Η Δευτεροβάθμια και η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι που δεν συναντιούνται σχεδόν ποτέ. Την πληρώνουν οι μαθητές που θέλουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Οι προϋποθέσεις εισαγωγής στα Τμήματα είναι κάποιες φορές άσχετες με το αντικείμενο των σπουδών, οι γνώσεις που έχουν οι νέοι φοιτητές είναι αρκετές φορές ελλιπείς, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στη μετάβαση από το Λύκειο στο Πανεπιστήμιο, άλλοι λίγο, άλλοι περισσότερο και κάποιοι άλλοι οδηγούνται στην εγκατάλειψη των σπουδών τους, αφού αδυνατούν να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους. Έτσι, λοιπόν, τα Πανεπιστήμια δεν μπορούν να καθορίσουν τα κριτήρια εισαγωγής, ούτε το επίπεδο των γνώσεων των φοιτητών τους, ούτε τον αριθμό τους. Κατά τα άλλα έχουν αυτονομία στη λειτουργία τους. Ας τα δούμε όλα αυτά με τη σειρά.
Η σχολή Ευελπίδων εντάσσεται από φέτος και στο 3ο και το 4ο Πεδίο, εκτός από το 2ο όπου ήδη ανήκει. Ο λόγος είναι ότι μένουν κενές θέσεις λόγω της ΕΒΕ. Αν δούμε το πρόγραμμα σπουδών της σχολής θα δούμε ότι είναι ευρύτατο· περιλαμβάνει Ιστορία, Ψυχολογία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Προγραμματισμό. Οι υποψήφιοι από το 3ο Πεδίο δεν γνωρίζουν Μαθηματικά και οι υποψήφιοι από το 4ο Πεδίο δεν γνωρίζουν Φυσική και Χημεία. Η παρακολούθηση των σπουδών είναι προβληματική για αυτούς τους υποψηφίους.
Για τους ίδιους λόγους (ΕΒΕ) εντάχθηκαν σε προηγούμενο έτος και στο 4ο Πεδίο τα Τμήματα Περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα σπουδών απαιτεί γνώσεις Βιολογίας, Χημείας και Φυσικής για την επιτυχή παρακολούθησή του, που δεν έχουν οι υποψήφιοι από το 4ο Πεδίο.
Τα πράγματα χειροτέρευσαν με την εισαγωγή της ΕΒΕ, αλλά και πριν η αναντιστοιχία γνώσεων και σπουδών ήταν σημαντική σε αρκετά Τμήματα. Είναι δυνατόν να εισάγονται στα Παιδαγωγικά Τμήματα υποψήφιοι που δεν έχουν εξεταστεί ποτέ στα Μαθηματικά, που στην καθημερινότητα του σχολείου σημαίνει ότι τα έχουν εγκαταλείψει από την Α Λυκείου; Θα κληθούν να τα διδάξουν χωρίς να τα γνωρίζουν (αναφέρομαι στους υποψηφίους που εισάγονται από το 1ο Πεδίο και αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των εισαγομένων, πάνω από 70%, στα Παιδαγωγικά). Μετά απορούμε γιατί οι μαθητές χάνουν επαφή με τα Μαθηματικά από το Δημοτικό.
Είναι λογικό να αποκλείονται από τα Τμήματα Τουρισμού οι υποψήφιοι από το 1ο Πεδίο, τη στιγμή που τα Μαθηματικά που απαιτούνται δεν είναι πολλά. Αν οι υποψήφιοι των Ανθρωπιστικών Σπουδών εξετάζονταν και σε light Μαθηματικά θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν πιο άνετα τις σπουδές στα Παιδαγωγικά, την Ψυχολογία και θα μπορούσαν να εισάγονται και στις σχολές Τουρισμού, από όπου τώρα αποκλείονται λόγω Μαθηματικών.
Είναι λογικό να εισάγονται φοιτητές στα Τμήματα Ηλεκτρονικών Μηχανικών, Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης από το 4ο Πεδίο, χωρίς να γνωρίζουν Φυσική; Μηχανικός χωρίς Φυσική δεν γίνεται. Η σχολική πραγματικότητα λέει ότι τα περισσότερα παιδιά που επιλέγουν το 4ο Πεδίο το κάνουν επειδή φοβούνται τη Φυσική. Πώς μετά θα σπουδάσουν μία επιστήμη που βασίζεται στη Φυσική;
Μέχρι τώρα είδαμε υποψηφίους που δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους, λόγω ελλιπούς γνώσης μαθημάτων που απαιτούνται από το πρόγραμμα σπουδών. Υπάρχουν, όμως, και μαθήματα που αποτελούν κριτήριο εισαγωγής σε Τμήματα που δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές στο Τμήμα.
