Ο αποκλεισμός του Ιράν φέρνει υπερκέρδη στις αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες

Με πειρατεία ισοδυναμεί ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν από τις ΗΠΑ, που τέθηκε σε ισχύ την Δευτέρα 14 Απριλίου. Η απόφαση του Τραμπ υλοποιείται από 15 αμερικανικά πολεμικά πλοία που έχουν παραταχθεί στα (…πολύ) ανοιχτά του Περσικού τα οποία θα στοχεύουν πλοία που εισέρχονται κι εξέρχονται από τον Κόλπο με προορισμό ή αφετηρία λιμάνια του Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν υποσχεθεί ότι θα εφαρμόζουν τις πρακτικές που χρησιμοποίησαν στην Βενεζουέλα, δηλαδή ελέγχους και κατασχέσεις πλοίων και φορτίων – στην πιο ήπια εκδοχή, μέχρι βομβαρδισμούς θεωρώντας ότι μεταφέρουν παράνομο φορτίο – στην πιο επιθετική. Την επομένη κιόλας η στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός είναι ολοκληρωτικός και η απαγόρευση εφαρμόζεται στο ακέραιο για πλοία που κατευθύνονται ή προέρχονται από ιρανικά λιμάνια. Αξιόπιστα στοιχεία ωστόσο αμφισβητούν τις αμερικανικές ανακοινώσεις δείχνοντας πλοία του Ιράν και της Κίνας να διασχίζουν τα Στενά…

Στην πράξη οι Αμερικάνοι υπόσχονται να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ για όλους! Θα επιχειρήσουν να ακυρώσουν στην πράξη την αλλαγή καθεστώτος διέλευσης που επέβαλε το Ιράν όταν ανακοίνωσε αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις για τη χρήση των Στενών και συγκεκριμένα απαγορευτικό σε φίλους και συμμάχους των ΗΠΑ και για όλους τους υπόλοιπους καταβολή τελών ύψους 2 εκατ. δολ. ανά δεξαμενόπλοιο σε γουάν ή κρυπτονομίσματα. Ένα «καπέλο» που αντιστοιχεί σε 1 δολάριο το βαρέλι· αστείο ποσό μπροστά στα μυθικά κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών.

Ωστόσο, κρίνοντας με βάση όσα έχουν συμφωνηθεί και ανακοινωθεί μέχρι στιγμής, το Ιράν επέδειξε μια απρόβλεπτη και αξιοθαύμαστη ευελιξία κι αυτό είναι που αναστάτωσε τις ΗΠΑ και τις οδήγησε να υψώσουν πειρατικές σημαίες στα πολεμικά τους, προχωρώντας σε αποκλεισμό.

Αξίζει να τονισθεί ότι ακόμη κι αυτός ο αποκλεισμός αποτελεί παραβίαση των κανόνων της εκεχειρίας. Οι ΗΠΑ με άλλα λόγια, όπως ακριβώς επέλεξαν να  επιτεθούν στο Ιράν εν μέσω διαπραγματεύσεων τόσο τον Ιούνιο του 2025 όσο και τον Φεβρουάριο του 2026, ακόμη και τώρα ενώ είναι ακόμη ενεργή η 15ήμερη εκεχειρία προχώρησαν σε μια πράξη πολέμου, δείχνοντας ότι το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν να κερδίσουν χρόνο. Η στάση των ΗΠΑ είναι ακόμη πιο αποτρόπαια, παραπέμποντας σε κράτος – παρία, διότι την Τετάρτη 15 Απριλίου ενώ ο Τραμπ άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο να προκύψει συμφωνία ειρήνης ακόμη κι εντός της εβδομάδας την ίδια ημέρα αποβιβάζονταν στην περιοχή 6.000 επιπλέον πεζοναύτες, οι οποίοι προστίθενται στους 50.000 αμερικανούς στρατιώτες που ήδη επιχειρούν ή αναμένεται να επιχειρήσουν κατά του Ιράν! Είναι ένας αριθμός πολύ μεγάλος για να μην επιχειρηθεί χερσαία απόβαση, αλλά απελπιστικά μικρός για να έχει οποιαδήποτε τύχη μπροστά στον τακτικό στρατό του 1 εκατ. Ιρανών από κοινού με πολλά εκατ. ακόμη που έσπευσαν να καταταγούν μετά την αμερικανο-σιωνιστική επίθεση για να υπερασπιστούν τη χώρα τους…

