Από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή μέχρι την κατάρρευση της επιστημονικής χρηματοδότησης, το αποτύπωμα του Ντόναλντ Τραμπ δεν μετριέται πλέον σε ρητορική, αλλά σε ανθρώπινες ζωές.
Η κατάταξη ενός Προέδρου στη λίστα των «χειρότερων» είναι συνήθως μια άσκηση ιστορικής υπομονής. Ωστόσο, στην περίπτωση του 47ου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, τα δεδομένα τρέχουν ταχύτερα από την κρίση των ιστορικών. Η διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δεν συνιστά απλώς μια πολιτική παρέκκλιση αποτελεί μια συστηματική αποδόμηση των πυλώνων που στήριξαν την αμερικανική ισχύ και την κοινωνική συνοχή για σχεδόν έναν αιώνα.
Η Επιστήμη υπό πολιορκία
Η πιο άμεση και οδυνηρή επίπτωση της πολιτικής Τραμπ εντοπίζεται εκεί που η ιδεολογία συναντά τη βιολογία. Η αιφνίδια διακοπή χρηματοδότησης κλινικών δοκιμών μέσα στο 2025 δεν είναι απλώς ένα δημοσιονομικό μέτρο, αλλά μια καταδίκη.
Χιλιάδες ασθενείς, όπως ο καρκινοπαθής που έχασε την πρόσβαση σε πειραματική θεραπεία και κατέληξε, αποτελούν το «παράπλευρο κόστος» μιας κυβέρνησης που εχθρεύεται την επιστημονική έρευνα.
Οι περικοπές στις παγκόσμιες υγειονομικές πρωτοβουλίες εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε εκατομμύρια επιπλέον θανάτους σε αναπτυσσόμενες χώρες, υπονομεύοντας την ηθική ηγεσία των ΗΠΑ.
Η διάβρωση του ορθολογισμού
Η άνοδος προσωπικοτήτων όπως ο Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ σε θέσεις-κλειδιά έχει θεσμοθετήσει τον σκεπτικισμό απέναντι στα εμβόλια. Αυτό που ξεκίνησε ως περιθωριακή θεωρία συνωμοσίας, αποτελεί πλέον επίσημη τάση, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης επιδημιών που θεωρούνταν εξαφανισμένες. Παράλληλα, η χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανονισμών για τον αέρα και το νερό προδιαγράφει μια κρίση δημόσιας υγείας που θα εκδηλωθεί πλήρως την επόμενη δεκαετία.
Γεωπολιτικός απομονωτισμός και ανασφάλεια
Στο διεθνές στερέωμα, η εικόνα των ΗΠΑ ως «εγγυητή της σταθερότητας» έχει αντικατασταθεί από εκείνη ενός απρόβλεπτου παίκτη. Οι πρόσφατες στρατιωτικές εμπλοκές αντανακλούν μια εξωτερική πολιτική χωρίς βάθος, που βασίζεται στον εντυπωσιασμό και όχι στη διπλωματία. Οι συνεχείς απειλές αποχώρησης και οι δασμοί προς τους συμμάχους έχουν μετατρέψει τη δυσπιστία σε εχθρότητα. Για πρώτη φορά, οι Ευρωπαίοι πολίτες βλέπουν την Ουάσιγκτον περισσότερο ως πηγή κινδύνου παρά ως καταφύγιο.
Η κατάρρευση των «άγραφων κανόνων»
Ίσως η πιο μόνιμη ζημιά να είναι η θεσμική. Η απονομή χάριτος σε καταδικασμένους για οικονομικά εγκλήματα και η αποδυνάμωση της ομοσπονδιακής διοίκησης μέσω της απομάκρυνσης έμπειρων στελεχών έχουν αφήσει το κράτος «γυμνό».
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέδειξε ότι οι άγραφοι κανόνες της δημοκρατίας ο αυτοπεριορισμός, η τήρηση των προσχημάτων, ο σεβασμός στους θεσμούς μπορούν να παραβιαστούν χωρίς άμεσο πολιτικό κόστος.
Αν η σημασία ενός Προέδρου κρίνεται από το μέγεθος των αλλαγών που προκαλεί, τότε ο Τραμπ είναι αναμφίβολα «σημαντικός». Όμως η ιστορία θα τον καταγράψει ως τον αρχιτέκτονα μιας αποδόμησης. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη δημοκρατική διαδικασία και η επιστροφή στον ορθολογισμό δεν θα είναι ζήτημα μιας εκλογικής αναμέτρησης, αλλά μιας ολόκληρης γενιάς.
