Τα προβλήματα στον χώρο των ελληνικών ΜΜΕ είναι βαθιά, δομικά και δυσεπίλυτα. Αυτό φανερώνει η έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα, στην οποία η χώρα μας κατατάσσεται τελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 86η παγκοσμίως σε ό,τι αφορά την ελευθερία του Τύπου.
Ένα κεντρικό σημείο από το οποίο εκπηγάζουν μείζονα προβλήματα είναι η εκτελεστική εξουσία (στην εποχή μας το καθεστώς Μητσοτάκη). Η κυβέρνηση της Ν.Δ. θεωρεί ιδιοκτησία της τους θεσμούς και τις λειτουργίες του κράτους, καθώς και τη δημόσια σφαίρα. Συμπεριφέρεται αναλόγως. Διαμορφώνει ένα ασφυκτικό τοπίο για τη λειτουργία των ΜΜΕ με συκοφαντίες και διώξεις εναντίον όσων αποκαλύπτουν σκάνδαλά της, εξαγορά συνειδήσεων με τα διάφορα «πακέτα» και στρατιές από ψηφιακά τρολ που δολοφονούν συνειδήσεις.
Έχοντας αυτά τα δεδομένα κατά νου, πρέπει όλοι να απαντήσουμε σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς πρέπει να είναι πραγματικά ο Τύπος ώστε να ανταποκρίνεται στον ρόλο του;
Πρώτα απ’ όλα, ο Τύπος οφείλει να είναι ανεξάρτητος. Όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να εξαρτάται από πολιτικά κέντρα, οικονομικά συμφέροντα ή κρατικές χρηματοδοτήσεις που αλλοιώνουν τη «γραμμή» του. Όταν η ενημέρωση διαπλέκεται με την εξουσία, παύει να υπηρετεί την κοινωνία και μετατρέπεται σε μηχανισμό χειραγώγησης.
Δεύτερον, πρέπει να είναι αξιόπιστος. Η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν κερδίζεται με εντυπωσιακούς τίτλους ή επιλεκτικές αποκαλύψεις, αλλά με διαρκή προσήλωση στην αλήθεια. Η διασταύρωση των πληροφοριών, η ακρίβεια και η διαφάνεια αποτελούν θεμέλια μιας υγιούς δημοσιογραφίας.
Τρίτον, ο Τύπος χρειάζεται θάρρος. Η αποκάλυψη σκανδάλων και η άσκηση κριτικής στην εξουσία είναι βασική του αποστολή. Όταν όμως η εξουσία αντιδρά με συκοφαντίες, διώξεις ή μηχανισμούς πίεσης, τότε δοκιμάζεται η αντοχή των μέσων ενημέρωσης. Σε τέτοιες συνθήκες, η δημοσιογραφία είτε υποτάσσεται είτε αποδεικνύει τον λόγο ύπαρξής της.
Στην Ελλάδα, η εικόνα που περιγράφεται από διεθνείς οργανισμούς, με φαινόμενα συγκέντρωσης μέσων και ανεπαρκή προστασία των δημοσιογράφων, δείχνει ότι το περιβάλλον δεν είναι ευνοϊκό για την ελευθεροτυπία.
Ωστόσο, μέσα σε αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις. Μέσα ενημέρωσης που επιμένουν στη δημοσιογραφική δεοντολογία, που δεν υποκύπτουν σε πιέσεις και που θέτουν στο επίκεντρο το δημόσιο συμφέρον. Αυτά τα μέσα αποδεικνύουν ότι η ανεξάρτητη δημοσιογραφία δεν είναι ουτοπία, αλλά επιλογή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η «δημοκρατία» μας. Τολμά να λειτουργεί με συνέπεια και ευθύνη, με επιμονή στην αλήθεια και προσήλωση στην κοινωνία, στο έθνος και στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη μας. Έτσι, συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας, αλλά και του ιδίου του πολιτεύματος.
Η ελευθερία, ακόμα και στον χώρο του Τύπου, δεν χαρίζεται, κατακτάται με αγώνες.
