Στα εργαστήρια της Sandoz, στη Βασιλεία, ο Χόφμαν μελετά παράγωγα του λυσεργικού οξέος, ουσίες που συνδέονται με την ερυσιβώδη όλυρα, έναν μύκητα των δημητριακών.
Δεν ψάχνει μια ουσία που θα γίνει σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής. Αναζητά μόρια με πιθανή φαρμακευτική δράση, σε μια έρευνα που προχωρά με τη μεθοδικότητα της χημείας: σύνθεση, δοκιμή, καταγραφή, επόμενο δείγμα.
Το LSD είναι το εικοστό πέμπτο μόριο της σειράς. Από εκεί προκύπτει και η ονομασία LSD-25. Εκείνη την ημέρα, όμως, δεν υπάρχει τίποτε που να προμηνύει τη μελλοντική του φήμη. Το μόριο είναι ένα ακόμη αποτέλεσμα εργαστηριακής δουλειάς, ανάμεσα σε πολλά που δεν βρίσκουν αμέσως τον δρόμο προς την εφαρμογή.
Οι πρώτες δοκιμές σε ζώα δεν εντυπωσιάζουν. Καταγράφονται κάποιες αντιδράσεις, αλλά όχι αρκετές ώστε η εταιρεία να συνεχίσει την έρευνα. Το LSD-25 δεν περνά στην παραγωγή. Δεν γίνεται φάρμακο, δεν γίνεται πρωτοσέλιδο, δεν γίνεται καν αντικείμενο ιδιαίτερης συζήτησης. Μένει πίσω.
Πέντε χρόνια αργότερα
Η ιστορία θα μπορούσε να είχε τελειώσει εκεί, όπως τόσες άλλες ιστορίες μορίων που παρασκευάζονται σε εργαστήρια και δεν βρίσκουν ποτέ πρακτική χρήση. Όμως, την άνοιξη του 1943, ο Χόφμαν επιστρέφει σε παλαιότερα παράγωγα του λυσεργικού οξέος. Ανάμεσά τους βρίσκεται και το LSD-25.
Στις 16 Απριλίου το παρασκευάζει ξανά. Καθώς εργάζεται, μια πολύ μικρή ποσότητα περνά στον οργανισμό του, πιθανότατα από τα δάχτυλά του. Η αίσθηση που ακολουθεί τον αιφνιδιάζει: ζάλη, ανησυχία και εικόνες που αποκτούν μια παράξενη ένταση.
Ο Χόφμαν εγκαταλείπει τη δουλειά και επιστρέφει στο σπίτι. Δεν γνωρίζει ακόμη τι ακριβώς έχει συμβεί, αλλά υποψιάζεται ότι η ουσία με την οποία δουλεύει ευθύνεται για την εμπειρία.
Τρεις ημέρες αργότερα αποφασίζει να το εξακριβώσει. Στις 19 Απριλίου παίρνει ο ίδιος LSD-25, σε δόση 250 μικρογραμμαρίων, την οποία θεωρεί μικρή. Η επίδραση αποδεικνύεται πολύ ισχυρότερη από όσο περιμένει. Η επιστροφή στο σπίτι γίνεται μια δοκιμασία, καθώς οι αισθήσεις του αλλοιώνονται και το γνώριμο περιβάλλον μοιάζει να μεταμορφώνεται.
Οι μετακινήσεις με αυτοκίνητο είναι περιορισμένες λόγω του πολέμου. Ο Χόφμαν παίρνει το ποδήλατο, με έναν συνεργάτη του να τον συνοδεύει. Ο Χόφμαν δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και ενώ αναπτύσσει μεγάλη ταχύτητα, αισθάνεται κάποιες στιγμές το ποδήλατό του να ακινητοποιείται.
Στο σπίτι, οι γνώριμοι χώροι και τα πρόσωπα μοιάζουν να αλλάζουν μορφή. Η γειτόνισσα που του φέρνει γάλα τού φαίνεται απειλητική, ενώ τα χρώματα και οι εικόνες αποκτούν αλλόκοτη ένταση. Παρά τον φόβο και τη σύγχυση, ο Χόφμαν καταλαβαίνει ότι δεν πρόκειται για απλή αδιαθεσία: το LSD-25 έχει προκαλέσει μια ισχυρή μεταβολή στην αντίληψή του. Η διαδρομή θα γίνει γνωστή ως «Ημέρα του Ποδηλάτου» και θα περάσει στη λαϊκή αφήγηση ως η στιγμή που ο δημιουργός του LSD ανακαλύπτει τη δύναμή του.
