Περιουσίες χάνονται για ελάχιστα χρήματα, οι αναγκαστικοί πλειστηριασμοί «τρέχουν» με υψηλούς ρυθμούς και η ρευστοποίηση(liquidation) της περιουσίας των Ελλήνων εξελίσσεται εδώ και οκτώ χρόνια χωρίς να υπάρχει ελπίδα ανάσχεσης του τραγικού φαινομένου.
Η είδηση είναι ότι ούτε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο(ΔΝΤ) δεν άντεξε τη συμπεριφορά των servicers στην Ελλάδα και εξέδωσε πλέγμα αυστηρών συστάσεων προς την Τράπεζα της Ελλάδας.
Το Ταμείο ζητά το αυτονόητο. Μεγαλύτερη διαφάνεια και ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών που διαχειρίζονται τα κόκκινα δάνεια (οι γνωστοί μας ως Servicers), αποκαλύπτοντας ουσιαστικά ότι σε ένα βαθμό στη χώρα μας δεν εποπτεύονται επαρκώς και ότι υπάρχει ζήτημα διαφάνειας.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι το γεγονός ότι η αξιολόγηση αυτή για την Ελλάδα είναι η πρώτη μετά το 2006. Ουσιαστικά όλα αυτά τα χρόνια το Ταμείο δεν είχε αξιολογήσει την κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα μας, γύρω από την διαχείριση των κόκκινων δανείων.
Οι servicers έκαναν εν κατακλείδι ότι ήθελαν με κριτήριο το κέρδος, λογοδοτώντας μόνο στις τράπεζες, που έσπευδαν να απαλλαγούν από δάνεια που έκριναν ότι είναι τουλάχιστον δύσκολο να εισπραχθούν.
Τι ζητά το ΔΝΤ από την Τράπεζα της Ελλάδος
Οι βασικές συστάσεις προς την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια μικροπροληπτική και μακροπροληπτική αρχή, καθώς και ως αρχή εξυγίανσης, αφορούν:
α. την ενίσχυση της παρακολούθησης των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων στο πλαίσιο αξιολόγησης του συστημικού κινδύνου,
β. την ενίσχυση της διακυβέρνηση των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων (ΛΣΠΙ) (ιδίως ως προς τον αριθμό των ανεξάρτητων μελών του Δ.Σ. για τα μεγαλύτερα και υψηλότερου κινδύνου ΛΣΠΙ),
γ. την ενίσχυση των διατάξεων για την εποπτεία των διαχειριστών πιστώσεων, σχετικά με την αποδοτικότητα της διαχείρισης των πιστώσεων, καθώς και την υιοθέτηση υποχρεώσεων διαφάνειας,
δ. την προετοιμασία για την ενδεχόμενη εφαρμογή συνδυασμού των εργαλείων εξυγίανσης και τη διασφάλιση της ετοιμότητας για την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης στα ΛΣΠΙ,
ε. την ενίσχυση της χρήσης ποσοτικών μεθοδολογιών για το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας, καθώς και την δημιουργία εσωτερικών σεναρίων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων για σκοπούς μακροπροληπτικής εποπτείας.
Η Τράπεζα της Ελλάδος μετά τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του ΔΝΤ, βρίσκεται σε δύσκολη θέση και είναι υποχρεωμένη να αναλάβει δράση στο αμέσως επόμενο διάστημα.
Ωστόσο, σε μια πρώτη αντίδραση επικεντρώνει στο ότι το ΔΝΤ αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο στον τραπεζικό τομέα.
Υπόσχεται, ωστόσο, να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την υλοποίηση των συστάσεων εντός των τιθέμενων προθεσμιών.
Όσον αφορά στις υπόλοιπες διαπιστώσεις το ΔΝΤ εκτιμά ότι :
Τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα είναι καλά κεφαλαιοποιημένα, με υψηλή ρευστότητα και ανθεκτικά σε σενάρια ακραίων καταστάσεων κρίσης.
Η Τράπεζα της Ελλάδος απολαμβάνει ισχυρή ανεξαρτησία και εφαρμόζει υψηλά πρότυπα εποπτείας, ενώ οι αρχές έχουν διδαχθεί από προηγούμενες κρίσεις και είναι καλά προετοιμασμένες για μελλοντικούς κλυδωνισμούς.
Η προσέγγιση της Τράπεζας της Ελλάδος στην εποπτεία των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων (ΛΣΠΙ) είναι ενδελεχής, συστηματική και παρεμβατική.
Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει υιοθετήσει μια προληπτική προσέγγιση όσον αφορά τον συστημικό κίνδυνο και τα ζητήματα μακροπροληπτικής εποπτείας.
