8 Ιουνίου 1912. Στη Νέα Υόρκη δεν πέφτουν πυροβολισμοί. Δεν κινούνται στρατοί. Δεν καταρρέουν τράπεζες.
Κι όμως, εκείνη την ημέρα ξεκινά ένας πόλεμος που θα αλλάξει για πάντα τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας.
Σε ένα γραφείο μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ο Καρλ Λέμλε, ένας Γερμανός μετανάστης που έφτασε στην Αμερική χωρίς χρήματα και χωρίς γνωριμίες, ολοκληρώνει μια συμφωνία που μοιάζει επιχειρηματική τυπικότητα.
Η εταιρεία του συγχωνεύεται με αρκετούς ανεξάρτητους παραγωγούς και δημιουργείται η Universal Film Manufacturing Company.
Η σημερινή Universal Pictures μόλις γεννιέται. Αλλά η ιστορία δεν αφορά μια απλή συγχώνευση. Αφορά μια εξέγερση.
Γιατί απέναντι στον Λέμλε βρίσκεται ο πιο διάσημος εφευρέτης της εποχής. Ο άνθρωπος που έχει βάλει το όνομά του στον ηλεκτρικό λαμπτήρα, τον φωνογράφο και εκατοντάδες πατέντες. Ο Τόμας Έντισον. Και ο Έντισον πιστεύει ότι του ανήκει και ο κινηματογράφος.
Το μονοπώλιο του αιώνα
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο κινηματογράφος δεν είναι ακόμη τέχνη. Είναι μια νέα, πολλά υποσχόμενη επιχείρηση.
Και όπου υπάρχει χρήμα, υπάρχει και μάχη για τον έλεγχο.
Ο Έντισον και οι συνεργάτες του δημιουργούν τη Motion Picture Patents Company, γνωστή ως MPPC. Στόχος είναι να συγκεντρώσουν κάτω από μία ομπρέλα όλες τις βασικές πατέντες που σχετίζονται με την παραγωγή και προβολή ταινιών.
Κάμερες, προβολείς, φιλμ, εξοπλισμός. Οι εταιρείες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στον χώρο καλούνται να πληρώνουν άδειες χρήσης και να λειτουργούν σύμφωνα με τους κανόνες του Τραστ.
Για τους μεγάλους παίκτες της εποχής αυτό μοιάζει λογικό.Για τους μικρούς παραγωγούς είναι ασφυξία.
Ξαφνικά, μια ολόκληρη βιομηχανία κινδυνεύει να περάσει στα χέρια λίγων ανθρώπων. Οι ανεξάρτητοι παραγωγοί καταγγέλλουν ότι το σύστημα δεν προστατεύει την καινοτομία. Τη στραγγαλίζει. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο Καρλ Λέμλε. Και δεν έχει καμία διάθεση να υποταχθεί.
Ο άνθρωπος που τα βάζει με τον Έντισον
Ο Λέμλε δεν μοιάζει με επαναστάτη.
Δεν είναι μηχανικός. Δεν είναι εφευρέτης. Δεν είναι καν άνθρωπος του θεάματος. Είναι ένας μετανάστης που έχει εργαστεί ως λογιστής και καταστηματάρχης. Όμως βλέπει κάτι που οι περισσότεροι αγνοούν.
Ο κινηματογράφος δεν είναι απλώς μια τεχνολογία. Είναι το μέλλον. Όταν ιδρύει την Independent Moving Pictures Company, η ίδια η λέξη «Independent» είναι δήλωση πολέμου.
Η εταιρεία δημιουργείται ακριβώς για να αμφισβητήσει το μονοπώλιο του Έντισον. Ακολουθούν αγωγές, δικαστικές διαμάχες, πολυετείς συγκρούσεις.
Το Τραστ διαθέτει χρήμα, δικηγόρους και πολιτική επιρροή. Οι ανεξάρτητοι διαθέτουν μόνο πείσμα. Κι όμως, αρνούνται να εξαφανιστούν.
Η μεγάλη φυγή προς τη Δύση
Καθώς η πίεση αυξάνεται, πολλοί παραγωγοί αρχίζουν να ψάχνουν διέξοδο.
Τη βρίσκουν στην άλλη άκρη της Αμερικής. Στην Καλιφόρνια. Εκεί, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα δικαστήρια της ανατολικής ακτής, ανακαλύπτουν κάτι πολύτιμο: ηλιοφάνεια σχεδόν όλο τον χρόνο. Φυσικό φωτισμό ιδανικό για γυρίσματα, βουνά, έρημο, θάλασσα και αγροτικές εκτάσεις σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων. Φθηνή γη. Και, κυρίως, μεγαλύτερη ελευθερία.
