Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Οι αποκαλύψεις από τα αρχεία του Επσταϊν, όπως φαίνεται, θα περάσουν από πολλά ακόμη στάδια και οι επιπτώσεις τους θα αποτυπώνονται όλο και πιο έντονα σε βάθος χρόνου. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, πάντως, κάποια πρώτα συμπεράσματα -που δεν περιορίζονται στο «γαργαλιστικό» κομμάτι αλλά αφορούν και την ουσία- έχουν ήδη αρχίσει να βγαίνουν. Και δεν είναι άλλα από τη δραματική επιβεβαίωση, μέσα από e-mails, κυνικές συνομιλίες και μαρτυρίες, ότι αυτό που ζήσαμε ως κρίση δεν ήταν κρίση. Ήταν η μεγαλύτερη μεταφορά χρέους στην ευρωπαϊκή ιστορία.
Τα χιλιάδες έγγραφα που έρχονται στην επιφάνεια και το ένα μετά το άλλο μπαίνουν στο μικροσκόπιο «μιλούν» και δείχνουν πώς το ιδιωτικό χρέος έγινε δημόσιο και φορτώθηκε στην ελληνική κοινωνία. Συνθέτουν μια πλήρη, ψυχρή, τεχνοκρατική αφήγηση, στο πλαίσιο της οποίας η Ελλάδα ήταν απλώς case study, η κοινωνία παράπλευρη απώλεια και η δημοκρατία μια απλή παράμετρος του παιχνιδιού.
Ενώ για χρόνια ολόκληρα μας βομβάρδιζαν και επιχειρούσαν πλύση εγκεφάλου, αναμασώντας τη λέξη «διάσωση», πίσω από κλειστές πόρτες και στα εσωτερικά newsletters, η ψυχρή, τεχνική και απαλλαγμένη από κάθε ηθικό δίλημμα γλώσσα τους «μιλούσε» εντελώς διαφορετικά.
«Διάσωση της χώρας, διάσωση της οικονομίας, διάσωση του ευρώ» ήταν η επωδός, σαν επαναλαμβανόμενη προσευχή από θεσμούς, πολιτικούς, μέσα ενημέρωσης και κάθε είδους εξαρτήματα. Και τι δεν ακούγαμε για «αναγκαίες θυσίες», «προσωρινά μέτρα» και «σύντομη ανάκαμψη». Μια δεκαετία τουλάχιστον συμπληρώθηκε με αυτήν την προπαγάνδα.
Και έρχονται τώρα τα ντοκουμέντα για να επιβεβαιώσουν όχι μόνο ότι αυτό που υποψιαζόμασταν ήταν ακριβές, αλλά και πολύ χειρότερο. Η πραγματικότητα ξεπερνούσε, άλλη μια φορά, ακόμη και την πιο προωθημένη φαντασία. Ακόμη κι όταν μας μάθαιναν τη λέξη «μνημόνιο», η χρεοκοπία είχε αποφασιστεί και αυτοί είχαν ήδη προσαρμόσει τα χαρτοφυλάκιά τους.
Οι οικονομίες της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας αντιστοιχούσαν σε μόλις 5% του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Όμως, οι ευρωπαϊκές τράπεζες είχαν έκθεση περίπου 500 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κρατικά ομόλογα, τραπεζικά δάνεια και παράγωγα προϊόντα αυτών των τριών χωρών, έναντι 1,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ σε βασικά κεφάλαια. Δηλαδή σχεδόν το 40% των κεφαλαίων του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος ήταν εκτεθειμένο σε τρεις χώρες σχεδόν ασήμαντες οικονομικά σε παγκόσμια κλίμακα.
Δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς πια ότι επρόκειτο για θεωρίες συνωμοσίας ή υπερβολές. Τα έγγραφα που γράφτηκαν από ανθρώπους που γνώριζαν τι γινόταν, ακριβώς τη στιγμή που γινόταν, και μιλούσαν ελεύθερα γιατί δεν τους άκουγε κανείς, αποδεικνύουν ότι δεν διασώθηκε καμία χώρα. Διασώθηκε ένα τραπεζικό σύστημα και το κόστος μεταφέρθηκε στις πλάτες των πολιτών, δηλαδή εκεί όπου, από κάθε πλευρά, ήταν πιο εύκολο.
Και οι πάσης φύσεως ένοχοι αυτού του εγκλήματος στη χώρα μας θα παραμείνουν -ως συνήθως- ατιμώρητοι;
