Το… success story του Κ. Μητσοτάκη: Η Ελλάδα από το 2023 εμφανίζει τη 2η μεγαλύτερη αύξηση, πίσω μόνο από τη Λιθουανία! Οι ηλικίες, οι κοινωνικές ομάδες και οι περιοχές που πλήττονται
Σοβαρή επιδείνωση καταγράφεται στην πορεία της φτώχειας στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2025, την ώρα που -αντίθετα- σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης η συνολική τάση παραμένει, έστω και οριακά, πτωτική.
Όπως είναι γνωστό ήδη, το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ανέρχεται πλέον στο 27,5%, που αντιστοιχεί σε περίπου 2.797.000 πολίτες, φέρνοντας τη χώρα στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών.
Το εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι σε απόλυτους αριθμούς από το 2023 έχουν προστεθεί στον φτωχό πληθυσμό 139.000 νεόπτωχοι, ενώ μόνο μέσα στο τελευταίο έτος η αύξηση ανέρχεται σε 53.000 άτομα, με το ποσοστό να ανεβαίνει από το 26,9% στο 27,5%. Η αύξηση αυτή μπορεί να εμφανίζεται στατιστικά μικρή, αλλά δείχνει μια σημαντική αρνητική τάση.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς στην Ελλάδα παρατηρείται συνεχής ετήσια αύξηση από το 2022, σε αντίθεση με τη γενική εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου το 2025 20,9% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας, ποσοστό ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Από το 2023 και μετά η φτώχεια υποχώρησε σε 17 χώρες της Ε.Ε., ενώ αυξήθηκε σε επτά. Μεταξύ αυτών, η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση (+1,4 ποσοστιαίες μονάδες), πίσω μόνο από τη Λιθουανία, γεγονός που αναδεικνύει την απόκλιση της χώρας από τη γενική ευρωπαϊκή τάση.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η κατάσταση για τις νεότερες ηλικιακές ομάδες. Στα παιδιά, το ποσοστό φτώχειας διαμορφώνεται σε ακόμη υψηλότερο ποσοστό, στο 29,1%, που αντιστοιχεί σε περίπου 415.000 ανηλίκους, αυξημένους κατά 19.000 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Αντίστοιχα, στους νέους ηλικίας 16-29 ετών, το ποσοστό φτάνει το 30%, δηλαδή περίπου 467.000 άτομα, καταγράφοντας αύξηση κατά 9.000 σε σχέση με το 2023.
Η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική και για τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό. Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην Ευρ. Ενωση, στις ηλικίες 25-54 ετών, με 25,6% (περίπου 999.000 άτομα), έναντι 19,3% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, στις ηλικίες κάτω των 65 ετών, το ποσοστό ανέρχεται στο 27,5% (που μεταφράζεται σε 2.131.000 άτομα), όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 21,4%.
Το όριο φτώχειας στην Ελλάδα προσδιορίζεται στο 60% του εθνικού διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος, που αντιστοιχεί σε περίπου 7.020 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και 14.742 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα παιδιά κάτω των 14 ετών.
Μάλιστα, η φτώχεια δεν κατανέμεται ομοιόμορφα ούτε μεταξύ των νοικοκυριών. Μονογονεϊκές οικογένειες και νοικοκυριά με χαμηλή ή μηδενική απασχόληση εμφανίζουν πολλαπλάσιο κίνδυνο σε σχέση με εργαζόμενα νοικοκυριά πλήρους απασχόλησης. Η απόσταση αυτή αναδεικνύει ότι η εργασία παραμένει καθοριστικός παράγοντας, αλλά δεν αποτελεί πάντα επαρκή ασπίδα απέναντι στη φτώχεια, ιδίως όταν πρόκειται για χαμηλά εισοδήματα ή επισφαλή εργασία.
Aποκλίσεις
Σημαντικές αποκλίσεις καταγράφονται και σε γεωγραφικό επίπεδο, με τις αστικές περιοχές να εμφανίζουν γενικά καλύτερη εικόνα σε σχέση με αγροτικές ή πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπου η πρόσβαση σε ευκαιρίες απασχόλησης είναι περιορισμένη. Το 27,5% δεν αποτυπώνει επομένως μία ενιαία κοινωνική πραγματικότητα, αλλά ένα μωσαϊκό διαφορετικών καταστάσεων: νέοι με χαμηλές αποδοχές, παιδιά σε νοικοκυριά υπό οικονομική πίεση, εργαζόμενοι με περιορισμένη αγοραστική δύναμη και οικογένειες που βρίσκονται οριακά πάνω ή κάτω από το όριο εισοδήματος. Η φτώχεια στην Ελλάδα, δηλαδή, δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά βαθιά δομική και πολυεπίπεδη.
Η απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και η συνεχής αύξηση των σχετικών δεικτών θέτουν τη χώρα σε δύσκολη θέση σε σχέση με τον κοινό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση της φτώχειας κατά 15 εκατ. άτομα έως το 2030, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αποτελεσματικότερες κοινωνικές και οικονομικές παρεμβάσεις τα επόμενα χρόνια και αποκαλύπτοντας -παρά τα μεγάλα λόγια- την κυβερνητική αποτυχία και στον τομέα αυτόν.
Σχεδόν 93 εκατ. Ευρωπαίοι στο όριο κοινωνικού αποκλεισμού
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 92,7 εκατ. άνθρωποι, δηλαδή το 20,9% του συνολικού πληθυσμού, βρίσκονταν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Eurostat.
Παρά τη μικρή βελτίωση σε σχέση με το 2024 -όπου το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 21,0%-, η φτώχεια εξακολουθεί να επηρεάζει έναν στους πέντε Ευρωπαίους, καταδεικνύοντας το μέγεθος του κοινωνικού προβλήματος σε επίπεδο Ένωσης.
Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται κυρίως στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Στην κορυφή βρίσκεται η Βουλγαρία με 29,0%, ενώ ακολουθούν η Ελλάδα με 27,5% και η Ρουμανία με 27,4%. Αντίθετα, τα χαμηλότερα επίπεδα φτώχειας εμφανίζονται σε χώρες όπως η Τσεχία, η Πολωνία και η Σλοβενία, όπου τα ποσοστά παραμένουν σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μέτρηση της φτώχειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται σε έναν σύνθετο δείκτη, ο οποίος περιλαμβάνει τρεις βασικούς παράγοντες: το εισόδημα κάτω από το όριο φτώχειας, τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση και τη χαμηλή ένταση εργασίας στα νοικοκυριά.
Παρά τη μικρή συνολική μείωση, τα στοιχεία υπογραμμίζουν πάντως ότι η Ευρώπη παραμένει μακριά από τον στρατηγικό στόχο της μείωσης της φτώχειας έως το 2030, ενώ οι έντονες αποκλίσεις μεταξύ κρατών-μελών αναδεικνύουν τις άνισες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες στο εσωτερικό της Ένωσης.
