Είναι προϊόν ηφαιστειακής δραστηριότητας και προσφέρει νέα στοιχεία για την γεωλογική ιστορία και εξέλιξη του πλανήτη.
Επιστήμονες που ανέλυσαν δεδομένα δεκαετιών από την αποστολή Magellan της NASA λένε ότι εντόπισαν αυτό που φαίνεται να είναι ένα τεράστιο υπόγειο τούνελ που δημιουργήθηκε από ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Αφροδίτη η οποία πιστεύεται ότι κάποτε είχε συνθήκες παρόμοιες με αυτές του πλανήτη μας αλλά για άγνωστο ακόμη λόγο έγινε ένας πραγματικά κολασμένος κόσμος.
Αν η ύπαρξη της επιβεβαιωθεί αυτή η γεωλογική δομή αυτή θα προστεθεί σε παρόμοιες ανακαλύψεις στη Σελήνη και στον Άρη μάλιστα αυτά τα τούνελ λάβας όσον αφορά τη Σελήνη και τον Άρη πιστεύεται ότι θα μπορούν να αποτελέσουν ασφαλή καταφύγια για διαμονή ανθρώπων εκεί. Προς το παρόν για διαφόρους λόγους δεν υπάρχει καμία σκέψη για παρουσία του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη αλλά έχουν εκπονηθεί κάποια σχέδια για μόνιμους σταθμούς στον ουρανό της Αφροδίτης. Οι ακραίες συνθήκες στην επιφάνεια της Αφροδίτης καθιστά απαγορευτική ακόμη και την προσπάθεια να φτάσουμε σε τέτοια υπόγεια τούνελ και να τα καταστήσουμε κατοικήσιμα.
Όμως η ανακάλυψη ενισχύει ένα αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που αμφισβητούν την παλαιότερη άποψη ότι η Αφροδίτη είναι ένας γεωλογικά νεκρός κόσμος. «Η γνώση μας για την Αφροδίτη παραμένει περιορισμένη και μέχρι τώρα δεν είχαμε ποτέ την ευκαιρία να παρατηρήσουμε άμεσα διεργασίες που συμβαίνουν κάτω από την επιφάνεια του δίδυμου πλανήτη της Γης. Η αναγνώριση μιας ηφαιστειακής κοιλότητας έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς μας επιτρέπει να επιβεβαιώσουμε θεωρίες που για πολλά χρόνια απλώς υπέθεταν την ύπαρξή τους» δήλωσε Λορέντζο Μπρουτζόνε από το Πανεπιστήμιο του Τρέντο στην Ιταλία, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Τα ραντάρ
Η Αφροδίτη καλύπτεται διαρκώς από πυκνά σύννεφα που εμποδίζουν την άμεση παρατήρηση της επιφάνειάς της, αναγκάζοντας τους επιστήμονες να βασίζονται σε εικόνες ραντάρ για τη μελέτη της γεωλογίας της. Μεταξύ 1990 και 1992 το σκάφος της αποστολής Magellan χαρτογράφησε μεγάλο μέρος της επιφάνειας της Αφροδίτης χρησιμοποιώντας ένα σύστημα ραντάρ ειδικά σχεδιασμένο για αυτόν τον σκοπό, δημιουργώντας ένα τεράστιο αρχείο εικόνων που οι ερευνητές συνεχίζουν να αναλύουν.
Το ραντάρ του Magellan χαρτογράφησε την Αφροδίτη εκπέμποντας ραδιοκύματα προς την επιφάνειά της και μετρώντας τον χρόνο που χρειάζονταν για να επιστρέψουν τα σήματα, επιτρέποντας έτσι τη δημιουργία λεπτομερών χαρτών. Αυτοί οι χάρτες αποκάλυψαν μακριές αλυσίδες από βυθίσματα, δηλαδή καταρρεύσεις στην επιφάνεια. Ορισμένες εκτείνονταν για δεκάδες έως και χιλιάδες μίλια, κάτι που υπέδειξε την ύπαρξη υπόγειων σωλήνων λάβας σε ολόκληρη την επιφάνεια της Αφροδίτης.
Στη νέα μελέτη οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε τοπικές καταρρεύσεις της επιφάνειας που συμβαίνουν όταν τμήματα πετρωμάτων υποχωρούν, δημιουργώντας ανοίγματα σαν φεγγίτες που μπορούν να αποκαλύψουν υπόγεια κενά. Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό, που βρίσκεται στη δυτική πλαγιά του Nyx Mons, ενός από τα 1,600 μεγάλα ηφαίστεια και σχεδόν ενός εκατομμυρίου μικρότερων που κυριαρχούν στην επιφάνεια της Αφροδίτης, παρουσίασε ένα διακριτικό μοτίβο ραντάρ που ταιριάζει στενά με γνωστές ενδείξεις ύπαρξης τούνελ λάβας.
Η ανάλυση της γύρω περιοχής υποδηλώνει ότι η σήραγγα θα μπορούσε να εκτείνεται για μερικές δεκάδες χιλιόμετρα υπόγεια αν και προς το παρόν έχει επιβεβαιωθεί μόνο ένα μέρος της δομής. Η επιβεβαίωση του πλήρους μεγέθους, του σχήματος και της σταθερότητάς του θα απαιτήσει νέες παρατηρήσεις.
Αυτή η ευκαιρία ίσως έρθει σύντομα. Μια σειρά από επερχόμενες αποστολές προς την Αφροδίτη αναμένεται να φέρουν πιο προηγμένα όργανα ραντάρ ικανά να καταγράφουν εικόνες υψηλότερης ανάλυσης. Για παράδειγμα, η μελέτη υπόγειων κοιλοτήτων αποτελεί βασικό στόχο ενός οργάνου που ονομάζεται Subsurface Radar Sounder ή SRS, το οποίο σχεδιάζεται για την αποστολή EnVision της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας και μπορεί να διεισδύει στην επιφάνεια του πλανήτη σε βάθη αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
«Το όργανο είναι ικανό να διερευνήσει το υπέδαφος της Αφροδίτης σε βάθη αρκετών εκατοντάδων μέτρων και ενδεχομένως να ανιχνεύσει αγωγούς ακόμη και χωρίς επιφανειακά ανοίγματα. Η ανακάλυψή μας αποτελεί επομένως μόνο την αρχή μιας μακράς και συναρπαστικής ερευνητικής δραστηριότητας» λέει ο Μπρουτζόνε.
