Νέο κύκλο διευρυμένων ερευνών για τις παράνομες παρακολουθήσεις ανοίγει η απόφαση του Δικαστηρίου που δίκασε και καταδίκασε τέσσερις ιδιώτες, καθώς από το περιεχόμενο της δικαστικής κρίσης προκύπτουν σημαντικά στοιχεία για έρευνα της κατηγορίας, εξαιρετικά σοβαρής, για απόπειρα κατασκοπείας.

Το σκεπτικό του δικαστηρίου που ανοίγει εκ νέου τον φάκελο των υποκλοπών, υπόθεση που είχε προκαλέσει – και συνεχίζει να προκαλεί- ισχυρές πολιτικές αναταράξεις, δεν αφήνει περιθώρια καθώς στρέφει το ενδιαφέρον των ερευνών στο αδίκημα της απόπειρας κατασκοπείας, ενώ παραθέτει σημαντικά και ισχυρά στοιχεία ότι υπήρξε κοινό κέντρο μεταξύ ΕΥΠ και της χρήσης του παράνομου λογισμικού Predator.

H απόφαση που αριθμεί 1930 σελίδες περιλαμβάνει εξαιρετικά σημαντικές καταθέσεις που έγιναν στη δίκη των τεσσάρων ιδιωτών καθώς και σημαντικά στοιχεία που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία που συνδέουν δράσεις της ΕΥΠ με το παράνομο λογισμικό, κάτι που οφείλει πλέον να ερευνηθεί δικαστικά υπό το φως των νέων εξελίξεων.

Επίσης στο σκεπτικό της απόφασης, παρατίθενται σημαντικά δεδομένα για την απόπειρα κατασκοπείας καθώς μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται καταθέσεις και στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η εταιρεία που Ιntellexa που σχετιζόταν με το παράνομο λογισμικό είχε την δυνατότητα πρόσβασης στα καταγραφικά δεδομένα. Αυτό, σε συνδυασμό ότι πολλοί από τους στόχους της παρακολούθησης, υψηλόβαθμα στρατιωτικά στελέχη, υπουργοί σε κρίσιμα πόστα και λοιπά, οδηγούν αναπόφευκτα την έρευνα στις ατραπούς της απόπειρας κατασκοπείας, καθώς ουδείς μπορεί να γνωρίζει απόρρητα δεδομένα που και σε ποια χέρια μπορεί να έφθασαν.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει προς τούτο το απόσπασμα της απόφασης του δικαστηρίου.

«Λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού με δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα αρχεία καταγραφής και την έκταση των δεδομένων που μπορεί να αποσπασθούν σε συνδυασμό με τους αποδέκτες των μηνυμάτων που περιείχαν συνδέσμους επιμόλυνσης με το λογισμικό κατασκοπείας «Predator», μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχαήλ Χρυσοχοϊδης, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νικόλαος Δένδιας, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας κ. Μιχαήλ Καραμαλάκης και άλλων Υπουργών που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες (κατά την έννοια του άρθρου 149 ΠΚ) αλλά και των απόρρητων κρατικών εγγράφων που ο πρώην Υπουργός και ήδη παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας κ. Χρήστος Σπίρτζης διατηρούσε στην κινητή τηλεφωνική του συσκευή σε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails), τα οποία εισφέρθηκαν στα αναγνωστέα έγγραφα και μπορούσαν να υποκλαπούν (τα οποία αφορούσαν διαπραγματεύσεις για την μεταβολή του νομικού καθεστώτος σε σχέση με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), την αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος στήριξης της Ελλάδας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και τηλεγράφημα της Ελληνικής Πρεσβείας στο Άμπου Ντάμπι, αναφορικά με την εγκαθίδρυση νέας γραμμής αεροπορικής σύνδεσης Ντουμπάι – Νέα Υόρκη μέσω Αθήνας), καταδεικνύεται ότι ενόψει των εν λόγω νέων στοιχείων πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και των τυχόν τρίτων συμμετόχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας του αρ. 148 ΠΚ (τουλάχιστον υπό τη μορφή της απόπειρας)» .

Στο σκεπτικό της απόφασης σχετικά με το αδίκημα της απόπειρας κατασκοπείας, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά, στον ρόλο του Κων. Πετρίση, προσώπου που προέκυψε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δίκης των τεσσάρων ιδιωτών, από την εξέταση του Αιμίλιου Κοσμίδη για την προπληρωμένη κάρτα από την οποία εστάλη το μολυσμένο μήνυμα με αποδέκτη τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη.