Οι συμφωνίες διέλευσης που έχει ανακοινώσει το Ιράν δεν περιλαμβάνουν μόνο στενούς του συμμάχους όπως το Πεκίνο που έχει απειλήσει ευθέως τις ΗΠΑ να μην τολμήσουν να πειράξουν πλοίο της Κίνας ή κινέζικων συμφερόντων, ενώ ήδη δικό του πλοίο διέσχισε τον αμερικανικό αποκλεισμό χωρίς να υποβληθεί σε έλεγχο. Ούτε μόνο άλλους συμμάχους του Ιράν όπως η έτερη Ισλαμική Δημοκρατία του Πακιστάν που έλαβε το πράσινο φως στις 28/3 για την διέλευση 20 πλοίων της κι ανταμείφθηκε έτσι για την ουδέτερη στάση της και τις προσπάθειες διαμεσολάβησης ή η Μαλαισία που ανέκαθεν υποστήριζε τις προσπάθειες του Ιράν να ξεπεράσει τις κυρώσεις.

Προς έκπληξη των ΗΠΑ, η Τεχεράνη έχει προβεί σε συμφωνίες ακόμη και με συμμάχους των ΗΠΑ διεμβολίζοντας σε βαθμό ακύρωσης τις συμμαχίες της Ουάσιγκτον στην Ασία. Άδεια διέλευσης για παράδειγμα έλαβαν οι Φιλιππίνες που εισάγουν το 98% των ενεργειακών τους αναγκών από τον Περσικό και βρίσκονται επίσημα σε κατάστασης έκτακτης ενεργειακής ανάγκης έχοντας επιβάλει δελτία στα καύσιμα, τηλεργασία κ.α. Άδεια έλαβε επίσης και η Ινδία που συνεργάζεται και επαινεί μέσω του προέδρου της δημόσια το σιωνιστικό καθεστώς – απαρτχάιντ. Σε ανάλογη άδεια επίσης προσβλέπουν η Τουρκία κι επίσης Ιταλία και Γαλλία και γι’ αυτό πιθανά έχουν αρνηθεί ως προς το παρόν να πάρουν μέρος στον ναυτικό αποκλεισμό, ξέροντας ότι τυχόν άμεση συνεργασία τους με τους Αμερικάνους θα τους απέκλειε οριστικά από το πετρέλαιο και το αέριο του Κόλπου. Εν ολίγοις, το Ιράν χρησιμοποίησε με σοφία το καθεστώς διέλευσης για να εξασφαλίσει την σχετική ουδετερότητα ακόμη και των πιο στενών συμμάχων των Αμερικανών όπως της Μελόνι (που έχει αναγορευτεί σε άνθρωπο του Τραμπ στην Ευρώπη) και του Μακρόν (που στο μέτωπο της Ουκρανίας ξεπέρασε σε φιλοπολεμικό οίστρο ακόμη και τους Αμερικάνους).

Γι’ αυτό κι οι Αμερικάνοι προχώρησαν στο ναυτικό αποκλεισμό, από τον οποίο προφανώς εξαιρούνται όσα πλοία κατευθύνονται ή προέρχονται από μη ιρανικά λιμάνια: όχι μόνο για να απομονώσουν το Ιράν και να του αποκόψουν τις πηγές χρηματοδότησης, δεδομένου ότι το 90% της ιρανικής οικονομίας στηρίζεται ή χρηματοδοτείται από το θαλάσσιο εμπόριο ενώ μετά την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση οι εξαγωγές του έχουν αυξηθεί. Αλλά επίσης και για να σώσουν τις συμμαχίες τους που τίθενται εν αμφιβόλω, όσο πιο ορατές γίνονται οι επιπτώσεις του πολέμου. Μάρτυρας των ρηγμάτων στις αμερικανικές συμμαχίες είναι πρώτα οι απειλές των ΗΠΑ στις ευρωπαϊκές χώρες επειδή δεν συνδράμουν στο ναυτικό αποκλεισμό και επίσης η δυστοκία της Αμερικάνικης πλευράς να ανακοινώσει τα μέλη της αντι-ιρανικής συμμαχίας.

