Κι όσο μερικοί κάνουν επίδειξη ισχύος δολοφονώντας αμάχους, γυναίκες παιδιά, ένα βίντεο από τη Γάζα μας προσγειώνει απότομα στη σκληρή πραγματικότητα.
Την πραγματικότητα που ζουν τα παιδιά πάνω από δύο χρόνια τώρα. Πολλά από εκείνα, μάλιστα, αυτή γνώρισαν για κανονικότητα, γεννημένα εν μέσω γενοκτονίας.
Εκεί όπου το παιχνίδι θα έπρεπε να είναι έκφραση χαράς, μετατρέπεται σε καθρέφτη μιας σκληρής καθημερινότητας, γεμάτης απώλεια και φόβο. Μέσα από απλές, σχεδόν αυθόρμητες στιγμές, τα παιδιά αποτυπώνουν τον κόσμο που βιώνουν. Έναν κόσμο όπου η γενοκτονία και ο θάνατος δεν είναι απλά ειδήσεις, αλλά κανονικότητα.
Το βίντεο που δημοσιεύθηκε από τη Γάζα, το νιώσαμε όλ@ σαν γροθιά στο στομάχι. Όσα τέτοια κι αν δούμε, το αίσθημα παραμένει ίδιο κάθε φορά. Μικρά παιδιά αναγκάζονται να μάθουν τον κόσμο κάτω από τη σκιά του πολέμου. Μέσα από τον λάκκο της γενοκτονίας.
Στο συγκεκριμένο βίντεο, μια ομάδα από μικρά παιδια -δεν ξεπερνούν τα 3-4 έτη- καταγράφονται να παίζουν. Σε ένα παράλληλο σύμπαν ή απλά δυο τρεις χώρες πιο δυτικά όπου το γεωγραφικό πλεονέκτημα θα μπορούσε να τα έχει σώσει από τη φρίκη, το παιχνίδι τους θα αντλούσε έμπνευση από χαρούμενα κινούμενα σχέδια ή τις ασχολίες των μεγάλων. Ή πολύ απλά θα έπαιζαν με κούκλες, φτιάχνοντας ευφάνταστα σενάρια σαν από ταινία.
Κι αυτά τα παιδιά με κούκλα έπαιζαν. Απλώς στην περίπτωσή τους, η έμπνευση ήρθε από το μοναδικό πράγμα με το οποίο έρχονται αντιμέτωπα καθημερινά. Τον θάνατο.
Στο βίντεο που δημοσίευσε ένας Παλαιστίνιος που ασχολείται με τη δημιουργία περιεχομένου, τα παιδιά σηκώνουν προσεκτικά μια κούκλα, ξαπλωμένη πάνω σε ένα αυτοσχέδιο φορείο. Αναπαριστούν μια κηδεία, παίζοντας σε ένα καταφύγιο εκτοπισμένων σε περιοχή της Γάζας.
Το τραυματικό παιχνίδι
Οι ερευνητές Αμπντέλ Αζίζ Θαμπέτ και Πάνος Βοστάνης έχουν δείξει ότι τα παιδιά που ζουν σε εμπόλεμες ζώνες εμφανίζουν υψηλά επίπεδα άγχους και μετατραυματικού στρες (PTSD), με σημαντικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την καθημερινότητά τους.
Η ερευνήτρια Ρουθ Φέλντμαν διαπίστωσε ότι ακόμη και πολύ μικρά παιδιά εκφράζουν το τραύμα τους μέσα από τη συμπεριφορά και το παιχνίδι. Όταν δεν υπάρχουν λόγια, το παιχνίδι λειτουργεί ως βασικό μέσο έκφρασης των συναισθημάτων.
Σύμφωνα με έρευνες για παιδιά σε εμπόλεμες περιοχές, όπως αυτές που συνοψίζουν οι Λίβια Χέιζερ και Γκούσταφ Γκρέντεμπεκ, τα παιδιά συχνά επαναλαμβάνουν στο παιχνίδι σκηνές που έχουν βιώσει. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «τραυματικό παιχνίδι».
Μελέτες, όπως αυτές του Αμπντέλ Αζίζ Θαμπέτ, δείχνουν ότι τα παιδιά αναπαριστούν βία ή απώλεια όχι επειδή την αποδέχονται, αλλά επειδή προσπαθούν να την κατανοήσουν και να την επεξεργαστούν ψυχολογικά.
