Η κλιματική κρίση και η εξάπλωση του χωροκατακτητικού κουνουπιού «τίγρης» καθιστούν πλέον δυνατή τη μετάδοση της επώδυνης νόσου σε 29 ευρωπαϊκές χώρες. Τι δείχνουν τα νέα δεδομένα για τη χώρα μας.
Μια εξαιρετικά επώδυνη τροπική ασθένεια, η Τσικουνγκούνια (Chikungunya), μπορεί πλέον να μεταδίδεται μέσω των κουνουπιών στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, σύμφωνα με τα αποκαλυπτικά στοιχεία νέας επιστημονικής μελέτης.
Οι αυξημένες θερμοκρασίες που προκαλεί η κλιματική αλλαγή δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε το ιός να επιβιώνει και να εξαπλώνεται σε περιοχές που παλαιότερα θεωρούνταν ασφαλείς. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μετάδοση είναι πλέον εφικτή για περισσότερους από έξι μήνες το χρόνο σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία.
Τι είναι η νόσος Τσικουνγκούνια;
Η Τσικουνγκούνια είναι μια ιογενής νόσος που μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα κουνούπια (κυρίως το Aedes albopictus, γνωστό ως κουνούπι «τίγρης»). Τα κύρια συμπτώματά της περιλαμβάνουν: Ξαφνικό και υψηλό πυρετό. Εξουθενωτικό πόνο στις αρθρώσεις, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για εβδομάδες ή και μήνες. Μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο και εξανθήματα. Αν και σπάνια είναι θανατηφόρος, η νόσος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπηρία και χρόνια προβλήματα υγείας στο 40% των ασθενών.
Τα «σοκαριστικά» ευρήματα της έρευνας
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of the Royal Society Interface, ανέλυσε δεδομένα από δεκαετίες και κατέληξε σε ένα ανησυχητικό συμπέρασμα: η ελάχιστη θερμοκρασία για τη μετάδοση του ιού είναι 2,5°C χαμηλότερη από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Συγκεκριμένα:
Ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί σε θερμοκρασίες μόλις 13°C-14°C, ενώ προηγούμενες εκτιμήσεις έθεταν το όριο στους 16°C-18°C. Λόγω του θερμού κλίματος, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία κινδυνεύουν με ενεργή μετάδοση για πάνω από το μισό έτος. Ακόμη και χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ελβετία αντιμετωπίζουν πλέον κίνδυνο για 3 έως 5 μήνες ετησίως.
Γιατί συμβαίνει αυτό τώρα;
Η αιτία είναι ένας συνδυασμός δύο παραγόντων: της κλιματικής κρίσης και της εισβολής του ασιατικού κουνουπιού «τίγρης». Το συγκεκριμένο είδος κουνουπιού, που τσιμπά κατά τη διάρκεια της ημέρας, έχει πλέον εγκατασταθεί μόνιμα σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Οι ήπιοι χειμώνες δεν λειτουργούν πλέον ως «φρένο» για τον πληθυσμό των κουνουπιών, επιτρέποντάς τους να παραμένουν ενεργά σχεδόν όλο τον χρόνο σε νότιες περιοχές.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Παρά την ύπαρξη εμβολίων τα οποία είναι ακριβά και όχι πάντα διαθέσιμα παντού, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η καλύτερη προστασία παραμένει η πρόληψη των τσιμπημάτων: Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών. Τοποθέτηση σιτών σε παράθυρα και πόρτες. Απομάκρυνση στάσιμων νερών από γλάστρες, δοχεία ή λάστιχα, όπου αναπαράγονται τα κουνούπια.
«Ο εντοπισμός των συγκεκριμένων τοποθεσιών και των μηνών πιθανής μετάδοσης θα επιτρέψει στις τοπικές αρχές να γνωρίζουν πότε και πού πρέπει να λάβουν μέτρα», δήλωσε ο Tegar, ένας εκ των ερευνητών της μελέτης.
