Απευθείας αναθέσεις και δημόσιο χρήμα: Πότε το “νόμιμο” παύει να είναι δίκαιο;
Από τις επαναλαμβανόμενες συμβάσεις φορέων του Δημοσίου έως την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, το ερώτημα παραμένει το ίδιο: υπάρχει πραγματική διαφάνεια ή τελικά λειτουργεί ένα σύστημα που αναπαράγει πάντα τους ίδιους;
Πόσες φορές μπορεί να επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο πριν πάψει να θεωρείται σύμπτωση;
Τις τελευταίες ημέρες, έχουν δημοσιευθεί στοιχεία για σειρά συμβάσεων εταιρίας διοργάνωσης εκδηλώσεων με φορείς του Δημοσίου. Γίνεται λόγος για μεγάλο αριθμό αναθέσεων και σημαντικά ποσά τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο. Και, αν είμαστε ειλικρινείς, δύσκολα θα είναι και η τελευταία.
Και εδώ είναι το θέμα.
Κάθε φορά που προκύπτει ένα τέτοιο ζήτημα, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Όλα έγιναν νόμιμα». Μπορεί να είναι έτσι. Κανείς δεν το αμφισβητεί αυτό χωρίς στοιχεία. Αλλά ας το πούμε απλά: το “νόμιμο” δεν αρκεί.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν τηρήθηκαν οι διαδικασίες. Είναι αν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός, αν έχουν όλοι ίσες ευκαιρίες και αν το δημόσιο χρήμα αξιοποιείται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακόμη νωπή. Για χρόνια όλα εμφανίζονταν κανονικά και σύννομα. Μέχρι που αποκαλύφθηκαν στρεβλώσεις, αδιαφάνεια και μια συνολική λειτουργία που δεν υπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον. Και τότε, όπως και τώρα, στην αρχή ακούστηκε το ίδιο: “Δεν υπάρχει πρόβλημα”. Μέχρι που φάνηκε ότι υπήρχε.
Αν δει κανείς συνολικά την εικόνα, παρατηρεί κάτι που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Το έργο συχνά συγκεντρώνεται στους ίδιους, οι συνεργασίες επαναλαμβάνονται και τα κριτήρια επιλογής δεν είναι πάντα ξεκάθαρα. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως παρανομία. Αλλά σίγουρα δεν είναι λόγος για εφησυχασμό.
Δεν χρειάζονται υπερβολές ούτε κραυγές. Χρειάζονται καθαρές απαντήσεις. Πλήρης δημοσιοποίηση των συμβάσεων, σαφής εικόνα για τις απευθείας αναθέσεις και διαφάνεια στα κριτήρια επιλογής. Αν όλα έχουν γίνει σωστά, τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην δοθούν όλα στη δημοσιότητα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το θέμα δεν είναι μία εταιρία ή μία συγκεκριμένη υπόθεση. Είναι το πώς λειτουργεί το κράτος. Με ίδιους κανόνες για όλους ή με κανόνες που αλλάζουν ανάλογα με το ποιος βρίσκεται πιο κοντά στο κέντρο των αποφάσεων;
Αυτό είναι που κρίνει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Δεν χρειάζονται καταδίκες χωρίς αποδείξεις. Ούτε εντυπώσεις. Χρειάζεται κάτι πολύ πιο απλό: διαφάνεια. Γιατί οι πολίτες πληρώνουν και έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν.
Και όταν η διαφάνεια απουσιάζει, ας μην κοροϊδευόμαστε, το θέμα δεν είναι διαδικαστικό. Είναι πολιτικό. Και τελικά, είναι θέμα ευθύνης.
Δημήτρης Παλούμπης
Πτυχιούχος Πολιτικών Επιστημών | Διεθνών Σχέσεων & Πολιτικής Οικονομίας
Πρώην Πρόεδρος, Σύλλογος Εμπόρων Ιστορικού Κέντρου Πάτρας
Πολιτευτής Ν. Αχαΐας – Ελληνική Λύση
Πηγη: dimitrispaloubis.gr