Ο φοιτητής των Μαθηματικών εξετάζεται στη Χημεία· αν γράψει καλά στη Χημεία περνάει την ΕΒΕ και θεωρείται ικανός να σπουδάσει Μαθηματικά. Η τελευταία φορά που θα δει Χημεία στη ζωή του είναι η μέρα που θα εξεταστεί στις Πανελλαδικές. Δεν θα ξαναδεί ποτέ Χημεία στη φοιτητική του ζωή. Πώς μπορεί να είναι κριτήριο εισαγωγής στη σχολή; Φυσική θα διδαχθεί το πολύ σε ένα μάθημα επιλογής. Συνεπώς τα μισά από τα κριτήρια εισαγωγής στα Τμήματα Μαθηματικών δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές των Μαθηματικών. Αν τα Τμήματα Μαθηματικών ενταχθούν και στο 4ο Πεδίο, τότε θα αποτελούν κοινή σχολή και θα εισάγονται στα Τμήματα με άνισους όρους, όπως συμβαίνει με όλα τα κοινά Τμήματα.
Γιατί αποτελούν κριτήριο εισαγωγής τα Λατινικά για τους δασκάλους, τους νηπιαγωγούς και τους ψυχολόγους; Έχουν καμία σχέση με τις σπουδές τους; Καμία· δεν θα δουν Λατινικά ποτέ ξανά στη ζωή τους. Οι ψυχολόγοι δεν θα δουν ούτε Ιστορία στη διάρκεια των σπουδών τους. Μαθηματικά, όμως, που θα τους χρειαστούν δεν τα εξετάζονται και, κυρίως, δεν τα γνωρίζουν καθόλου.
Συνεπώς στέλνουμε στα Πανεπιστήμια φοιτητές που, πολλές φορές, δεν έχουν τις γνώσεις για να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους και άλλες φορές έχουν εξεταστεί και έχει κριθεί η εισαγωγή τους σε μαθήματα που δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές τους. Τα Πανεπιστήμια δεν έχουν κανένα λόγο στα εξεταζόμενα μαθήματα (ποια είναι και ποια είναι η ύλη τους). Ο μόνος λόγος που έχουν είναι να καθορίζουν το 20% των μορίων με τους συντελεστές βαρύτητας. Χρειάζονται πάνω από 5.800 συντελεστές για να δείξουμε στα Πανεπιστήμια ότι και αυτά κάπως συμβάλλουν στην επιλογή των φοιτητών τους. Εν τω μεταξύ καθιερώνουμε μία ατελείωτη γραφειοκρατία με τους παραπάνω από 5.800 συντελεστές που μπορούν να αλλάζουν κάθε χρόνο.
Φυσικά δεν υπάρχουν και κριτήρια για τον αριθμό των εισακτέων σε κάθε Τμήμα. Άλλον αριθμό φοιτητών ζητούν τα Τμήματα, άλλον αριθμό εισακτέων ορίζει το Υπουργείο Παιδείας, άλλος αριθμός φοιτητών εισάγεται λόγω ΕΒΕ. Θα έπρεπε να υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια για τον καθορισμό του αριθμού των εισακτέων. Να καθορίζεται σε σχέση με τον αριθμό μελών ΔΕΠ κάθε Τμήματος και τις κτηριακές του υποδομές. Αυτό θα έπρεπε να είναι δουλειά της ΕΘΑΑΕ. Βέβαια αν γινόταν κάτι τέτοιο θα αποκαλυπτόταν η τεράστια έλλειψη μελών ΔΕΠ και υποδομών, οπότε κανείς δεν ασχολείται.
Καταδικάζουν την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση σε προβληματική λειτουργία όλα αυτά. Το Εθνικό Απολυτήριο δεν αγγίζει κανένα από αυτά τα προβλήματα, διότι χρειάζεται ριζική αναδιάρθρωση του Λυκείου, που δεν μπορεί να γίνει διότι υποτίθεται ότι θα έχουμε καινούρια βιβλία στηριγμένα στα παλιά ωρολόγια προγράμματα. Ωραία ανακολουθία. Πρώτα αποφασίζουμε ότι δεν θα αλλάξουμε τα μαθήματα και τα ωρολόγια προγράμματα, γράφουμε βιβλία με αυτή την παραδοχή και μετά αποφασίζουμε να αλλάξουμε το Λύκειο.
*Μαθηματικός – Ερευνητής, www.stadiodromia.gr
