Για την καινοτομία στο φάρμακο, την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες, τις μεταρρυθμίσεις του Εθνικού Συστήματος Υγείας και το πως αυτές μπορούν να συμβάλουν στο να έχει ο πολίτης ποιοτικές υπηρεσίες αλλά και για το μέλλον της υγείας στη χώρα μας μιλά ο Head of Immunology SEE & BBCM & Country Lead Greece της UCB, Ιωάννης Κόκκοτος.
Όπως χαρακτηριστικά λέει «Είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί ένα σταθερό, προβλέψιμο και δίκαιο περιβάλλον ώστε η καινοτομία να υπηρετεί τις ανάγκες των ασθενών στην προσβασιμότητα και την ποιότητα ζωής τους.»
Tα τελευταία χρόνια γίνεται πολύ λόγος για την καινοτομία και τη στροφή της αγοράς φαρμάκου προς αυτήν, για αποτελεσματικότερες θεραπείες που θα στοχεύουν στην εξατομικευμένη θεραπεία. Η Ελλάδα λόγω των πιεστικών οικονομικών συνθηκών που βιώνει μπορεί να ενσωματώσει την καινοτομία; Και αν ναι πως αυτή θα προσφέρει στον ασθενή αλλά και στο σύστημα Υγείας;
Η καινοτομία στο φάρμακο δεν αποτελεί αυτοσκοπό· αποκτά αξία μόνο όταν μεταφράζεται σε πραγματικό, μετρήσιμο όφελος για τον ασθενή και λύσεις για ένα βιώσιμο και προσβάσιμο σύστημα υγείας. Με αυτή τη λογική, η Ελλάδα μπορεί και οφείλει να ενσωματώσει την καινοτομία, ακόμη και υπό συνθήκες δημοσιονομικής πίεσης, αρκεί να υπάρξει μια ουσιαστική μετατόπιση από μια προσέγγιση που εστιάζει κυρίως στο κόστος, σε ένα νέο μοντέλο που δίνει έμφαση στην παραγόμενη αξία και στα αποτελέσματα. Η αξιοποίηση δεδομένων, η ενίσχυση της αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας και η εφαρμογή σύγχρονων μοντέλων αποζημίωσης μπορούν να διασφαλίσουν ότι η καινοτομία ενσωματώνεται με τρόπο δίκαιο και αποδοτικό. Στην πράξη, αυτό σημαίνει καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς, λιγότερες επιπλοκές και νοσηλείες και, τελικά, ένα πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας.
Σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη – μέλη που βρισκόμαστε ως προς την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες;
Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο σε ταχύτητα όσο και σε εύρος πρόσβασης. Αυτό δεν είναι μόνο θέμα διαδικασιών, αλλά και συνολικού πλαισίου. Η έλλειψη προβλεψιμότητας και οι υψηλές επιβαρύνσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον που καθυστερεί την είσοδο νέων θεραπειών. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εγκρίνονται νέα φάρμακα, αλλά να διασφαλίζεται έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών. Γιατί για τον ασθενή, ο χρόνος πρόσβασης είναι συχνά κρίσιμος παράγοντας της ποιότητας ζωής και της πορείας της νόσου.
Η Ελλάδα σύμφωνα με όλες τις μελέτες «χάνει» ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων από τις ελάχιστες κλινικές μελέτες που απορροφά. Η πολιτεία έχει στρέψει υποτίθεται το βλέμμα του στην αύξηση των κλινικών μελετών στη χώρα μας με εξαγγελίες για γραφεία κλινικών μελετών στα νοσοκομεία, πιθανή συμπερίληψη των κλινικών μελετών στο επόμενο επενδυτικό clawback, περιορισμό της γραφειοκρατίας, ενσωμάτωση της χώρας στις Ευρωπαϊκές οδηγίες κ.λπ. Που βρισκόμαστε όμως στην πραγματικότητα και τι χρειάζεται κατά τη γνώμη σας να αλλάξει άμεσα ώστε να γίνουμε ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις σε κλινική έρευνα;
Σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, θα έλεγα ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν είναι από μόνες τους επαρκείς. Το ζητούμενο είναι ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο που θα υπερβαίνει τη λογική αποσπασματικών παρεμβάσεων. Ένα σύγχρονο και αποδοτικό σύστημα υγείας χρειάζεται ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας, αξιοποίηση δεδομένων και ψηφιακών εργαλείων, σύνδεση της χρηματοδότησης με τα αποτελέσματα υγείας και, κυρίως, σταθερότητα και προβλεψιμότητα στη φαρμακευτική πολιτική.
