Ο «πόλεμος» ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία κηρύχθηκε και επίσημα μετά την ανακοίνωση του Βερολίνου ότι θεωρεί τη Μόσχα υπεύθυνη για μία σειρά από περιστατικά στο έδαφός του, όπως η εύρεση drone με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Ρωσία διεξάγει εδώ και καιρό υβριδικό πόλεμο σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τη μορφή δολιοφθορών, παραπληροφόρησης και κυβερνοεπιθέσεων, σχέδια δολοφονίας, καθώς και παρεμβολές ή παραποίηση σημάτων GPS. Με τις κινήσεις αυτές δοκιμάζει τα όρια τόσο των ηγετών της Ευρώπης αλλά και του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, συνεχίζει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας μια σύγκρουση που έχει ήδη επεκταθεί σε άλλες χώρες μέσω της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.
Η χρονική συγκυρία της ανακοίνωσης του Βερολίνου, στο πλευρό της οποίας στέκονται όλοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου και του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και το ΝΑΤΟ, δεν ήταν καθόλου τυχαία καθώς έγινε σε μια ευαίσθητη πολιτική συγκυρία, που το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) – το οποίο ζητά στενότερους δεσμούς με τη Μόσχα – προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών που θα γίνουν στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, στην ανατολική Γερμανία, στις 6 Σεπτεμβρίου.
Το AfD διατηρεί επί του παρόντος ισχυρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, συγκεντρώνοντας ποσοστό 40% έναντι 23% των συντηρητικών Χριστιανοδημοκρατών (CDU).
Πώς μπορεί να αντιδράσει η Μόσχα
Η οργή της Μόσχας για τη στάση του Βερολίνου ήταν μεγάλη και υποσχέθηκε αντίποινα για τις αντιρωσικές επιθέσεις και όσοι ξέρουν την Ρωσία, αλλά και τον Βλαντιμίρ Πούτιν γνωρίζουν ότι κάνει πράξη τις απειλές του.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι όχι αν θα κλιμακώσει τη δράση της αλλά σε πιο βαθμό. Αν και η Ρωσία παραμένει απορροφημένη από τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, αυτό δεν την καθιστά απαραίτητα λιγότερο επικίνδυνη. Αντιθέτως, την ωθεί να μεταφέρει τη σύγκρουση πιο κοντά στους πιο ένθερμους υποστηρικτές της Ουκρανίας, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη στήριξη που της παρέχουν.
Εάν ο Πούτιν περιέλθει σε κατάσταση απόγνωσης λόγω της στασιμότητας των πολεμικών επιχειρήσεων και ταυτόχρονα διαπιστώσει πολιτική αβεβαιότητα εντός του ΝΑΤΟ, ενδέχεται να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κλιμάκωση αποτελεί τρόπο μεταβολής της στρατηγικής πορείας του πολέμου στην Ουκρανία.
Πρώτος στόχος οι χώρες της Βαλτικής
Γι’ αυτόν τον λόγο, τα κράτη της Βαλτικής είναι τα πρώτα που προετοιμάζονται για όλο το φάσμα της σύγκρουσης. Γνωρίζουν ότι τα όρια μεταξύ μιας «υβριδικής» επιχείρησης και μιας συμβατικής επίθεσης μπορεί να είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτα: οι δολιοφθορές, οι κυβερνοεπιθέσεις, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και η παραπληροφόρηση μπορεί να αποτελούν αυτοτελείς ενέργειες, αλλά μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως προπαρασκευαστικές κινήσεις για μετέπειτα στρατιωτική δράση.
Το αν θα υπάρξει κλιμάκωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα συμπεράσματα που θα εξάγει η Μόσχα από την αρχική αντίδραση του ΝΑΤΟ. Συνεπώς, η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία ενισχύουν την εθνική τους άμυνα και βελτιώνουν τη διαλειτουργικότητα με τις συμμαχικές δυνάμεις που σπεύδουν προς ενίσχυσή τους. Παράλληλα, πιέζουν το ΝΑΤΟ να αντιμετωπίζει τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις χαμηλής έντασης ως τμήματα μιας συγκροτημένης ρωσικής στρατηγικής, η οποία αποσκοπεί στον εντοπισμό και την εκμετάλλευση κενών ή αδυναμιών στην εθνική και συμμαχική άμυνα.
Εν τέλει, στόχος μιας ενδεχόμενης ρωσικής κλιμάκωσης στη Βαλτική θα ήταν το ίδιο το ΝΑΤΟ. Η Μόσχα επιδιώκει εδώ και καιρό να αποδυναμώσει τη Συμμαχία και να κλονίσει την εμπιστοσύνη ότι η συλλογική άμυνα θα λειτουργήσει αποτελεσματικά σε περίπτωση δοκιμασίας. Η αποτροπή πρέπει, επομένως, να μην αφήνει περιθώρια αμφιβολίας ότι ακόμη και μια επίθεση περιορισμένης γεωγραφικής έκτασης θα ενεργοποιούσε το σύνολο της ισχύος της Συμμαχίας.
Ανάγκη για κοινή στάση από Ευρώπη και ΝΑΤΟ και στο βάθος οι ΗΠΑ
Ωστόσο, τα μηνύματα αποτροπής πρέπει να συνοδεύονται από μια σταθερή και συνεπή στάση των συμμάχων σε καθημερινή βάση. Η ισχυρή παρουσία των συμμάχων, η οποία θα υποστηρίζεται από την επιστροφή άκρως απαραίτητων αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, αποτελεί επομένως κεντρικό πυλώνα για την αποτροπή της Ρωσίας. Η σταθερότητα στη Βαλτική έχει στρατηγικό συμφέρον για τις Ηνωμένες Πολιτείες: μια επιτυχής ρωσική δοκιμασία των αντοχών του ΝΑΤΟ θα κατέστρεφε την αξιοπιστία των συμμαχιών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, πολύ πέρα από τα όρια της Ευρώπης.
Και αυτό είναι μόνο η αρχή καθώς πολύ εύκολα μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο της Ρωσίας οι χώρες της βόρειας και της Κεντρικής Ευρώπης ακόμη και οι ΗΠΑ αλλά και η Βρετανία. Αποκαλυπτική ήταν η δήλωση του ίδιου του Πούτιν ο οποίος είπε ότι είναι στρατιωτικό μυστικό αν η Ρωσία σκοπεύει να πλήξει τη Βρετανία.
Ο χρόνος θα δείξει τι τελικά θα γίνει ειδικά από τη στιγμή που παραμένει ερωτηματικό η στάση των ΗΠΑ απέναντι στη Ρωσία μετά και το ταξίδι του επικεφαλής της CIA Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα και τα μηνύματα που μετέφερε στη ρωσική ηγεσία.