Συγκεκριμένα αναφέρεται : «Μόνο συμπτωματική δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί η αναφορά του Κωνσταντίνου Πετρίση -όπως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί από τον προαναφερόμενο μάρτυρα Αιμίλιο Κοσμίδη- ο οποίος αφενός μεν απασχολούνταν στο κατάστημα Cosmote από το οποίο παραδόθηκε η ως άνω προπληρωμένη κάρτα αφετέρου δε, είχε παραδεχθεί στον ως άνω μάρτυρα, ότι συνεργάζεται έναντι αμοιβής με την ΕΥΠ, σε συνδυασμό δε με το γεγονός ότι η εν λόγω κάρτα φορτίσθηκε μέσω ΑΤΜ υποκαταστήματος της Εθνικής τράπεζας της Ελλάδος στην Αγία Παρασκευή, κοντά δηλαδή στις κτηριακές υποδομές του ΚΕΤΥΑΚ (εντός του οποίου μάλιστα φέρεται να έχει εντοπιστεί στις 24-06-2022 το υπ’ αριθ. ΧΕΚ 1344 όχημα της εταιρείας Krikel-βλ. σχετικές επισκοπηθείσες φωτογραφίες), συντρέχουν επαρκή στοιχεία και ως εκ τούτου πρέπει να διερευνηθεί η τυχόν ευθύνη και συμετοχική δράση αυτού αλλά και τυχόν λοιπών τρίτων εμπλεκόμενων προσώπων στις ένδικες αξιόποινες πράξεις».

Οι υψηλοί στόχοι

Σε σχέση με την κατηγορία της απόπειρας κατασκοπείας που εισέρχεται πλέον σε στάδιο διερεύνησης, το δικαστήριο κάνει ιδιαίτερη αναφορά στους υψηλά ιστάμενους κρατικούς αξιωματούχους που είχαν γίνει στόχος παρακολούθηση αναφέροντας : « λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού με δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα αρχεία καταγραφής και την έκταση των δεδομένων που μπορεί να αποσπασθούν σε συνδυασμό με τους αποδέκτες των μηνυμάτων που περιείχαν συνδέσμους επιμόλυνσης με το λογισμικό κατασκοπείας «Predator», μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχαήλ Χρυσοχοϊδης, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νικόλαος Δένδιας, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας κ. Μιχαήλ Καραμαλάκης και άλλων Υπουργών που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες (κατά την έννοια του άρθρου 149 ΠΚ) αλλά και των απόρρητων κρατικών εγγράφων που ο πρώην Υπουργός και ήδη παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας κ. Χρήστος Σπίρτζης διατηρούσε στην κινητή τηλεφωνική του συσκευή σε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails), τα οποία εισφέρθηκαν στα αναγνωστέα έγγραφα και μπορούσαν να υποκλαπούν (τα οποία αφορούσαν διαπραγματεύσεις για την μεταβολή του νομικού καθεστώτος σε σχέση με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), την αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος στήριξης της Ελλάδας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και τηλεγράφημα της Ελληνικής Πρεσβείας στο Άμπου Ντάμπι, αναφορικά με την εγκαθίδρυση νέας γραμμής αεροπορικής σύνδεσης Ντουμπάι – Νέα Υόρκη μέσω Αθήνας), καταδεικνύεται ότι ενόψει των εν λόγω νέων στοιχείων πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και των τυχόν τρίτων συμμετόχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας του αρ. 148 ΠΚ (τουλάχιστον υπό τη μορφή της απόπειρας)» .

