Στους λόφους έξω από την Ταγγέρη, εκεί όπου μέχρι πριν λίγα χρόνια απλώνονταν αγροτικές εκτάσεις, αναδύεται ένα από τα πιο φιλόδοξα βιομηχανικά σχέδια της Κίνας εκτός συνόρων.
Το Tanger Tech City, μια τεράστια βιομηχανική ζώνη αφιερωμένη κυρίως στην αυτοκινητοβιομηχανία και τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα της κινεζικής στρατηγικής για την ευρωπαϊκή αγορά.
Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times.
Το νέο εργοστάσιο της Κίνας δίπλα στην Ευρώπη
Στην καρδιά του έργου βρίσκεται η Mohammed VI Tanger Tech City, μια έκταση 500 εκταρίων κοντά στο μεγάλο λιμάνι της Ταγγέρης, όπου κινεζικές εταιρείες εγκαθιστούν μονάδες παραγωγής εξαρτημάτων για ηλεκτρικά οχήματα, από συστήματα πέδησης μέχρι υλικά για μπαταρίες.
Για το Πεκίνο, το Μαρόκο προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό πλεονεκτημάτων: χαμηλότερο κόστος παραγωγής, γεωγραφική εγγύτητα με την Ευρώπη, εμπορικές συμφωνίες με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, καθώς και ένα δίκτυο ελεύθερων ζωνών που προσελκύει ξένες επενδύσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επενδυτικό κύμα που μεταμορφώνει τη χώρα σε κρίσιμο κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας των ηλεκτρικών οχημάτων.
Ο φόβος των Βρυξελλών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανησυχεί ότι η ταχεία ανάπτυξη της κινεζικής βιομηχανικής παρουσίας στο Μαρόκο μπορεί να αποτελέσει τρόπο παράκαμψης των δασμών που έχει επιβάλει η Ε.Ε. σε κινεζικά προϊόντα.
Ο επίτροπος Εμπορίου της Ε.Ε., Μάρος Σέφτσοβιτς, χαρακτήρισε το φαινόμενο «μεγάλο ζήτημα για την ευρωπαϊκή οικονομία», υποστηρίζοντας ότι εντάσσεται στην προσπάθεια της Κίνας να διοχετεύσει την πλεονάζουσα βιομηχανική της παραγωγή προς την Ευρώπη μέσω τρίτων χωρών.
Η ανησυχία έχει ενταθεί μετά την επιβολή δασμών έως και 45% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, καθώς ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι μέρος της παραγωγής θα μεταφερθεί εκτός Κίνας προκειμένου να αποκτήσει διαφορετική «ταυτότητα» προέλευσης.
Ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μπαταρίες και δισεκατομμύρια δολάρια
Οι κινεζικές επενδύσεις στο Μαρόκο δεν περιορίζονται στην Ταγγέρη. Η Sentury Tire λειτουργεί ήδη εργοστάσιο στην περιοχή, ενώ η BTR New Material Group, ο μεγαλύτερος προμηθευτής υλικών ανόδων για μπαταρίες παγκοσμίως, κατασκευάζει νέα μονάδα παραγωγής. Παράλληλα, η Gotion High-Tech προχωρά σε επένδυση 1,3 δισ. δολαρίων για τη δημιουργία gigafactory στην Κενίτρα.
Οι μαροκινές αρχές φιλοδοξούν μέχρι το τέλος του 2026 να έχουν δημιουργήσει μια πλήρη αλυσίδα αξίας για την παραγωγή έως και 500.000 ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως.
Γιατί οι Κινέζοι επιλέγουν το Μαρόκο
Η απάντηση βρίσκεται σε ένα μείγμα γεωγραφίας, πολιτικής και οικονομίας, εξηγούν οι Financial Times.
Το Μαρόκο προσφέρει πενταετή φορολογική απαλλαγή στις επιχειρήσεις, διαθέτει νεανικό εργατικό δυναμικό, επενδύει σε «πράσινη» ενέργεια και, κυρίως, έχει εμπορικές συμφωνίες με περίπου 50 χώρες, παρέχοντας πρόσβαση σε αγορά 2,5 δισεκατομμυρίων καταναλωτών.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το λεγόμενο nearshoring — η μεταφορά παραγωγής κοντά στις τελικές αγορές — αποτελεί πλέον βασική στρατηγική πολλών κινεζικών επιχειρήσεων που επιδιώκουν να μειώσουν τους εμπορικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Μια νέα γεωοικονομική μάχη
Για το Μαρόκο, οι επενδύσεις αυτές μεταφράζονται σε θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και βιομηχανική ανάπτυξη. Οι αρχές της χώρας απορρίπτουν τους ισχυρισμούς ότι λειτουργούν ως «κερκόπορτα» της Κίνας προς την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις δημιουργούν πραγματική παραγωγική δραστηριότητα και αμοιβαία οφέλη.
Ωστόσο, για την Ευρώπη το ζήτημα είναι βαθύτερο. Η κινεζική παρουσία δεν αφορά μόνο εργοστάσια εξαρτημάτων ή μπαταριών. Αφορά τον έλεγχο ολόκληρης της αλυσίδας αξίας των ηλεκτρικών οχημάτων, από τις πρώτες ύλες μέχρι την τελική παραγωγή.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η Κίνα διαθέτει τη δυνατότητα να κυριαρχήσει σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, αξιοποιώντας ακόμη και τα τεράστια αποθέματα φωσφορικών αλάτων του Μαρόκου που είναι κρίσιμα για τις μπαταρίες νέας γενιάς.
Το πραγματικό διακύβευμα
Πίσω από τις νέες βιομηχανικές ζώνες της Ταγγέρης εξελίσσεται μια πολύ μεγαλύτερη αναμέτρηση: η μάχη για το ποιος θα ελέγξει τη βιομηχανική βάση της πράσινης μετάβασης.
Η Ευρώπη προσπαθεί να προστατεύσει τη δική της παραγωγή και να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα. Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, αναζητεί νέους δρόμους προς τις διεθνείς αγορές.
Και το Μαρόκο φαίνεται να μετατρέπεται στο πιο κρίσιμο σημείο συνάντησης αυτών των δύο στρατηγικών.
