Του Μανώλη Κοττάκη
Οι επόμενες εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν για πρώτη φορά μετά το 2019 μέσα σε μια ατμόσφαιρα που στα νομικά και ιδία στο Διεθνές Δίκαιο ονομάζεται «θεμελιώδης μεταβολή των συνθηκών» (ρήτρα rebus sic stantibus). Πράγματι!
Στις δύο τελευταίες αναμετρήσεις ο πρωθυπουργός ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης των αστικών δυνάμεων του τόπου και συσπείρωνε πίσω από την υποψηφιότητά του όλες τις δυνάμεις της αγοράς και της διαπλοκής. Με ό,τι αυτό σήμαινε για το μιντιακό τοπίο της επικοινωνίας.
Ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς μιλούσαν στα συνέδρια και στις συγκεντρώσεις. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, με εξαίρεση την υπόθεση των υποκλοπών, ήταν γενικώς κατευναστικός. Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε αποχή διαρκείας μετά τη συντριβή του στις κάλπες του 2023. Αντίπαλος του κ. Μητσοτάκη ήταν το αντισυστημικό μπλοκ και το πρωτοφανές γεγονός ότι βρέθηκε μετά τις εκλογές του 2023 με τρία κόμματα στα δεξιά του μέσα στη Βουλή.
Ουσιαστικά η κυβέρνηση κατάφερε να διατηρήσει το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο ζωντανό και στις εκλογές του 2023, με αποτέλεσμα τη διάλυση της Αριστεράς. Την επομένη των εκλογών του 2023 γράψαμε ότι η πολιτική του «ενάμισι κόμματος», να ηγεμονεύεις δηλαδή ανενόχλητος, άνευ αντιπολιτεύσεως, θα έχει μακροπρόθεσμα ολέθρια αποτελέσματα, αλλά ποιος έδινε σημασία.
Μια χαρά ήταν το «ενάμισι κόμμα» για να κλείσει η νέα εξουσία τα μεγάλα deals που επιθυμούσε. Μεθυσμένη από την ισχύ της η εξουσία έθεσε σταδιακά απέναντί της και δυνάμεις που συνέπραξαν ή επέδειξαν ανοχή για να κατισχύσει στο εσωτερικό παιχνίδι της ισχύος. Και πολιτικές και μιντιακές.
Έτσι, δίπλα στον διορατικό Κώστα Καραμανλή, που παραιτήθηκε στις εκλογές του 2023 από το βουλευτικό αξίωμα, προστέθηκαν ο Αντώνης Σαμαράς και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Πρόσωπα που στήριξαν τον πρωθυπουργό στην πρώτη τετραετία του με τις δικές του αποχρώσεις έκαστο.
Μετά τις εκλογές του 2024 καταρχάς και μετά την προεδρική εκλογή που κρίθηκε στα τέλη του ίδιου έτους όλα άλλαξαν. Ο κ. Μητσοτάκης δεν είχε απέναντί του μόνο το αντισυστημικό μέτωπο αλλά ένα ευρύ μέτωπο δυνάμεων, παλαιών και νέων.
Οι επόμενες εκλογές δεν θα είναι αντι-ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, όσο και αν πασχίζει το Μέγαρο Μαξίμου να το αναβιώσει με τα ιστορικά ντοκιμαντέρ για το θέρος του 2015. Οι επόμενες εκλογές, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, θα είναι αντι-ΝΔ: Σαμαράς, Τσίπρας, Καρυστιανού, Ανδρουλάκης, Κωνσταντοπούλου, Βελόπουλος, ΝΙΚΗ, ακόμη και ο Κουτσούμπας θα πυροβολούν την κυβερνητική πολιτική.
Δύσκολα μπορεί να αναδειχθεί δίπολο μέσα από αυτή τη διαδικασία και μάλιστα τέτοιο που να διευκολύνει τις επιδιώξεις του κ. Μητσοτάκη. Το αντίθετο. Θα σταθεί απέναντί του ένα μέτωπο, ετερόκλητο, ναι, χωρίς αμφιβολία, αλλά πάντως ευρύ.