Αντί παρενθέσεως, σοφά η Ελλάδα έχει μέχρι στιγμής αποκλείσει την συμμετοχή της στην δύναμη αποκλεισμού του Ιράν …γειώνοντας τα αλλεπάλληλα αμερικανικά αιτήματα. Παρότι η μέχρι σήμερα στάση της δεν την εντάσσει στις ουδέτερες χώρες μιας και βαρύνεται με την αποστολή των Πάτριοτ που φρουρούν τις εγκαταστάσεις της Aramco στη Σαουδική Αραβία, τυχόν συμμόρφωσή της προς το αίτημα των ΗΠΑ αλλά και ελλήνων ολιγαρχών που επανέρχονται ξανά και ξανά ζητώντας την αποστολή πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού στον Περσικό, θα την εκθέσει ανεπανόρθωτα απέναντι στις τουρκικές απειλές. Αρκεί να θυμηθούμε το σενάριο ναυτικού αποκλεισμού ενός ελληνικού νησιού, πχ της Σάμου, από την Τουρκία με πρόσχημα τον εξοπλισμό της και αίτημα τον αφοπλισμό της, που …στοίχειωνε επί μήνες την ελληνική στρατιωτική ηγεσία. Στην περίπτωση που η Ελλάδα αποδεχτεί το αίτημα των ΗΠΑ και των Ελλήνων εφοπλιστών, που δεν θέλουν να χάσουν τα κέρδη τους, να πάρει μέρος στον αποκλεισμό του Ιράν, νομιμοποιώντας στην πράξη ανάλογες βάρβαρες πρακτικές, σε ποια νομικά ερείσματα θα στηρίξει την καταδίκη της Τουρκίας στην υποθετική περίπτωση ναυτικού αποκλεισμού ελληνικού νησιού  από τη στιγμή που η ίδια η Ελλάδα θα έχει συμμετάσχει σε ναυτικό αποκλεισμό μιας ανεξάρτητη χώρας μέλους του ΟΗΕ;

Οι οικονομικές συνέπειες από την κλιμάκωση της αμερικανικής επιθετικότητας θα είναι ζοφερές. Ήδη, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι η εκεχειρία των 15 ημερών, θα λήξει στις 22 Απριλίου με μια λογική συμφωνία – συνέχεια των όρων ανακωχής (αν υποθέσουμε δηλαδή το …αδύνατο) οι οικονομικές καταστροφές είναι ιστορικής σημασίας. Σε όλο τον Περσικό Κόλπο η αποκατάσταση των ζημιών θα κοστίσει πάνω από 25 δισ. δολ. Η πτώση του ΑΕΠ στο Κατάρ φέτος θα φτάσει το 13% (στην πανδημία έπεσε 3,6%), στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 8%, στη Σαουδική Αραβία 6,6% κοκ. Η αποκατάσταση των ζημιών στο Κατάρ μόνο θα απαιτήσει 25 δισ. δολ. Κι όλα αυτά αν δεν υπάρξει κλιμάκωση, που είναι παραπάνω από βέβαιη καθώς το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι αν είναι ανασφαλή τα δικά του λιμάνια, ανασφαλή θα αποδειχθούν και τα λιμάνια των συνεργατών των ΗΠΑ στην αραβική χερσόνησο…

