αερίου πέριξ ή άνω των 100 €/MWh προκαλεί ασφυξία στον παραγωγικό ιστό. Ενεργοβόροι κλάδοι στη χώρα μας και την υπόλοιπη Ευρώπη (μεταλλουργία, χημικά, κεραμοποιία, τρόφιμα) βλέπουν το λειτουργικό τους κόστος να εκτινάσσεται. Εκπρόσωποι της ελληνικής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι το ανεξέλεγκτο ενεργειακό κόστος απειλεί τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους και προαναγγέλλει νέες αλυσιδωτές ανατιμήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