Σε ένα μικρό και σχεδόν άγνωστο προάστιο του Λος Άντζελες αρχίζουν να στήνονται τα πρώτα στούντιο. Το όνομά του είναι Χόλιγουντ. Κανείς δεν φαντάζεται ακόμη ότι θα γίνει το πιο διάσημο κομμάτι γης στον πλανήτη.
Η ημέρα που αλλάζουν όλα
Όταν ο Λέμλε προχωρά στη μεγάλη συγχώνευση της 8ης Ιουνίου 1912, δεν δημιουργεί απλώς μία ακόμη εταιρεία. Δημιουργεί έναν αντίπαλο.
Η Universal αποκτά μέγεθος, κεφάλαια και δυνατότητα να ανταγωνιστεί ευθέως το κατεστημένο. Για πρώτη φορά οι ανεξάρτητοι παραγωγοί αποκτούν κοινή στέγη και κοινό στόχο.
Το στοίχημα είναι τεράστιο. Αν αποτύχουν, το Τραστ θα κυριαρχήσει οριστικά. Αν πετύχουν, η κινηματογραφική βιομηχανία θα αλλάξει πορεία.
Η ιστορία θα δείξει ότι συμβαίνει το δεύτερο.
Ο άνθρωπος που εφηύρε τους σταρ
Η μεγαλύτερη καινοτομία του Λέμλε δεν βρίσκεται στις κάμερες. Βρίσκεται στους ανθρώπους.
Στις πρώτες δεκαετίες του κινηματογράφου οι ηθοποιοί συχνά δεν αναφέρονται καν με το όνομά τους. Τα στούντιο φοβούνται ότι αν γίνουν γνωστοί θα ζητούν υψηλότερες αμοιβές.
Ο Λέμλε σκέφτεται διαφορετικά. Αρχίζει να προωθεί τους ηθοποιούς ως προσωπικότητες. Ως πρόσωπα που το κοινό μπορεί να αγαπήσει, να ακολουθήσει και να θαυμάσει.
Μετατρέπει τους πρωταγωνιστές σε εμπορικά σήματα. Δημιουργεί αυτό που αργότερα θα ονομαστεί «star system».
Στην πραγματικότητα, βοηθά να γεννηθεί ο σύγχρονος πολιτισμός των διασημοτήτων. Σήμερα αυτό φαίνεται αυτονόητο. Το 1912 είναι επανάσταση.
Η πτώση του Τραστ
Καθώς η Universal και οι υπόλοιποι ανεξάρτητοι ενισχύονται, το μοντέλο του Έντισον αρχίζει να τρίζει.
Οι δικαστικές μάχες συνεχίζονται, αλλά οι παραγωγοί μετακινούνται στη Δύση. Το κοινό ζητά περισσότερες ταινίες. Η αγορά μεγαλώνει ταχύτερα από όσο μπορεί να την ελέγξει οποιοδήποτε μονοπώλιο.
Τελικά το αμερικανικό δικαστικό σύστημα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η MPPC παραβιάζει τους κανόνες ανταγωνισμού. Το άλλοτε πανίσχυρο Τραστ καταρρέει. Οι ανεξάρτητοι νικούν.Και μαζί τους νικά μια ολόκληρη βιομηχανία.
Από μια εξέγερση γεννιέται μια αυτοκρατορία
Σήμερα το Χόλιγουντ είναι συνώνυμο του κινηματογράφου, του star system και της επιρροής.
Οι ταινίες του διαμορφώνουν κουλτούρες, δημιουργούν αστέρες και επηρεάζουν δισεκατομμύρια ανθρώπους. Είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι όλα ξεκίνησαν από καλλιτεχνικό όραμα. Η αλήθεια είναι πιο ενδιαφέρουσα.
Το Χόλιγουντ γεννιέται μέσα από μια επιχειρηματική σύγκρουση. Μέσα από μια μάχη για πατέντες, δικαιώματα και έλεγχο της αγοράς. Η Universal δεν δημιουργείται για να παράγει αριστουργήματα.
Δημιουργείται για να επιβιώσει. Και όμως, ακριβώς αυτή η προσπάθεια επιβίωσης οδηγεί στη γέννηση της μεγαλύτερης βιομηχανίας θεάματος στην ιστορία.
Η ειρωνεία είναι ότι ο Τόμας Έντισον, ένας από τους μεγαλύτερους εφευρέτες όλων των εποχών, προσπαθεί να ελέγξει μια νέα τεχνολογία μέσω των πατεντών του. Οι αντίπαλοί του επιλέγουν έναν διαφορετικό δρόμο: τον ανταγωνισμό, το ρίσκο και την καινοτομία.
Στις 8 Ιουνίου 1912 δεν ιδρύεται απλώς μια εταιρεία. Ξεκινά η αντεπίθεση των «ανταρτών» του κινηματογράφου. Και από εκείνη την αντεπίθεση γεννιέται το Χόλιγουντ.
