Η ανακάλυψη ηλεκτρικών εκκενώσεων μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη οργάνωση επανδρωμένων αποστολών στον Άρη.
Επιστήμονες εντόπισαν αυτό που πιστεύουν ότι είναι κεραυνοί στον Άρη «κρυφακούγοντας» τον στροβιλισμό του ανέμου που κατέγραψε το ρόβερ της αποστολής Perseverance της NASA που αποτελεί τον πιο προηγμένο ρομποτικό εξερευνητή που έχουμε στείλει μέχρι σήμερα στον Κόκκινο Πλανήτη. Το τρεμόπαιγμα ηλεκτρικών εκκενώσεων καταγράφηκε από ένα μικρόφωνο στο ρόβερ.
Οι ερευνητές κατέγραψαν 55 περιπτώσεις αυτού που αποκαλούν «μίνι κεραυνούς» σε διάστημα δύο αρειανών ετών κυρίως κατά τη διάρκεια αμμοθυελλών και κατακόρυφων στροβιλιζόμενων στηλών σκόνης που αποκαλούνται «δαίμονες σκόνης». Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις συνέβησαν στις πιο θυελλώδεις αρειανές ημέρες που υπήρχαν τέτοια φαινόμενα.
Με μέγεθος μόλις μερικών εκατοστών, τα ηλεκτρικά τόξα εμφανίστηκαν σε απόσταση μικρότερη των δύο μέτρων από το μικρόφωνο, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του ψηλού ιστού του ρόβερ και αποτελεί μέρος ενός συστήματος για την εξέταση αρειανών πετρωμάτων μέσω κάμερας και λέιζερ. Οι σπίθες από τις ηλεκτρικές εκκενώσεις, παρόμοιες με τον στατικό ηλεκτρισμό στη Γ, ακούγονται καθαρά μέσα στον θόρυβο των ριπών του ανέμου και των σωματιδίων σκόνης που χτυπούν το μικρόφωνο.
«Οι επιστήμονες αναζητούν ηλεκτρική δραστηριότητα και κεραυνούς στον Άρη εδώ και μισό αιώνα. Ανοίγει ένα εντελώς νέο πεδίο έρευνας για την επιστήμη του Άρη. Είναι σαν να βρίσκουμε το χαμένο κομμάτι του παζλ» δήλωσε ο Μπαπτίστ Σιντ από το Ινστιτούτο Έρευνας Αστροφυσικής και Πλανητολογίας στην Τουλούζη, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Τα στοιχεία είναι ισχυρά και πειστικά, αλλά βασίζονται σε ένα μόνο όργανο που είχε σχεδιαστεί για να καταγράφει το ρόβερ καθώς «χτυπά» βράχους με λέιζερ, όχι για ανίχνευση κεραυνών, δήλωσε ο Ντάνιελ Μίτσαρντ του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ, που δεν συμμετείχε στη μελέτη. Επιπλέον, σημείωσε ότι οι εκκενώσεις ακούστηκαν αλλά δεν παρατηρήθηκαν οπτικά.
«Είναι πράγματι μια τυχαία ανακάλυψη το ότι ακούστηκε κάτι άλλο να συμβαίνει εκεί κοντά και όλα δείχνουν ότι πρόκειται για αρειανούς κεραυνού. Αλλά μέχρι να σταλούν νέα όργανα που θα επαληθεύσουν τα ευρήματα πιστεύω ότι θα υπάρχει ακόμη συζήτηση μεταξύ των επιστημόνων σχετικά με το αν πρόκειται πραγματικά για κεραυνούς» λέει ο Μίτσαρντ.
Η καταγραφή
Οι κεραυνοί έχουν ήδη επιβεβαιωθεί στον Δία και τον Κρόνο και εδώ και καιρό υπάρχουν υποψίες ότι εμφανίζονται και στον Άρη. Για να τους εντοπίσουν ο Σιντ και η ομάδα του ανέλυσαν 28 ώρες ηχογραφήσεων από το ρόβερ καταγράφοντας επεισόδια «μίνι κεραυνών» βάσει ακουστικών και ηλεκτρικών σημάτων.
Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις που δημιουργήθηκαν από τους ταχέως κινούμενους δαίμονες σκόνης διήρκεσαν μόνο λίγα δευτερόλεπτα, ενώ εκείνες που προκλήθηκαν από αμμοθύελλες κράτησαν έως και 30 λεπτά. «Είναι σαν μια καταιγίδα στη Γη, αλλά σχεδόν αόρατη με γυμνό μάτι και γεμάτη αχνές εκκενώσεις», είπε ο Σιντ. Σημείωσε ότι η αραιή ατμόσφαιρα του Άρη, πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα, απορροφά μεγάλο μέρος του ήχου κάνοντας κάποιες εκκενώσεις δύσκολα αντιληπτές.
Η ατμόσφαιρα του Άρη είναι πιο επιρρεπής από τη γήινη σε ηλεκτρικές εκκενώσεις και σπινθήρες μέσω επαφής μεταξύ κόκκων σκόνης και άμμου, σύμφωνα με τον Σιντ.
«Τα τρέχοντα στοιχεία δείχνουν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο το πρώτο άτομο που θα περπατήσει στον Άρη καθώς θα φυτεύει μια σημαία στο έδαφος να χτυπηθεί από κεραυνό. Αλλά οι μικρές και συχνές εκκενώσεις τύπου στατικού ηλεκτρισμού θα μπορούσαν να αποδειχθούν προβληματικές για ευαίσθητο εξοπλισμό» αναφέρουν οι ερευνητές στη δημοσίευση της ανακάλυψης στην επιθεώρηση «Nature».
Αυτοί δεν είναι οι πρώτοι ήχοι από τον Άρη που έχουν μεταδοθεί από το ρόβερ της αποστολής Perseverance. Οι άνθρωποι έχουν ακούσει τους τροχούς του ρόβερ να θρυμματίζουν την επιφάνεια του Άρη και τον ήχο των ελίκων του drone Ingenuity το οποίο αφού έσπασε πολλά ρεκόρ λειτουργίας έχει σταματήσει να πετά εξαιτίας τεχνικού προβλήματος.
