Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τη στροφή προς μια πιο αυτόνομη και συνεκτική αρχιτεκτονική άμυνας, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, ενεργοποιώντας ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα της σύγχρονης ιστορίας της. Το πολυετές σχέδιο, με ορίζοντα περίπου 12 ετών, προβλέπει επενδύσεις άνω των 25 δισ. ευρώ, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων οπλικών συστημάτων και τεχνολογιών αιχμής.
Το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα προβλέπει επενδύσεις σε σύγχρονα οπλικά συστήματα και τεχνολογίες, με έμφαση σε αντιαεροπορική άμυνα, μη επανδρωμένα συστήματα, δορυφορικά και επικοινωνιακά συστήματα και νέες δυνατότητες πυραυλικών συστημάτων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένων αμυντικών δαπανών, το κρίσιμο ερώτημα που αναδύεται είναι κατά πόσο –και με ποιους όρους– η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα καταφέρει να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στον νέο εξοπλιστικό κύκλο, μετατρέποντας το επενδυτικό πρόγραμμα όχι μόνο σε εργαλείο ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος, αλλά και σε μοχλό βιομηχανικής ανάπτυξης.
Τι ζητά η ελληνική αμυντική βιομηχανία
Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ), επίσημος θεσμικός εκπρόσωπος της Εγχώριας Αμυντικής Βιομηχανίας (ΕΑΒΙ), απαριθμεί στον κατάλογο μελών του περίπου 300 οντότητες που δραστηριοποιούνται ενεργά στον κλάδο της Άμυνας, με περισσότερους από 17.000 εργαζομένους και συνολικό κύκλο εργασιών που υπερβαίνει τα 1,5 δισ. ευρώ για το οικονομικό έτος 2024.
Παρά τη δυναμική αυτή, η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών παραμένει περιορισμένη, με μερίδια που, κατά κανόνα, δεν ξεπερνούν το 2%-3% της συνολικής αξίας των συμβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο η ελληνική βιομηχανία να συμμετέχει τουλάχιστον στο 25% των μελλοντικών εξοπλιστικών προμηθειών, ενώ σε επιλεγμένους τομείς, όπου υπάρχουν ώριμες δυνατότητες, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να διαμορφωθεί ακόμα υψηλότερα. Ωστόσο ο ΣΕΚΠΥ προειδοποιεί ότι η κυβερνητική εξαγγελία για 25% ελληνική συμμετοχή στα εξοπλιστικά παραμένει μόνο σε επίπεδο υπηρεσιακού σημειώματος του υπουργού προς τη ΓΔΑΕΕ, χωρίς νομοθετική δέσμευση, και επομένως υπάρχει ορατός κίνδυνος να μείνει γράμμα κενό ή να δημιουργήσει ομιχλώδες τοπίο θεσμικής διαφάνειας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Σύνδεσμος προειδοποιεί για τον κίνδυνο να χαθεί η ευκαιρία που δημιουργούν το ReArm Europe, με κινητοποίηση σχεδόν 800 δισ. ευρώ, και το Ενιαίο Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Αμυντικών Επενδύσεων (ΕΜΠΑΕ) για την περίοδο 2025-2037, παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις. Ενδεικτικά, όπως αναφέρει ο ΣΕΚΠΥ, το εξοπλιστικό πρόγραμμα θα μπορούσε να αποφέρει επιστροφές άνω των 6-8 δισεκατομμυρίων ευρώ στην εγχώρια βιομηχανία μέσα στην επόμενη 12ετία, εάν υπήρχε θεσμική κατοχύρωση συμμετοχής. “Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η υποτονική συμμετοχή της Ελλάδας στο SAFE επιβεβαιώνει τους φόβους μας. Από τα μικρότερα ποσά που εγκρίθηκαν προς εκταμίευση, το ελληνικό είναι ελάχιστο· το κυπριακό υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Και τα δύο κράτη-μέλη έχουν το ίδιο θεσμικό πλαίσιο, αλλά διαφορετική πολιτική βούληση. Η Κύπρος κατέθεσε Εθνικό Σχέδιο, προσδιορίζοντας με σαφήνεια πώς θα αξιοποιήσει στο μέγιστο δυνατό την ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια”, αναφέρει ο Σύνδεσμος.