Η επιστροφή του Ελ Νίνιο είναι πλέον γεγονός. Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) επιβεβαίωσε ότι οι συνθήκες του φαινομένου έχουν εγκατασταθεί στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας έχουν αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες.
Η εξέλιξη δεν αιφνιδιάζει τους επιστήμονες, καθώς μετά τη λήξη του ψυχρότερου φαινομένου Λα Νίνια νωρίτερα φέτος, τα περισσότερα κλιματικά μοντέλα προέβλεπαν την επιστροφή της θερμής φάσης του κλιματικού κύκλου.
Ωστόσο, αυτό που προκαλεί ανησυχία είναι η πιθανή έντασή του. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της NOAA, υπάρχει πιθανότητα 63% το φαινόμενο να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο κατά την περίοδο Νοεμβρίου – Ιανουαρίου, κατατάσσοντάς το μεταξύ των ισχυρότερων επεισοδίων που έχουν καταγραφεί από το 1950.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και συνδέεται με την άνοδο της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό.
Η επιπλέον θερμότητα που απελευθερώνεται από τον ωκεανό μεταφέρεται στην ατμόσφαιρα, επηρεάζοντας τα καιρικά πρότυπα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν ένα Ελ Νίνιο ως ισχυρό όταν οι θερμοκρασίες στον κρίσιμο τομέα του Ειρηνικού υπερβαίνουν κατά 1,5 βαθμό Κελσίου τον μέσο όρο και ως πολύ ισχυρό όταν η απόκλιση ξεπερνά τους 2 βαθμούς.
Ορισμένα από τα νεότερα αμερικανικά και ευρωπαϊκά μοντέλα προβλέπουν ότι οι θερμοκρασίες στον τροπικό Ειρηνικό θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τους 3 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα μέχρι το τέλος του έτους.
Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν περισσότερο αυτή τη φορά
Η μεγαλύτερη ανησυχία δεν αφορά μόνο το ίδιο το φαινόμενο, αλλά το γεγονός ότι εμφανίζεται σε έναν πλανήτη ήδη σημαντικά θερμότερο λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Όπως εξηγεί στο BBC ο καθηγητής Άνταμ Σκέιφ της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου, το νέο Ελ Νίνιο «έρχεται να προστεθεί πάνω σε δεκαετίες υπερθέρμανσης του πλανήτη».
Ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να αυξήσει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά περίπου 0,2 βαθμούς Κελσίου. Όμως η επιπλέον αυτή ώθηση προστίθεται σε έναν κόσμο που ήδη καταρρίπτει θερμοκρασιακά ρεκόρ.
Το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, ενώ ακόμη και το 2025, παρά την ψυχραντική επίδραση της Λα Νίνια, κατετάγη μεταξύ των θερμότερων ετών στην ιστορία των μετρήσεων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες θα καταγραφούν πιθανότατα στα τέλη του 2026 και κυρίως μέσα στο 2027.
Πού θα γίνουν πιο αισθητές οι επιπτώσεις
Οι συνέπειες του Ελ Νίνιο δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές του κόσμου.
Στη δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής, ιδιαίτερα στο Περού και στον Ισημερινό, αυξάνεται ο κίνδυνος έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρών.
Σε περιοχές της Ανατολικής Αφρικής, της Κεντρικής Ασίας και των νότιων πολιτειών των ΗΠΑ αναμένονται επίσης περισσότερες βροχοπτώσεις.
Αντίθετα, η Αυστραλία, η Ινδονησία και μεγάλα τμήματα της βόρειας Νότιας Αμερικής αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας, δασικών πυρκαγιών και απωλειών στην αγροτική παραγωγή.
Οι επιπτώσεις αυτές συχνά οδηγούν σε μειωμένες σοδειές, άνοδο των τιμών τροφίμων και πρόσθετες πιέσεις στις οικονομίες πολλών χωρών.
Αντίκτυπος πολύ πέρα από τον καιρό
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι απλώς ένα μετεωρολογικό φαινόμενο.
Η εμφάνισή του μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, τις τιμές των αγροτικών προϊόντων, την ενεργειακή ζήτηση και την οικονομική ανάπτυξη.
«Για εκατομμύρια ανθρώπους δεν πρόκειται απλώς για μια πρόγνωση καιρού, αλλά για μια προειδοποίηση που συνδέεται με αποτυχημένες σοδειές, αυξημένες τιμές τροφίμων και νέες ανθρωπιστικές πιέσεις», προειδοποιούν οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην Αφρική.
Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη οριστικές αποδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή κάνει το Ελ Νίνιο συχνότερο ή ισχυρότερο, οι επιστήμονες συμφωνούν σε ένα σημείο: σε έναν θερμότερο πλανήτη, οι επιπτώσεις κάθε ισχυρού Ελ Νίνιο γίνονται πιο έντονες και πιο δαπανηρές.
