Νέο σχέδιο για την διάσωση της πρώτης κατοικίας έχει ετοιμάσει το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ προκειμένου να παρουσιάσει μια υποτιθέμενη «τελική λύση» για τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια και να υπερκεράσει την κριτική και τις προτάσεις της αντιπολίτευσης για το ιδιωτικό χρέος.
Κυβερνητικά στελέχη που ρωτήθηκαν σχετικά αρνήθηκαν να δώσουν οποιαδήποτε πληροφορία, προκειμένου να μην υπονομευτεί η ανακοίνωση του συνολικού σχεδίου από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ.
Ωστόσο, ασφαλείς πληροφορίες του iEidiseis.gr κάνουν λόγο για βελτιώσεις της ψηφιακής πλατφόρμας του εξωδικαστικού, έτσι ώστε να προκύψει ένας νέος μηχανισμός ο οποίος επί της ουσίας θα εφαρμόζει προβλέψεις αντίστοιχες με εκείνες του νόμου Κατσέλη, με αυτόματο, αλγοριθμικό τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται βιώσιμη ρύθμιση για την πρώτη κατοικία σε όσους έχουν κόκκινα στεγαστικά δάνεια.
Κόκκινα στεγαστικά δάνεια: Τι αλλάζει
H διαφορά της νέας ψηφιακής πλατφόρμας είναι ότι ο μηχανισμός θα λαμβάνει υπ΄ όψιν μόνο την πρώτη κατοικία για τον υπολογισμό της δυνατότητας αποπληρωμής και συνεπώς για όλες τις παραμέτρους αποπληρωμής, όπως η δόση που πρέπει να καταβάλλεται, η διάρκεια, αλλά και το ύψος του «κουρέματος» που θα γίνεται στην οφειλή.
Αντίθετα, στον εξωδικαστικό μηχανισμό που λειτουργεί σήμερα, λαμβάνεται υπ΄όψιν το σύνολο της περιουσίας του δανειολήπτη, όπως εξοχικό, δεύτερο σπίτι, οικόπεδο, αγροτεμάχιο ακόμα και καταθέσεις, με αποτέλεσμα ο αλγόριθμος να βγάζει αυξημένη δυνατότητα αποπληρωμής και υψηλές δόσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι με τον εξωδικαστικό προκύπτει μικρό ή καθόλου «κούρεμα» και οι δόσεις να μην είναι βιώσιμες.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει μικρή απήχηση, αφού οι δανειολήπτες δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα υψηλά ποσά των δόσεων.
Εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες
Πηγές του υπουργείου Οικονομικών λένε ότι ο Κυριάκος Πιερρακάκης προωθεί την υλοποίηση του μηχανισμού προκειμένου να απεμπλακούν από την εκκρεμότητα εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες με κόκκινα στεγαστικά δάνεια, οι οποίοι βρίσκονται εκτός του νόμου Κατσέλη ενώ δεν μπορούν να βρουν τη λύση ούτε με τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Έχει ήδη ψηφιστεί νομοθετικά η δυνατότητα τροποποίησης του εξωδικαστικού μηχανισμού και τώρα εκκρεμεί η έκδοση της υπουργικής απόφασης, η οποία θα ρυθμίζει τις παραμέτρους με τις οποίες θα αξιολογούνται οι αιτήσεις των δανειοληπτών και θα προκύπτουν οι δόσεις, το κούρεμα κ.λπ.
Με τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα, ο δανειολήπτης θα εισάγει όλα τα περιουσιακά στοιχεία του, αλλά θα μπορεί να «τσεκάρει» μόνο την πρώτη κατοικία και ο αλγόριθμος θα υπολογίζει μια αυτόματη λύση για την αποπληρωμή των οφειλών με βάση την αξία μόνο της τελευταίας και τα εισοδήματα του δανειολήπτη, διαγράφοντας το υπόλοιπο της οφειλής. Βέβαια, την ίδια στιγμή, πιθανά άλλα περιουσιακά στοιχεία θα τίθενται στη διάθεση των εκκαθαριστών και θα οδεύουν για εκποίηση.