Οι επιπτώσεις είναι σοβαρές και στην Ευρώπη. Η Ούρσουλα των Βρυξελλών δήλωσε δημόσια ότι η παράταση του κλεισίματος των Στενών θα είναι «ακραία καταστροφική» για την γηραιά ήπειρο. Η γερμανική κρατική τράπεζα KfW προέβλεψε ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου δεν θα επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα πριν το τέλος του 2027, ενώ η UBS εκτίμησε ότι αν παραταθεί για δύο ακόμη μήνες το κλείσιμο των Στενών η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα παραπέμπεται για το τέλος του 2028, δηλαδή λίγο πριν τις ελληνικές καλένδες… Λόγω της ανόδου των τιμών στο πετρέλαιο και του επακόλουθου πληθωρισμού η μεγέθυνση φέτος στην Γερμανία από 1,3% θα πέσει στο 0,6%. Στην Αγγλία, τα επιτόκια δανεισμού για τα 10ετή ομόλογα, έφτασαν τα επίπεδα του 2008, πλησιάζοντας το 5%! Οι προοπτικές αναμένεται να γίνουν απότομα πιο μελανές σε όλον τον κόσμο καθώς στις 20 Απριλίου θα φτάσουν στα λιμάνια προορισμού και τα τελευταία πλοία που αναχώρησαν στις 28 Φεβρουαρίου από τον Περσικό για Αυστραλία, Μαλαισία κ.α. Από την επομένη οι ελλείψεις θα είναι παντού ορατές.

Τα 2.000 πλοία που παραμένουν αγκυροβολημένα στις δυο πλευρές των Στενών από κοινού με 7 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου, 4 εκατ. επεξεργασμένων πετρελαϊκών προϊόντων κι εκατοντάδες τόνοι αλουμίνιου, λιπασμάτων, ήλιου (αναγκαίου για την παραγωγή ημιαγωγών) κι άλλων πολύτιμων υλικών, που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο δεν αποτελούν παράπλευρη απώλεια για τις ΗΠΑ. Είναι μέσο εκβιασμού και οικονομικής εξόντωσης των ανταγωνιστών της, δεδομένου ότι όλοι οι άλλοι εναλλακτικοί αγωγοί μεταφοράς πετρελαίου και παράκαμψης των Στενών υπολείπονται σημαντικά της δυνατότητας τους. Συγκεκριμένα, τρεις είναι οι εναλλακτικές οδοί μεταφοράς:

• Ο σαουδαραβικός αγωγός Ανατολής – Δύσης, μήκους 1.200 χλμ. ιδιοκτησίας Aramco που καταλήγει στο λιμάνι του Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, με ικανότητα μεταφοράς 7 εκατ. βαρελιών πετρελαίου την ημέρα.
• Ο αγωγός μεταφοράς αργού πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι (ADCOP) που καταλήγει από τα δυτικά του Περσικού στο λιμάνι της Φουτζέιρα προσπερνώντας τα Στενά, μήκους 380 χλμ, με ικανότητα μεταφοράς 1,5 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
• Ο αγωγός μεταφοράς αργού πετρελαίου Ιράκ – Τουρκίας από το Κιρκούκ στα βόρεια της χώρας μέχρι την μεσογειακή ακτή του Τσεϊχάν, με ικανότητα μεταφοράς 1,6 εκατ. βαρελιών την ημέρα.

Ωστόσο, ακόμη κι αν κι αυτό οι τρεις αγωγοί δουλέψουν σε πλήρη δυναμικότητα (θεωρητικό μόνο ενδεχόμενο αλλά στην πράξη αδύνατο) το μέγιστο που θα καταφέρουν να μεταφέρουν είναι 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα κι αυτό θα πραγματοποιηθεί αν οι χώρες παραγωγοί (Σ. Αραβία, Εμιράτα και Ιράκ) δεν κρατήσουν ούτε μια σταγόνα για τα δικά τους διυλιστήρια και ανάγκες. Δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου δεν υπάρχει. Το σημαντικότερο είναι ότι ακόμη κι αυτό το ενδεχόμενο περιορισμένης μεταφοράς πετρελαίου θα πραγματοποιηθεί αν και μόνο αν το επιθυμεί και το επιτρέπει το Ιράν και ο Άξονας της Αντίστασης στο Ιράκ, την Υεμένη κ.α. Οι συγκεκριμένοι αγωγοί εμπίπτουν στο βεληνεκές των πυραύλων και των ντρόουνς τόσο του Ιράν όσο και των Χούθι, που ακόμη κρατούν στάση αναμονής έχοντας επιλέξει να μην εμπλακούν, αποτελώντας μια στρατηγική εφεδρεία για το Ιράν. Τυχόν ενεργή συμμετοχή τους θα σημάνει την πλήρη απενεργοποίηση των αγωγών, που θα μετατραπούν σε μαγνήτη πυραύλων και ντρόουνς. Κι είναι κάτι που οι Χούθι το έχουν ξανακάνει και μάλιστα πολύ πρόσφατα κι εξ ίσου επιτυχημένα…