Επίσης ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Αιμίλιο Κοσμίδη από την κάρτα του οποίου εστάλη το μολυσμένο μήνυμα στον Νίκο Ανδρουλάκη, σημειώνοντας, «Σε σχέση με την παρούσα υπόθεση ΤΟΥ Αιμίλιου Κοσμίδη, καταθέσαντος ως μάρτυρα στο παρόν δικαστήριο, ιδίως για το αδίκημα της συνέργειας στις πράξεις του κατηγορητηρίου, δια της χρήσεως από αυτούς ή άγνωστο δράστη/ φυσικό αυτουργό της πιστωτικής κάρτας εκδοθείσης στο όνομά του, σε συνδυασμό με τον προσωπικό αριθμό ‘’pin’’ του, όπως απεδείχθη, για την αγορά του πακέτου μολυσμένων μηνυμάτων SMS τα οποία απεστάλησαν σε 25 συνολικά στόχους του κακόβουλου λογισμικού predator μεταξύ και των οποίων ο τότε ευρωβουλευτής και νυν μάρτυρας Νίκος Ανδρουλάκης, κατά του οποίου μάλιστα είχαν υποβληθεί και οι αντίστοιχες εγκλήσεις. Σημειωτέον ότι κατά τη διάρκεια του παρόντος δικαστηρίου προέκυψαν και γι αυτή την περίπτωση νέα στοιχεία, που συνίστανται στην πλήρη αναλυτική κίνηση της ανωτέρω προπληρωμένης κάρτας που ζήτησε και έλαβε το δικαστήριο, όπως προαναφέρθηκε, και όπως απεδείχθη, η κάρτα είχε πολλές συναλλαγές συνιστάμενες σε αγορά υπηρεσιών cloud hosting και άλλων υπηρεσιών διαδικτύου, και σε ενα ποσό που ξεπερνά τα 3.000 ευρώ-μπορούμε να πούμε σχεδόν δηλαδή με σιγουριά ότι η συγκεκριμένη κάρτα χρησιμοποιήθηκε για αγορές σχετικές με το predator και τις υποδομές του, επομένως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις συνέργειας του Αιμίλιου Κοσμίδη με τους παρόντες κατηγορουμένους είτε με πρόσωπα που ευρίσκοντο στις υπηρεσίες και το μισθολόγιο αυτών, διότι ουδόλως πειστικές εξηγήσεις έδωσε για τη χρήση της κάρτας του αλλά και του pin του, υπέπεσε δε σε πολλές αντιφάσεις σχετικά με αυτήν, είπε ότι η κάρτα είχε αρχικώς εκδοθεί το έτος 2010, η τράπεζα στην 1η βεβαίωσή της έλεγε για το 2019, τελικώς από την τελευταία κατάσταση φαίνεται ορθή ημερομηνία έκδοσης το 2020. Περαιτέρω σε αυτή τη δικογραφία πρέπει να συσχετισθούν τυχόν μηνύσεις που έχουν υποβληθεί εις βάρος του Αιμιλίου Κοσμίδη υφίστανται μηνύσεις από τους μάρτυρες στο παρόν δικαστήριο».

Τα μαζικά μηνύματα

Για τα μαζικά μηνύματα που φέρονται να εστάλησαν από το τηλέφωνο του Γρηγόρη Δημητριάδη ο πρόεδρος του δικαστηρίου επισημαίνει στο σκεπτικό της απόφασής του: «(…) Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδεικνύεται ότι περί τα τέλη Ιανουαρίου του έτους 2021, οπότε και ξεκίνησε η μαζική αποστολή μηνυμάτων με επιμολυσμένους συνδέσμους (links) προς τους παθόντες (βλ. ιδίως την 26η-01-2021 οπότε και απεστάλη, με φερόμενο αποστολέα τον τηλεφωνικό αριθμό του Γενικού Γραμματέα κ. Γρηγόρη Δημητριάδη, σε ένδεκα αποδέκτες ευχαριστήριο μήνυμα για ευχές), υπεβλήθησαν αιτήματα προς την «Hostmein» για την εγκατάσταση νέων διακομιστών, ενώ παράλληλα με την προαναφερόμενη από 17-02-2023 τροποποιητική σύμβαση τετραπλασιάστηκε ο όγκος δεδομένων της καμπίνας από 10U σε 42U και αναβαθμίστηκε η ταχύτητα δεδομένων από 100 σε 200Μbs .Από το συνδυασμό των παραπάνω καταδεικνύεται ότι οι κατηγορούμενοι σε σύμπραξη με έτερους εργαζόμενους αναβάθμισαν και προετοίμασαν πλήρως την υποδομή τους για την εφαρμογή και αποπεράτωση του εγκληματικού τους σχεδίου με την αποστολή περαιτέρω μηνυμάτων προς τους στόχους που είχαν επιλέξει να παρακολουθήσουν μέσω των κινητών τους συσκευών.