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΣΕΚΠΥ έχει εδώ και χρόνια καταθέσει τη σαφή του θέση: πρέπει να συγκροτηθεί διακριτή Κυβερνητική Δομή –είτε Υφυπουργείο είτε Γενική Γραμματεία Αμυντικής Βιομηχανίας– με συνταγματική συνέχεια και διακομματική αποδοχή, ώστε να υπάρχει μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική, συστηματική στήριξη του οικοσυστήματος και πραγματική ενσωμάτωση των ελληνικών επιχειρήσεων στα εξοπλιστικά προγράμματα. “Η απουσία τέτοιας δομής αποδυναμώνει τη συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών στα ευρωπαϊκά προγράμματα και στερεί τη χώρα από αναπτυξιακή δυναμική. Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό: οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Ιταλία, η Τουρκία και το Ισραήλ έχουν θεσμοθετήσει αντίστοιχες κρατικές δομές. Η συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών στα εξοπλιστικά προγράμματα πρέπει να πάψει να γίνεται αποσπασματικά, ευκαιριακά και χωρίς εγγύηση συνέχειας”, τονίζει ο Σύνδεσμος.
Πως θα μοιραστεί η “πίτα”
Ήδη, πάντως, πολλές ελληνικές εταιρείες κινούνται δυναμικά, διεκδικώντας μερίδιο από τη μεγάλη επένδυση στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και την ανάπτυξη τεχνολογιών υψηλής προστιθέμενης αξίας:
Metlen
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Metlen, η οποία εδώ και πολλά χρόνια συμμετέχει στην παραγωγή τμημάτων αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, αρμάτων μάχης Leopard και υποβρυχίων τελευταίας γενιάς.
Η Metlen ανακοίνωσε το 2025 δύο σημαντικές συμφωνίες: η μία με την Iveco Defence Vehicles (IDV), για την από κοινού συμμετοχή τους στο πρόγραμμα του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την ανανέωση του στόλου στρατιωτικών φορτηγών –θωρακισμένων και μη– των τριών Κλάδων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, και η δεύτερη με την KNDS France (KNDS) για την παραγωγή του VBCI “Philoctetes”, του πλέον σύγχρονου γαλλικού 8×8 τεθωρακισμένου οχήματος μάχης πεζικού, με στόχο την κάλυψη της επιχειρησιακής ανάγκης του Ελληνικού Στρατού.
Στα τέλη του 2025 η ελληνική εταιρεία υπέγραψε σύμβαση με την KNDS Deutschland (KNDS) για την προμήθεια 200 τμημάτων για το Leopard 2A8. Βάσει της συμφωνίας, η Metlen θα παράγει στο Αμυντικό Hub του Βόλου κρίσιμα δομικά τμήματα των αρμάτων.
Όπως έχει ανακοινωθεί, στην πλήρη ανάπτυξή του, το Metlen Technologies Hub στον Βόλο θα αποτελείται από το εργοστάσιο της Νέας Ιωνίας Βόλου, της Servisteel στην Α’ ΒΙΠΕ Βόλου, καθώς και τέσσερα ακόμα συγκροτήματα. Συνολικά, πρόκειται για έξι αυτοτελή εργοστάσια, τα οποία θα μπορούν να εξυπηρετούν έξι διαφορετικά προγράμματα. Η εταιρεία ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2025 την τελική επενδυτική απόφαση για το τέταρτο εργοστάσιο, προϋπολογισμού περίπου 50 εκατ. ευρώ. Το εργοστάσιο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του πρώτου εξαμήνου του 2027 και να δημιουργήσει 200-250 νέες θέσεις εργασίας στην περιοχή του Βόλου.
EFA Group και THEON GROUP
Ο ιδρυτής των EFA Group και THEON GROUP, Κρίστιαν Χατζημηνάς, είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους Έλληνες επιχειρηματίες, ο οποίος έχει καταφέρει να ξεχωρίσει σε παγκόσμιο επίπεδο μέσα από την πορεία του στην αμυντική βιομηχανία και τις τεχνολογίες αιχμής.