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με την όξυνση του αποκλεισμού δεν θα ακυρώσει τις εκκολαπτόμενες συμμαχίες του Ιράν ούτε πρόκειται να το γονατίσει οικονομικά, όπως ευελπιστεί η Ουάσιγκτον. Το Ιράν δεν είναι νησί, όπως η Κούβα. Μοιράζεται χιλιάδες χιλιόμετρα κοινά σύνορα δυτικά κι ανατολικά με κράτη που έχουν υποστεί τα ίδια δεινά από τις ΗΠΑ και θρέφουν το ίδιο μίσος εναντίον τους. Στα δε βόρεια, βρέχεται από τα φιλόξενα ύδατα της Κασπίας που έχουν αποδειχθεί από το 2022 ακόμη …βασιλική οδός εμπορίου και μεταφορών από και προς τη Ρωσία. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ωστόσο θα γονατίσει οικονομικά τους συμμάχους των ΗΠΑ που θα εισπράξουν στο ακέραιο τα αντίποινα από το Ιράν, όπως έχει ενημερώσει και πράξει κατ’ επανάληψη το Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου… Παρόλα αυτά το αμερικανικό σχέδιο για ερμητικό κλείσιμο του Ορμούζ, που υπόσχεται να σφραγίσει ό,τι άφησε ανοικτό το Ιράν με την αλλαγή του καθεστώτος διέλευσης, έχει ένα πολύ μεγάλο κερδισμένο, τις ΗΠΑ!

«Ο αποκλεισμός του πετρελαίου από τις ΗΠΑ πρόκειται να εκτοξεύσει τις αμερικανικές εξαγωγές», ήταν ο τίτλος της Wall Street Journal στις 13 Απριλίου, ναι, την ίδια ημέρα που ξεκινούσε ο αποκλεισμός. Στον υπότιτλο τόνιζε: «Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου των ΗΠΑ αναμένονται αυτό τον μήνα σε επίπεδα ρεκόρ καθώς πάνω από 70 σούπερ-τάνκερς πλησιάζουν τον Κόλπο για να φορτώσουν πετρέλαιο». Η άμεση, αιτιακή σχέση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν με τα κέρδη των αμερικανών πετρελαιάδων, που χρηματοδότησαν αδρά την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ, δηλώνεται από τις πρώτες σειρές του ρεπορτάζ:

«Ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίζει τον ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ σαν μια ευκαιρία για τους Αμερικανούς εξαγωγείς πετρελαίου και αερίου. Το αμερικανικό σχέδιο απόσπασης του ελέγχου της κρίσιμης πλωτής οδού από το Ιράν μπορεί να διακόψει τα περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου που το Ιράν συνεχίζει να μεταφέρει μέσω των Στενών καθημερινά, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται στην Κίνα. Με το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας προμήθειας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου να έχει ήδη παγιδευτεί πίσω από τα Στενά, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και άλλες ασιατικές χώρες που βασίζονται στη Μέση Ανατολή αναζητούν άλλες πηγές για να αναπληρώσουν τα μειούμενα ενεργειακά τους αποθέματα. Να τι σημαίνει αυτό για την αγορά ενέργειας των ΗΠΑ: Θα στραφούν περισσότερες χώρες στις ΗΠΑ για πετρέλαιο και φυσικό αέριο λόγω της συμφόρησης στη Μέση Ανατολή; Ναι. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτό το Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ χειροκρότησε μια φωτογραφία ενός χάρτη που έδειχνε μια σειρά από πλοία που έπλεαν προς τις ΗΠΑ. Σε μια άλλη ανάρτηση, είπε ότι μεγάλος αριθμός άδειων πετρελαιοφόρων κατευθύνονταν προς τις ΗΠΑ για να φορτώσουν “το καλύτερο και πιο «γλυκό» πετρέλαιο (και φυσικό αέριο) οπουδήποτε στον κόσμο”.