Το ποιοτικό στοιχείο του νέου αυτού μετώπου είναι ότι μέσα στην προεκλογική εκστρατεία θα ηχήσει και αστικός λόγος ορθολογισμού κατά του κ. Μητσοτάκη, όχι μόνο «λαϊκίστικος και εθνικιστικός», όπως στο παρελθόν.
Ο κύριος πρωθυπουργός θα κληθεί να απαντά σε ομιλίες του πρώην αντιπροέδρου Ευάγγελου Βενιζέλου, του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και, αν χρειαστεί, και του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Και από ό,τι φαίνεται, η γενική πρόβα αποδόμησης των τριών που έγινε από γνωστό τηλεοπτικό σταθμό για να σφυγμομετρηθούν αντιδράσεις εστέφθη από απόλυτη αποτυχία. Το τηλεφωνικό κέντρο του Σκάι πήρε φωτιά, όταν κάποιος απέδωσε τη σκληρή αντιπολίτευση που κάνει στον πρωθυπουργό ο κεντρώος κ. Βενιζέλος στην πικρία του γιατί ο Μητσοτάκης δεν τον έκανε Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Οι αντιδράσεις και των τριών εδράζονται σε δύο συμπεράσματα που αποκόμισαν κατά την επαφή μαζί του.
Το πρώτο είναι η βαθιά διαφωνία τους για την κυβερνητική πολιτική παραβίασης δικαιωμάτων που ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του Συντάγματος. Και βεβαίως για τα Εθνικά.
Το δεύτερο, που καμία σχέση δεν έχει με τις καρέκλες, είναι η βαθιά έλλειψη σεβασμού που έδειξε ο πρωθυπουργός στα πρόσωπά τους. Τον Σαμαρά τον διέγραψε για διαπιστώσεις που έκανε περί τα Ελληνοτουρκικά και δικαιώνονται κάθε μέρα. Τον Βενιζέλο τον ενέπαιξε. Του είπε τον Δεκέμβριο του 2024 «εσύ θα είσαι ο Πρόεδρος, μη βλέπεις τι θα γράφεται, να κλείσεις τα αυτιά σου μέχρι να σε ανακοινώσω». Το πήρε πίσω. Τον Καραμανλή τον αντιμετώπισε και τον αντιμετωπίζει με άθλιες διαρροές του συστήματός του με γνωστά και πλειστάκις αναπαραχθέντα αστεία επιχειρήματα που έκαναν τον κύκλο τους εδώ και 17 χρόνια: Το δήθεν PlayStation, η δήθεν ροπή στην κρεατοφαγία, η χρεοκοπία κ.ά. Είναι τόσο δειλός μάλιστα ο πρωθυπουργός που βάζει τρίτους για να κάνουν τη βρόμικη δουλειά.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία υποστηρίζει ότι ο πρωθυπουργός μπορεί να απευθυνθεί με άνεση στο 40% του εκλογικού σώματος που θέλει πολιτική και οικονομική σταθερότητα. Το πρόβλημα γι’ αυτόν είναι πως το μονοπώλιό του στο Κέντρο δεν υπάρχει πια.
Βενιζέλος και Σαμαράς, ενίοτε και ο Καραμανλής, γνωρίζουν πώς να απευθυνθούν σε αυτό το δύσκολο κοινό με ορθολογισμό και επιχειρήματα. Ακούγονται, γιατί ξέρουν τι πρέπει να κάνουν για να ακουστούν. Το πεδίο δεν είναι ελεύθερο και αυτό εκνευρίζει τον κ. Μητσοτάκη. Χθεσινοί υμνητές του καθίστανται σήμερα ανταγωνιστές του, ενώ το μιντιακό τοπίο αλλάζει άρδην.
Θα προσθέσω στην εξίσωση και ένα νέο στοιχείο: Η Καρυστιανού είναι γνήσια αστή. Ντύνεται ως αστή, μιλά ως αστή, πέτυχε ως πρόεδρος των συγγενών θυμάτων με τη μεθοδικότητα αστής και διεκδικεί ως αστή. Η πιθανότητα να κόψει από τη Ν.Δ., αν εμφανιστεί στοιχειωδώς σοβαρή, παρά τις ρευστές δημοσκοπήσεις, δεν θα πρέπει να αποκλείεται.