Για την επιστήμη, είναι η πρώτη σαφής ένδειξη ότι το μόριο που είχε μείνει στο περιθώριο μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ανθρώπινη συνείδηση.
Όταν το LSD μπήκε στο στόχαστρο της CIA
Η ιστορία του LSD παίρνει σκοτεινή τροπή όταν το μόριο περνά από τα εργαστήρια στις μυστικές υπηρεσίες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η CIA ξεκινά το πρόγραμμα MKUltra, ένα απόρρητο εγχείρημα που εξετάζει τρόπους ελέγχου της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ανάκρισης. Στο πλαίσιο του προγράμματος, η υπηρεσία χρηματοδοτεί πειράματα με LSD, συχνά χωρίς τη γνώση ή τη συναίνεση των ανθρώπων που συμμετέχουν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ουσία χορηγείται σε στρατιωτικούς, κρατούμενους και άλλους πολίτες, ενώ παρακολουθούνται οι αντιδράσεις τους. Οι πρακτικές αυτές δεν έχουν σχέση με τις ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές: οι συμμετέχοντες δεν γνωρίζουν πάντοτε τι τους χορηγείται και δεν έχουν συμφωνήσει να λάβουν μέρος.
Το 1953, ο επιστήμονας της CIA Φρανκ Όλσον πεθαίνει αφού του χορηγείται LSD χωρίς να το γνωρίζει. Ο θάνατός του, που αρχικά παρουσιάζεται ως αυτοκτονία, γίνεται αργότερα σύμβολο των καταχρήσεων του προγράμματος.
Το MKUltra τερματίζεται στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Πολλά αρχεία έχουν ήδη καταστραφεί, αφήνοντας αναπάντητα ερωτήματα για την έκταση των πειραμάτων. Το LSD, που ξεκινά ως αντικείμενο φαρμακευτικής έρευνας, έχει πλέον συνδεθεί και με μια από τις πιο σκοτεινές επιχειρήσεις της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών.

Από το εργαστήριο στην αντικουλτούρα
Η Sandoz διαθέτει αργότερα το LSD σε γιατρούς και ερευνητές με την ονομασία Delysid. Ψυχίατροι και επιστήμονες το μελετούν ως εργαλείο για την κατανόηση της ανθρώπινης ψυχής και των ψυχικών διαταραχών. Για ένα διάστημα, η ουσία βρίσκεται σε κλινικές και ερευνητικά προγράμματα, με την προσδοκία ότι μπορεί να αποκαλύψει νέους δρόμους στην ψυχιατρική.
Στη δεκαετία του 1960, το LSD περνά από τα εργαστήρια στην αντικουλτούρα. Συνδέεται με τη μουσική, την αμφισβήτηση των κοινωνικών κανόνων και την αναζήτηση νέων εμπειριών. Η εξάπλωσή του προκαλεί έντονες αντιδράσεις και οι κυβερνήσεις επιβάλλουν αυστηρούς περιορισμούς. Η επιστημονική έρευνα περιορίζεται δραστικά, ενώ η δημόσια εικόνα του μορίου διαμορφώνεται πλέον από τις συγκρούσεις γύρω από τη χρήση και τις επιπτώσεις του.
Η διαδρομή του LSD αρχίζει, λοιπόν, χωρίς θεαματική ανακάλυψη. Στις 16 Νοεμβρίου 1938, ο Χόφμαν παρασκευάζει ένα ακόμη μόριο και συνεχίζει τη δουλειά του. Το LSD-25 δεν υπόσχεται τότε μια νέα εποχή· μοιάζει με ένα πείραμα που δεν απέδωσε. Χρειάζονται πέντε χρόνια, μια τυχαία έκθεση και ένα ελεγχόμενο αυτοπείραμα για να αποκαλυφθεί η δύναμή του — κι ακόμη περισσότερος χρόνος για να γίνει μία από τις πιο αμφιλεγόμενες ουσίες του 20ού αιώνα.