Στα τέλη του 2025 η THEON International υπέγραψε με τον ευρωπαϊκό διακυβερνητικό οργανισμό OCCAR τη μεγαλύτερη σύμβαση στην ιστορία της, για την προμήθεια 100.000 συστημάτων νυχτερινής όρασης (NVGs) προς τις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις και 4.000 NVGs προς τις Βελγικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η τροποποίηση της σύμβασης έχει συνολική αξία περίπου 1 δισ. ευρώ και αποτελεί τη μεγαλύτερη ενιαία προμήθεια NVGs στην ιστορία κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη. Παράλληλα, η THEON ολοκλήρωσε στις αρχές του 2026 την εξαγορά ποσοστού 9,8% στη γαλλική Exosens, έναντι τιμήματος 268,7 εκατ. ευρώ.
Το THEON GROUP αναπτύσσει και παράγει συστήματα νυχτερινής όρασης και θερμικής απεικόνισης για εφαρμογές άμυνας και ασφάλειας. Ο όμιλος ξεκίνησε τις δραστηριότητές του το 1997 από την Ελλάδα και σήμερα έχει διεθνή παρουσία, μέσω θυγατρικών και εγκαταστάσεων παραγωγής σε Ελλάδα, Κύπρο, Γερμανία, χώρες της Βαλτικής, Ηνωμένες Πολιτείες, χώρες του Κόλπου, Ελβετία, Δανία, Βέλγιο, Σιγκαπούρη και Ν. Κορέα. Η THEON International PLC είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο Euronext του Άμστερνταμ από τον Φεβρουάριο του 2024.
Παράλληλα, το EFA Group διαθέτει διεθνή παρουσία στους τομείς της αεροδιαστημικής, της ασφάλειας, της άμυνας και των βιομηχανικών συνεργασιών. Ο όμιλος απασχολεί περισσότερα από 250 στελέχη και διατηρεί έξι γραφεία σε Ελλάδα, Κύπρο, Ελβετία, ΗΠΑ, Σιγκαπούρη και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέσα από αυτή τη διεθνή δομή, εξυπηρετεί πελατολόγιο που εκτείνεται σε 40 χώρες παγκοσμίως. Ο όμιλος περιλαμβάνει τις εταιρείες Aerospace Ventures, Aether Aeronautics, EFA Ventures, Epicos, ES Systems, Scytalys, Scywave, Sthenos AI, Thyreos Cyber και Ucandrone, ενώ συμμετέχει στις Acromove, Realiscape και Wayren.
ΕΑΒ
Κομβικό ρόλο στο νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα αναμένεται να διαδραματίσει και η κρατική Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), καθώς μέρος της “Ασπίδας του Αχιλλέα” αναμένεται να αποτελέσει ο “Κένταυρος”.
Το σύστημα “Κένταυρος” αποτελεί μια επαναστατική λύση στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου, σχεδιασμένη για να αντιμετωπίζει τις ασύμμετρες απειλές, όπως τα UAV και τα drones, με καινοτόμες ηλεκτρονικές τεχνολογίες αντί των παραδοσιακών πυραυλικών συστημάτων. Το μεγάλο πλεονέκτημά του είναι ότι επιτρέπει την εκτεταμένη εξοικονόμηση πόρων σε σύγκριση με τα παραδοσιακά συστήματα.
Παράλληλα, συνεχίζεται το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε Viper, ενώ επόμενος στόχος είναι και η αναβάθμιση και των παλαιότερων μαχητικών F-16 block 50. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025 η ΕΑΒ υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την ELTA Systems, θυγατρική της ισραηλινής Israel Aerospace Industries (IAI), για την παραγωγή του υποβρυχίου UUV “BlueWhale”.
Intracom Defense (IDE)
Παρότι η Intracom Defense (IDE) έχει περάσει στην ιδιοκτησία της ισραηλινής IAI, εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα. Στο νέο περιβάλλον, η IDE θα μπορούσε –μέσω της IAI– να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην ανάπτυξη του αντιαεροπορικού θόλου.