Σημειώνεται ότι η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε κατά το διάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2025 μέχρι το τέλος Ιανουαρίου του 2026 και περιελάμβανε συναντήσεις του κλιμακίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με την Διοίκηση και στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος, του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (Financial Sector Assessment Program – FSAP), το οποίο θεσπίστηκε το 1999, είναι μια εις βάθος αξιολόγηση του χρηματοπιστωτικού τομέα μιας χώρας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
Τα FSAP διεξάγονται από το ΔΝΤ με επίκεντρο την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα, την ποιότητα του κανονιστικού και εποπτικού πλαισίου και την ικανότητα διαχείρισης και επίλυσης χρηματοπιστωτικών κρίσεων.
Στουρνάρας: «Αστικός μύθος οι τριγωνικές συναλλαγές μεταξύ τραπεζών – Servicers»
«Τέλος στη φημολογία» για την ύπαρξη τριγωνικών συναλλαγών μεταξύ των τραπεζών και των Servicers δηλαδή των εταιρειών που διαχειρίζονται τα κόκκινα δάνεια, επιχειρεί να βάλει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ο κ. Στουρνάρας απαντώντας πρόσφατα σε σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή (στην επιτροπή ΔΕΚΟ η οποία ενέκρινε την ανανέωση της θητείας του) ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Τριγωνικές συναλλαγές δεν υπάρχουν και αυτό είναι ένα μύθευμα. Οι τράπεζες είναι μέτοχοι αυτών των εταιρειών αλλά δεν ενοποιούν τα αποτελέσματα και απαγορεύεται από τον επόπτη να παίρνουν πίσω δάνεια και ακίνητα. Άρα, λοιπόν, και αυτό είναι ένας αστικός μύθος».
Ξεκαθάρισε ότι «τα funds που έχουν αγοράσει τα κόκκινα δάνεια, είναι επενδυτές, όπως και εκείνοι που τοποθετούν τα κεφάλαια τους στο Χρηματιστήριο, επομένως δεν μπορούν να τεθούν υπό την εποπτεία της Τραπέζης της Ελλάδος για ζητήματα που αφορούν στην φορολογική τους αντιμετώπιση και την έδρα της εταιρείας. Αντιθέτως οι Servicers, οι οποίοι δημιουργήθηκαν ως θυγατρικές των πιστωτικών ιδρυμάτων, έχουν έδρα στην Ελλάδα και εποπτεύονται από την ΤτΕ. Υπενθύμισε μάλιστα ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επιβάλλει συνολικά πρόστιμα 9,5 εκατ.ευρώ για παραβιάσεις του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας τους».
Όσον αφορά στο ζήτημα της επαναγοράς των κόκκινων δανείων (μέσω των ομολόγων που έχουν προκύψει από τις τιτλοποιήσεις) αυτό βρέθηκε στην επικαιρότητα με αφορμή σχετικές ερωτήσεις που υπέβαλαν μέτοχοι της Cairo – της εισηγμένης εταιρείας η οποία προήλθε από την ομώνυμη τιτλοποίηση κόκκινων δανείων της Εurobank με την εγγύηση του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ – στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το ΧΑ.
Από την επίσημη απάντηση της Cairo προκύπτει ότι η doValue, δηλαδή ο Servicer που έχει αναλάβει τη διαχείριση του Χαρτοφυλακίου, διατηρεί το δικαίωμα να εξαγοράσει το σύνολο του δανειακού χαρτοφυλακίου (Senior, Mezzanine και Junior τίτλους) υπό συγκεκριμένους όρους. Για να πραγματοποιηθεί η εξαγορά, η τιμή πρέπει να καλύπτει πλήρως τις υποχρεώσεις που προηγούνται, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των Ομολογιών Σειράς Α (μαζί με τόκους), καθώς και την προκαθορισμένη Τιμή Εξάσκησης της Σειράς Β.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από μερίδα επενδυτών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι επένδυσαν στην μετοχή θεωρώντας πως το ανεξόφλητο κεφάλαιο των ομολόγων ήταν 412 εκατομμύρια ευρώ και όχι μόλις 42,9 εκατομμύρια, σύμφωνα με τους υπολογισμούς ανεξάρτητου εκτιμητή.
Η δυσαρέσκεια κορυφώθηκε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του 2025, όπου η εταιρεία εμφάνισε λογιστικές ζημιές ύψους 94,3 εκατομμυρίων λόγω της μαζικής απομείωσης της αξίας των ομολόγων της.
Το ότι έχει παραγίνει η κατάσταση με τους servicers, δηλαδή τις εταιρείες διαχείρισης δανείων, που ο κόσμος συνηθίζει να τις ονομάζει «εισπρακτικές», δεν είναι ούτε καν κοινό μυστικό. Εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες το έχουν νιώσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.