Από το συνδυασμό των παραπάνω καταδεικνύεται ότι οι κατηγορούμενοι σε σύμπραξη με έτερους εργαζόμενους αναβάθμισαν και προετοίμασαν πλήρως την υποδομή τους για την εφαρμογή και αποπεράτωση του εγκληματικού τους σχεδίου με την αποστολή περαιτέρω μηνυμάτων προς τους στόχους που είχαν επιλέξει να παρακολουθήσουν μέσω των κινητών τους συσκευών. Μολονότι η Intellexa ενδιαφέρονταν ήδη από τις αρχές Δεκεμβρίου 2021 για την περαιτέρω αύξηση του αποθηκευτικού χώρου και την εγκατάσταση επιπρόσθετου εξοπλισμού (λίγες ημέρες αργότερα και συγκεκριμένα την 16η-12-2021, ότε και δημοσιεύθηκαν οι έρευνες των Citizen Lab και MΕΤΑ για την ύπαρξη του κατασκοπευτικού λογισμικού «Predator» και τη λειτουργία του -μεταξύ άλλων Χωρών και- στην Ελλάδα, οι υπάλληλοι της Intellexa Α.Ε. Ιωάννης Τουμπής, Ιωάννης Μπόλιαρης και Stefan Mancas εισήλθαν αιφνίδια στις εγκαταστάσεις της «Lamda Helix» που υπεκμίσθωνε στην «Hostmein» και αφαίρεσαν όλο τον εγκατεστημένο εξοπλισμό. Η εσπευσμένη και άτακτη αφαίρεση του εξοπλισμού καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι ως άνω εργαζόμενοι πήραν μεταξύ άλλων και υλικό εξοπλισμού που ανήκε στην ιδιοκτησία της Hostmein (βλ. ιδίως το από 16-12-2021 ηλεκτρονικό μήνυμα του Αλέξανδρου Σταμάτη Διεθύνοντος Συμβούλου Τεχνολογίας της Hostmein προς τον Ιωάννη Τουμπή). Την ίδια ως άνω ημέρα, άλλωστε, έπαυσε και η χρήση της προπληρωμένης κάρτας του Αιμίλιου Κοσμίδη, με την οποία πληρώθηκαν και διενεργήθηκαν πολλές συναλλαγές συνολικού ύψους 3.367,65 ευρώ, για την αγορά υπηρεσιών cloud hosting, ονομάτων χώρου (domains), αποστολής SMS και άλλων υπηρεσιών διαδικτύου, που σχετίζονται με την λειτουργία του κατασκοπευτικού λογισμικού και την διεκπεραίωση της διαδικασίας δημιουργίας και αποστολής των ως άνω μηνυμάτων προς τους αποδέκτες που είχαν στοχοποιηθεί. Προκειμένου δε οι κατηγορούμενοι να συνεχίσουν ανεμπόδιστα το έργο τους φρόντισαν, μετά την έκταση δημοσιότητας, που έλαβε η αποκάλυψη των παράνομων παρακολουθήσεων μέσω του κατασκοπευτικού λογισμικού “Predator”, να αποσυνδέσουν τα προϊόντα που προωθούσαν με την επωνυμία της Intellexa (βλ. ιδίως τo από 12-01-2023 ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε ο Ben Muskal εκ μέρους της Ιntellexa προς την εταιρεία “NOETIK”, αιτούμενος να αφαιρεθεί από το διαφημιστικό υλικό για το κατασκοπευτικό λογισμικό με την επωνυμία “TRITON” οποιαδήποτε αναφορά στην Intellexa), ενώ είχαν ήδη ξεκινήσει να προετοιμάζουν νέα λογότυπα, σχεδιασμούς και επωνυμίες για τα προϊόντα της Intellexa».