Η IDE είναι μια ελληνική εταιρεία με μακροχρόνια διεθνή παρουσία και αξιοσημείωτη εξαγωγική δραστηριότητα στον χώρο των αμυντικών συστημάτων. Χρησιμοποιεί τεχνολογίες αιχμής στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη προηγμένων προϊόντων στους τομείς των ηλεκτρονικών πυραυλικών συστημάτων, τακτικών συστημάτων επικοινωνιών και πληροφοριών, ολοκληρωμένων λύσεων επιτήρησης, υβριδικών συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας και μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η IDE συγκαταλέγεται στην επίσημη λίστα προμηθευτών οργανισμών του NATO, συμμετέχει σε διεθνή προγράμματα και έχει επιτύχει να ηγείται σε ευρωπαϊκά έργα χρηματοδοτούμενα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, ενώ παράλληλα στηρίζει την ελληνική βιομηχανία μέσω ανάθεσης σημαντικού υποκατασκευαστικού έργου σε άλλες ελληνικές εταιρείες, συμβάλλοντας στην οικονομία της χώρας.
ALTUS-LSA
Η ALTUS-LSA είναι μια ελληνική εταιρεία υψηλής τεχνολογίας με έδρα τα Χανιά, που δραστηριοποιείται από το 2005 στον σχεδιασμό, στην ανάπτυξη και την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων (UAVs) για χρήση σε άμυνα, ασφάλεια, πολιτική προστασία και πολιτικές εφαρμογές. Η ALTUS προσφέρει πλήρως επιχειρησιακά UAVs διπλής χρήσης, ενσωματώνοντας ιδιόκτητες τεχνολογίες πλοήγησης, ελέγχου και αισθητήρων. Οι λύσεις της έχουν αξιοποιηθεί σε αποστολές από τη FRONTEX, το NATO, τον ΟΑΣΕ (Organization for Security and Stability in Europe), την EMSA (European Maritime Safety Agency), τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, τα Σώματα Ασφαλείας, την Πυροσβεστική Υπηρεσία, την Αστυνομία της Κύπρου και κρατικούς φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Το 2025 η ALTUS προχώρησε σε συνεργασία με τον γαλλικό οίκο Naval Group, κατασκευαστή των φρεγατών Belhara, για την ενσωμάτωση του UAV ATLAS 8 στις ναυτικές πλατφόρμες.
Miltech
Με παρουσία που ξεκινά από το 1997, η Miltech Hellas ειδικεύεται σε λύσεις υψηλής τεχνολογίας για τον αμυντικό τομέα και τις αεροδιαστημικές εφαρμογές, καλύπτοντας συστήματα θερμικής απεικόνισης, ηλεκτρονικά αεροδιαστημικής, καθώς και εξειδικευμένα ηλεκτρονικά προϊόντα.
Το 2025 υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με την IAI – μια συνεργασία που επικεντρώνεται στην αναβάθμιση των συστημάτων αεράμυνας της Ελλάδας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Miltech θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά, ένεκα της εξειδίκευσής της σε κρίσιμους τομείς όπως τα ηλεκτρονικά συστήματα, οι κονσόλες, οι καλωδιώσεις και άλλα εξαρτήματα, καθώς και στην ενσωμάτωση συστημάτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Miltech διατηρεί μακροχρόνιες και στρατηγικές συνεργασίες με πολλές εγχώριες και διεθνείς εταιρείες του αμυντικού τομέα, ιδιαίτερα σε Ευρώπη και Αμερική, γεγονός που ενδυναμώνει τη θέση της στην παγκόσμια αμυντική αγορά.
Η Miltech Hellas συνεργάζεται τόσο με ελληνικούς όσο και με διεθνείς φορείς του αμυντικού τομέα, ενώ στο πελατολόγιό της συγκαταλέγονται το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ), το Πολεμικό Ναυτικό (Π.Ν.), η Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.), το Λιμενικό Σώμα (Λ.Σ.) και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ).