Με αφορμή τις μεταρρυθμίσεις που γίνονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας έπειτα από 30 και πλέον έτη από τη δημιουργία του από τη δική σας σκοπιά θεωρείτε ότι αυτές φτάνουν; Τι θα προτείνατε για ένα υγειές και αποδοτικό σύστημα υγείας;
Οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται σήμερα αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία επανεκκίνησης για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, όμως το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο το εύρος τους, αλλά κυρίως η ταχύτητα, η συνέπεια και η εφαρμογή τους στην πράξη. Διαχρονικά στην Ελλάδα έχουμε δει καλές πρωτοβουλίες που δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, γιατί δεν συνοδεύτηκαν από μηχανισμούς υλοποίησης και αξιολόγησης. Αν θέλουμε ένα πραγματικά υγιές και αποδοτικό σύστημα υγείας, θα πρέπει να εστιάσουμε περισσότερο στη λειτουργικότητα του συστήματος και όχι μόνο στον επί χάρτου σχεδιασμό του. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών – Πολιτείας, επαγγελματιών υγείας και ιδιωτικού τομέα. Ένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς συνεργασίες και χωρίς ένα κοινό πλαίσιο κατανόησης των προτεραιοτήτων. Συνολικά, το ζητούμενο είναι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζονται, αξιολογούνται και προσαρμόζονται — με συνέπεια και μακροπρόθεσμη προοπτική. Τέλος, θεωρώ ότι χρειάζεται μια πιο ξεκάθαρη ιεράρχηση αναγκών με επίκεντρο τον ασθενή.
Η UCB είναι μια εταιρεία συνδεδεμένη με την καινοτομία στον τομέα της Υγείας. Ποιο είναι το όραμα σας για ένα καλύτερο αύριο που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στη ζωή χιλιάδων ασθενών;
Για εμάς στην UCB, η καινοτομία συνδέεται άμεσα με την ουσιαστική βελτίωση της ζωής των ασθενών. Εστιάζουμε σε σοβαρές και χρόνιες παθήσεις με υψηλή ανεκπλήρωτη ανάγκη και πιστεύουμε σε ένα μοντέλο που δεν περιορίζεται στο φάρμακο, αλλά περιλαμβάνει ολιστικές λύσεις – από την έγκαιρη διάγνωση μέχρι τη διαχείριση της καθημερινότητας του ασθενή. Παράλληλα, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα, τους θεσμούς και τους συλλόγους ασθενών, γιατί μόνο μέσα από τη σύνθεση διαφορετικών οπτικών μπορεί η καινοτομία να αποκτήσει πραγματικό, ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Πόσο αισιόδοξα βλέπετε το μέλλον της Υγείας στην Ελλάδα; Δεδομένου ότι η οικονομία είναι αρκετά πιεστική, αλλά και οι γεωπολιτικές εξελίξεις αρκετά αμφίρροπες, πόσο εύκολο ή πόσο δύσκολο είναι οι επιχειρήσεις να εμπιστευθούν την ελληνική αγορά και να επενδύσουν σε αυτήν;
Παρά τις προκλήσεις, είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος για το μέλλον της υγείας στην Ελλάδα. Υπάρχει πλέον μεγαλύτερη συνειδητοποίηση ότι η υγεία είναι επένδυση και πυλώνας ανθεκτικότητας, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και να προσελκυστούν επενδύσεις, είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί ένα σταθερό, προβλέψιμο και δίκαιο πλαίσιο. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η καινοτομία δεν μπορεί να ευδοκιμήσει. Αν όμως υπάρξει συνέπεια και συνέχεια στις πολιτικές, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε αξιόπιστο εταίρο και ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις στον τομέα της υγείας, προς όφελος των ασθενών και της κοινωνίας συνολικά.