Εκτός όμως, από το αδίκημα της κατασκοπίας εξελίξεις σηματοδοτεί η απόφαση και για μία σειρά άλλων προσώπων για τα οποία διαβάζεται η απόφαση στην Εισαγγελία της Αθήνας και συγκεκριμένα : «Προς αξιολόγηση ποινικών ευθυνών τουλάχιστον των παρακάτω προσώπων, που αποτελούν σημαίνοντα στελέχη των εξεταζόμενων εταιριών και δεν αποτελούσαν απλά εκτελεστικά όργανα των κατηγορουμένων, αλλά είχαν εξίσου πλήρη εικόνα καθώς και αποφασιστικές αρμοδιότητες επί των επιχειρήσεων: α) Rotem Farkash (πιθανός δημιουργός του κώδικα του λογισμικού predator καθώς και συνιδρυτή της εταιρίας Cytrox, που αποτελούσε την πηγή του predator) εγκατεστημένου στην Ελλάδα για διάστημα κάποιων μηνών οπωσδήποτε, για συνέργεια στα ανωτέρω αδικήματα των κατηγορουμένων β) Merom Harpaz, πιθανώς κατόχου ρουμανικού διαβατηρίου, γενικού διευθυντή/τεχνικού διευθυντή της ομάδας των ισραηλινών που έφεραν στην Ελλάδα το παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό predator-πρώην στέλεχος όπως και ο Tal Dilian των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας και υπεύθυνο προσλήψεων χαμηλότερων αξιωματούχων της εταιρίας intellexa γ) Einat Semama, ανωτέρου στελέχους των εταιριών συμφερόντων Dilian, η οποία ήλθε στην Ελλάδα, υπέγραψε τις συστάσεις των εταιριών μαζί με τη Sara Hamou, συντόνισε πρόσωπα και καταστάσεις, και τα μισθωτήρια γραφείων της εταιρίας intellexa, και έχουσας γνώση και πρόθεση συνδρομής για τις εκάστοτε δραστηριότητες της εταιρίας δ) Σωτήρη Ντάλα, τεχνικού διευθυντή και σημαίνοντος στελέχους της εταιρίας intellexa, ο οποίος επέβλεπε όλα τα του τεχνικού τμήματος, γνώστη όλων των προοιόντων και τεχνικών προδιαγραφών της σουίτας παρακολουθήσεων του predator, κείμενο ακριβώς κάτω από το Γιάννη Λαβράνο στην ιεραρχία, σε απόλυτη συννενόηση με αυτόν, ο οποίος ακόμη και κατά την κατάθεση Τρίμπαλη στην εξεταστική της Βουλής επικοινωνούσε με αυτόν μεταφέροντας εντολές του Λαβράνου ή και δίνοντας δικές του εντολές. ε) Δημητρίου Ξυπτερά, Ιωάννη Τουμπή, Ιωάννη Μπόλιαρη, οι οποίοι είχαν πρόσβαση στους servers της intellexa που φιλοξενούνταν στην εταιρία hostmein και ρόλο στην αφαίρεση αυτών την 16.12.2021 και τυχόν άλλων εμπλεκομένων εργαζομένων της εταιρίας intellexa οι οποίοι είχαν επιχειρησιακή εικόνα αναφορικά με το κατασκοπευτικό λογισμικό».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η πρόταση του εισαγγελέα της έδρας Δημήτρη Παυλίδη που περιλαμβάνεται ολόκληρη στο «σώμα» της δικαστικής απόφασης .

Ο εισαγγελικός λειτουργός μεταξύ άλλων είχε αναφερθεί σε ξεχωριστό κεφάλαιο για τους υψηλά ιστάμενους στόχους του Predator επισημαίνοντας :

Ως γενικότερο σχόλιο, μπορεί να παρατηρηθεί μια μεγάλη απροθυμία που διαπιστώθηκε στους στόχους του predator να δώσουν τα τηλέφωνά τους προς εξέταση, να υποβάλλουν εγκλήσεις ή έστω να παραστούν και ως απλοί μάρτυρες στο ακροατήριο του δικαστηρίου αυτού, ειδικά για πολύ υψηλά ιστάμενους ανθρώπους, στρατιωτικούς, υπουργούς κτλ, αρκετοί από τους οποίους είναι πιθανό να είχαν πατήσει τα σχετικά λινκ και με αυτόν τον τρόπο να είχε εγκατασταθεί στο κινητό τους παράνομο λογισμικό παρακολούθησης.

Η απόφαση διαβιβάζεται ήδη στην Εισαγγελία της Αθήνας, όπου αναμένεται να αποφασιστεί ποια εισαγγελική αρχή, θα κάνει πλέον τις έρευνες, η Εισαγγελία της Αθήνας η ο Αρειος Πάγος, καθώς ο φάκελος των παράνομων παρακολουθήσεων είχε μπεί στο αρχείο, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις, από την Εισαγγελία του ανωτάτου δικαστηρίου.