Μετά την παρέμβαση 201 ευρωπαϊκών φορέων προς την Κομισιόν για τους νέους κανόνες στα καπνικά προϊόντα το Συμβούλιο Ρυθμιστικού Ελέγχου (ΣΡΕ) έρχεται να βάλει το δικό του «φρένο» στην αναμόρφωση του καπνού στην ΕΕ, εκδίδοντας αρνητική γνωμοδότηση σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου στην υγεία.
Πλέον, κατόπιν της αρνητικής γνωμοδότησης, η Γενική Διεύθυνση Υγείας (DG SANTE) οφείλει να αναθεωρήσει την εκτίμηση αντικτύπου και να την υποβάλει εκ νέου στο Συμβούλιο.
Ωστόσο, το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση στις Βρυξέλλες είναι ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Είναι η δεύτερη φορά που το Regulatory Scrutiny Board απορρίπτει την τεκμηρίωση της αναθεώρησης της TPD, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κατορθώσει να αποδείξει επαρκώς ότι οι προτεινόμενες παρεμβάσεις είναι αναλογικές, αποτελεσματικές και επαρκώς τεκμηριωμένες.
Σύμφωνα με επικριτές, η εμβληματική πρωτοβουλία της Επιτροπής στον τομέα της υγείας (Tobacco Products Directive – TPD) υπαγορεύεται περισσότερο από πολιτικές φιλοδοξίες παρά από οικονομική και ρυθμιστική ανάλυση, γεγονός που οδηγεί σε εμπλοκή της διαδικασίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με ανεπίσημα σχόλια πηγών στις Βρυξέλλες, το περιεχόμενο της οδηγίας συνδέεται περισσότερο με την αύξηση εσόδων από φόρους (Ίδιοι Πόροι), παρά με τις επιπτώσεις στην υγεία των καπνιστών / καταναλωτών.
Προσπάθεια να βρεθεί λύση
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με δήλωση εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτημα του CNN Greece, η ΕΕ εργάζεται «για την παρουσίαση αυτής της σημαντικής πρότασης το συντομότερο δυνατό», ενώ αρνήθηκε να σχολιάσει εσωτερικές διαδικασίες.
Σημειώνεται πως σε αυτό το στάδιο, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ακριβές χρονοδιάγραμμα, επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες πως η απόρριψη δεν επιτρέπει να τηρηθεί το αρχικό χρονοδιάγραμμα για παρουσίαση νομοθετικών προτάσεων πριν το τέλος του έτους.
Υπενθυμίζεται πως ούτε οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ δεν κατάφεραν να επιτύχουν την απαιτούμενη ομοφωνία για την έγκριση μιας παράλληλης αναθεώρησης της Οδηγίας για τη φορολογία των προϊόντων καπνού, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων (ECOFIN) στις 9 Νοεμβρίου.
Συγκεκριμένα, αν και 26 κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ ενός συμβιβαστικού κειμένου, το οποίο προτάθηκε με τη διαμεσολάβηση της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Μάλτα δεν έδωσε τη συγκατάθεσή της, επιμένοντας ότι η φορολογία παραμένει εθνική αρμοδιότητα.
Η βιομηχανία προειδοποιεί: «Δεν μπορείτε να αγνοείτε την αλυσίδα αξίας»
Πίσω από τη θεσμική σύγκρουση, όμως, εξελίσσεται μια εξίσου σημαντική συζήτηση: κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει πραγματικά υπόψη τις επιπτώσεις των αποφάσεών της στην ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφων με ανθρώπους της αγοράς.
Πρόσφατα, περισσότεροι από 200 ευρωπαϊκοί φορείς, επιχειρήσεις και επαγγελματικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε όλο το εύρος της αλυσίδας αξίας του κλάδου του καπνού, απηύθυναν κοινή έκκληση προς την Επιτροπή, ζητώντας οι αποφάσεις για τα προϊόντα νικοτίνης να βασίζονται σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση επιπτώσεων και σε ουσιαστικό διάλογο με τους παραγωγικούς φορείς.
Άλλωστε, αγρότες, μεταποιητικές μονάδες, βιομηχανίες συσκευασίας, εταιρείες logistics, προμηθευτές πρώτων υλών, χονδρέμποροι, περίπτερα και δίκτυα λιανικής επηρεάζονται άμεσα από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες.
Σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά τρόπους να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της απέναντι στις ΗΠΑ και την Ασία, η Ελλάδα αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς και εξαγωγικούς κόμβους προϊόντων νικοτίνης νέας γενιάς στην Ευρώπη, φιλοξενώντας μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις και ένα εκτεταμένο δίκτυο προμηθευτών και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων.