Όπως γινόταν δηλαδή και με τον νόμο Κατσέλη, ο οποίος υπό προϋποθέσεις διασφάλιζε μεν την πρώτη κατοικία, αλλά οδηγούσε σε εκποίηση άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Δεν θα χρειάζεται δικαστική απόφαση
Η διαφορά τώρα είναι ότι δεν θα χρειάζεται δικαστική απόφαση, αφού η «λύση» θα προκύπτει αυτόματα με βάση τον αλγόριθμο και θα είναι δεσμευτική και για τις εισπρακτικές εταιρείες (servicers).
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια για την αυτόματη ένταξη στον νέο «ψηφιακό νόμο Κατσέλη» θα είναι ίδια με αυτά του εξωδικαστικού, δηλαδή 36.000 ετήσιο εισόδημα και 360.000 ευρώ αξία περιουσίας.
Κάτω από αυτά τα όρια, οι servicers είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν τη δόση που βγάζει ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού, αλλά πάνω από αυτά τα όρια έχουν τη δυνατότητα να την απορρίψουν και να προχωρήσουν τις διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης με κατασχέσεις και πλειστηριασμούς -όπως κάνουν συστηματικά. Έτσι, με τον εξωδικαστικό πολλοί δανειολήπτες που έχουν και άλλα ακίνητα εκτός της πρώτης κατοικίας μένουν εκτός της υποχρεωτικής ρύθμισης ή βλέπουν να διαμορφώνονται υψηλές δόσεις τις οποίες δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν με βάση τα εισοδήματά τους και βγαίνουν εκτός της ρύθμισης.
Κούρεμα και χαμηλότερες δόσεις
Με τον νέο μηχανισμό όμως και τις χαμηλότερες δόσεις που θα προκύπτουν υποτίθεται ότι θα μπορούν να ενταχθούν πολύ περισσότεροι δανειολήπτες, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν κυβερνητικές πηγές.
Η αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού και το πιθανό όφελος για τον δανειολήπτη δεν μπορεί να αξιολογηθεί πριν γίνουν γνωστές οι λεπτομέρειες λειτουργίας του.
Από τη μια πλευρά, εάν πράγματι η νέα πλατφόρμα εξασφαλίζει μικρότερες και πιο βιώσιμες δόσεις από ό,τι ο εξωδικαστικός, τότε θα πρόκειται για αλλαγή σε θετική κατεύθυνση.
Από την άλλη, εφόσον όλα τα υπόλοιπα ακίνητα οδεύουν προς ρευστοποίηση, όπως και με τον εξωδικαστικό, τότε είναι ένα ερώτημα ποιο είναι το όφελος για τους δανειολήπτες.
Επίσης, οι αξίες των ακινήτων στη νέα πλατφόρμα θα υπολογίζονται με βάση τις εμπορικές αξίες και όχι με βάση τις αντικειμενικές αξίες, όπως γινόταν με το νόμο Κατσέλη.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον με τη νέα πλατφόρμα υπολογίζεται μόνο η αξία της πρώτης κατοικίας, τότε το όριο της περιουσίας πέφτει με αποτέλεσμα να προκύπτει ενδεχομένως και κούρεμα, αλλά και οι μικρότερες δόσεις.
Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, το υπουργείο Οικονομικών ερευνά και τη δυνατότητα να συνυπολογίζονται στη ρύθμιση του δανείου και τα ποσά που έχουν ήδη αποπληρωθεί μέχρι τώρα, καθώς και τη δυνατότητα διαγραφής κάποιων «πανωτοκίων», αλλά δεν έχει διευκρινιστεί κατά πόσον κάτι τέτοιο είναι εφικτό, αλλά και νόμιμο με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Όλες οι πτυχές της νέας πλατφόρμας θα διευκρινιστούν με τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.