Του Γιώργου Κ. Στράτου
Τι συμβαίνει στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση έχει καταγραφεί και αναλυθεί επαρκώς από όσους και γνωρίζουν και πονάνε.
Δυστυχώς μέχρι τώρα εις ώτα «απόντων υπευθύνων», που τραγουδάει για τα νιάτα όλων των εποχών ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου στην εξαιρετική και ευστοχότατη «Οδό Ελλήνων» του συνθέτη Χριστόφορου Κροκίδη, σε στίχους Βασίλη Γιαννόπουλου. Η πορεία προς την αποβλάκωση του Γένους, πώς λέγαμε κάποτε την Ανάσταση; Ε, το εντελώς αντίθετο, συνεχίζεται ακάθεκτη.
Φαίνεται, μάλιστα, πως το σχέδιο είναι τόσο καλά μελετημένο που δεν αφήνει περιθώρια σωτηρίας ούτε σε εκείνους που κατά τις εξετάσεις κατάφεραν να μη χαζέψουν, τουλάχιστον εντελώς, στα 12 χρόνια θητείας τους.
Έτσι, λοιπόν, όσους «θρασείς» επέτυχαν να εισαχθούν στα πανεπιστήμια τους περιμένει μια άλλη βάσανος. Τελευταία και καλύτερη αυτή φιλοδοξεί να τους αποδώσει στον επαγγελματικό στίβο με φτερά σπασμένα και ηθικό καραβοτσακισμένο. «Είναι ώρα για να εκτρέφουμε ανταγωνιστές; Με τα χεράκια μας να βγάζουμε τα ματάκια μας;» Αυτή η σκέψη φοβάμαι πως κυριαρχεί στο μυαλό αρκετών διδασκόντων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Όσοι γνωρίζουν φοιτητές επί πτυχίω, από όλες τις σχολές, έχουν ακούσει για ιστορίες καθημερινής τρέλας σε παραδόσεις και εξετάσεις, μειωτικές και επιεικώς ανεξήγητες συμπεριφορές εις βάρος τους, σχόλια αποθαρρυντικά έως προσβλητικά από καθηγητές που πληρούν πιθανόν όλες τις άλλες ακαδημαϊκές προϋποθέσεις για τη θέση που κατέχουν εκτός από τη βασικότερη: εκείνη του δασκάλου που θα εμπνεύσει, θα καθοδηγήσει και θα εμψυχώσει τον μαθητή με το παράδειγμά του.
Επίσης, για το αυξημένο άγχος με το οποίο αντιμετωπίζουν τις εξετάσεις τους, τις κρίσεις πανικού, τις επιπλοκές της υγείας τους καθώς τα «αξέχαστα φοιτητικά χρόνια» πλησιάζουν στο τέλος τους.
Όλα αυτά, βεβαίως, σπανίως έρχονται στην επιφάνεια και ακόμη σπανιότερα απασχολούν τον δημόσιο λόγο.
Οι λόγοι είναι αρκετοί και απολύτως προφανείς.
Κατά πρώτον, η εκδικητική αντίδραση προς όποιον τολμήσει να καταγγείλει σχετικό περιστατικό. Ούτε με άσπρα μαλλιά δεν θα δει πτυχίο.
Κατά δεύτερον, η επιμελώς, εντόνως και διαρκώς καλλιεργούμενη πεποίθηση ότι αν δεν προσχωρήσεις στο… περιβάλλον και δεν αποκτήσεις την εύνοια του καθηγητή, αποχαιρέτα και το μεταπτυχιακό και τη δουλειά σε καλό γραφείο, εταιρία, κλινική κ.λπ.
Κοντολογίς αποχαιρέτα όλον τον «παράδεισο» για τον οποίο σου πιπίλισαν τα αυτιά για να γίνεις επιστήμονας.
Ολική καταστροφή, δίχως ελπίδα απόσβεσης για όλη την οικογενειακή επένδυση: Από τα φροντιστήρια μέχρι τα νοίκια, τη διαβίωση, τα πηγαινέλα εκεί όπου σπούδασες.
Κυρίως, όμως, αποχαιρέτα αρκετούς από όσους μέχρι χθες θεωρούσες «κολλητούς» γιατί αυτοί, φρονίμως ποιούντες, έχουν λάβει τα μέτρα τους για την εξέλιξή τους μετά την αποφοίτηση, κάνοντας τις κατάλληλες υποχωρήσεις και γνωριμίες. Και η παρουσία σου απλώς τους «χαλάει τη σούπα!»
Προφανώς η διαδικασία αυτή δεν συμβάλλει στη δημιουργία ικανών νέων επιστημόνων, με αυτοπεποίθηση, αισιοδοξία και διάθεση προσφοράς. Κυρίως δεν συμβάλλει στη στερέωση αξιακών κωδίκων και ηθικών προτύπων που αποτελούν εφόδια για να επιτελέσει ο επιστήμονας και τον κοινωνικό του ρόλο.
Βεβαίως, ο τελευταίος, όπως πάνε τα πράγματα, ολοένα και λιγότερο φαίνεται πως απασχολεί διδάσκοντες και εργοδότες, μια και οι αναλώσιμοι δίχως γνώμη αποτελούν κατεξοχήν αναζητούμενη ειδικότητα. Και τα στεγνωτήρια ψυχών φροντίζουν να την παράσχουν εν επαρκεία.
