Κάθε πρωί η ίδια διαδικασία. Φτιάχνουμε τον καφέ μας, τον βάζουμε στο θερμός και φεύγουμε για τη δουλειά. Για τα παιδιά μας γεμίζουμε το παγούρι με νερό, το τοποθετούμε στην τσάντα και το έχουν δίπλα τους όλη μέρα.
Το βράδυ, επιστρέφοντας στο σπίτι, αδειάζουμε ό,τι έχει απομείνει, ρίχνουμε λίγο νερό ή και απορρυπαντικό στο δοχείο, το ξεπλένουμε και το αφήνουμε στον πάγκο. Έτοιμο για την επόμενη ημέρα.
Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια την οποία πολλοί παραβλέπουν.
Το γεγονός ότι ένα θερμός ή παγούρι φαίνεται καθαρό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και υγιεινό. Και, σε αρκετές περιπτώσεις, το σημείο που χρειάζεται τη μεγαλύτερη προσοχή δεν είναι το εσωτερικό του δοχείου. Είναι το καπάκι του.
Το σημείο που ξεχνάμε να καθαρίσουμε
Τα περισσότερα σύγχρονα θερμός και παγούρια δεν έχουν ένα απλό βιδωτό καπάκι.
Διαθέτουν μηχανισμούς που ανοίγουν με κουμπί, μικρά στόμια, καλαμάκια, βαλβίδες και λαστιχένιους δακτυλίους που εξασφαλίζουν ότι το υγρό δεν θα χυθεί μέσα στην τσάντα μας.
Αυτά τα εξαρτήματα είναι ιδιαίτερα πρακτικά. Δημιουργούν όμως μικρές εσοχές και δυσπρόσιτα σημεία, όπου μπορούν να παγιδευτούν υπολείμματα ροφημάτων και υγρασία.
Ειδικά τα λαστιχένια στεγανοποιητικά, που συχνά αφαιρούνται μόνο αν τα τραβήξουμε προσεκτικά, μπορεί να παραμένουν άπλυτα για μεγάλο διάστημα.
Σε αυτές τις συνθήκες, εφόσον δεν γίνεται σωστός καθαρισμός και στέγνωμα, μπορούν να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί και να σχηματιστεί βιοϋμένιο: ένα λεπτό στρώμα μικροβίων που προσκολλάται σε επιφάνειες.
Δεν σημαίνει ότι κάθε παγούρι ή θερμός είναι επικίνδυνο. Σημαίνει όμως ότι το απλό ξέπλυμα δεν εξασφαλίζει την απομάκρυνση των υπολειμμάτων και των μικροοργανισμών.
«Μα εγώ βάζω μόνο νερό»
Είναι ίσως η πιο συνηθισμένη σκέψη.
Αφού το παγούρι περιέχει μόνο καθαρό πόσιμο νερό, γιατί να χρειάζεται καθημερινό πλύσιμο;
Η απάντηση βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στο στόμα μας.
Κάθε φορά που πίνουμε απευθείας από το στόμιο, μεταφέρουμε σε αυτό μικροοργανισμούς από τη στοματική κοιλότητα. Παράλληλα, η επαναλαμβανόμενη χρήση, η επαφή με τα χέρια και η υγρασία μπορούν να συμβάλουν στη συσσώρευση μικροβίων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα μικρόβια που εντοπίζονται σε ένα παγούρι είναι υποχρεωτικά παθογόνα ή ότι θα μας αρρωστήσουν.
Ωστόσο, η καθημερινή χρήση χωρίς κανονικό πλύσιμο επιτρέπει τη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν τη μικροβιακή ανάπτυξη.
Το νερό δεν λερώνει όπως ο καφές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το δοχείο αυτοκαθαρίζεται.
Και αν βάζουμε καφέ στο θερμός;
Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Ο καφές αφήνει υπολείμματα και έλαια στις εσωτερικές επιφάνειες, στο στόμιο και στους μηχανισμούς του καπακιού.
Αν προσθέτουμε γάλα ή φυτικά ροφήματα, τα υπολείμματα γίνονται ακόμη πιο σημαντικά από πλευράς καθαριότητας.
Ιδιαίτερα ο καφές με γάλα χρειάζεται προσοχή και ως προς τη συντήρησή του.
Ένα θερμός δεν είναι ψυγείο. Απλώς επιβραδύνει την αλλαγή της θερμοκρασίας του περιεχομένου του.
Αν το ρόφημα περιέχει γάλα και παραμείνει για αρκετές ώρες σε θερμοκρασίες που ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων, μπορεί να καταστεί μη ασφαλές για κατανάλωση.
Η ασφαλής διατήρηση εξαρτάται από τη θερμοκρασία του ροφήματος και από το πόσο αποτελεσματικά το συγκεκριμένο δοχείο τη διατηρεί.
Επομένως, δεν αρκεί να θεωρούμε ότι ο καφές μας παραμένει ασφαλής απλώς επειδή βρίσκεται μέσα σε ένα καλό θερμός.
Κάθε πότε πρέπει να πλένουμε το παγούρι ή το θερμός;
Η καλύτερη πρακτική είναι να πλένουμε το δοχείο μετά από κάθε ημέρα χρήσης και οπωσδήποτε μετά από κάθε χρήση με καφέ, γάλα ή άλλο ρόφημα που αφήνει υπολείμματα.
Το σωστό πλύσιμο δεν περιορίζεται σε λίγο νερό και ένα γρήγορο ανακίνημα. Χρειάζεται ζεστό νερό, υγρό πιάτων και κατάλληλη βούρτσα ή σφουγγάρι που να φτάνει στις εσωτερικές επιφάνειες.
Το καπάκι πρέπει επίσης να πλένεται σχολαστικά.
Αν διαθέτει αφαιρούμενα εξαρτήματα, όπως λαστιχένιους δακτυλίους, καλαμάκια ή βαλβίδες, τα αποσυναρμολογούμε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τα καθαρίζουμε ξεχωριστά.
Μια λεπτή βούρτσα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τα καλαμάκια και τα στενά στόμια.
Ορισμένα παγούρια και θερμός μπορούν να μπουν στο πλυντήριο πιάτων, αλλά όχι όλα. Πρέπει πάντα να ελέγχουμε τις οδηγίες, καθώς το πλύσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσει συγκεκριμένα εξαρτήματα ή την εξωτερική επίστρωση ορισμένων δοχείων.
Το λάθος που κάνουμε ακόμη και μετά το πλύσιμο
Υπάρχει και ένα δεύτερο σημείο που συχνά αγνοούμε: το στέγνωμα.
Πλένουμε σχολαστικά το θερμός, το ξεπλένουμε και αμέσως βιδώνουμε το καπάκι. Έτσι, όμως, μπορεί να εγκλωβίσουμε υγρασία στο εσωτερικό του και στις εσοχές των εξαρτημάτων.
Η παρατεταμένη υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και υπολείμματα ροφημάτων.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αφήνουμε τόσο το δοχείο όσο και το καπάκι να στεγνώνουν εντελώς πριν τα συναρμολογήσουμε και τα αποθηκεύσουμε.
Ιδανικά, τα αφήνουμε ανοιχτά σε χώρο με καλό αερισμό.
Τι γίνεται αν εμφανιστούν μαύρα στίγματα στο λάστιχο;
Αν παρατηρήσουμε μαύρα ή σκουρόχρωμα στίγματα, γλοιώδη υπολείμματα ή επίμονη δυσάρεστη οσμή, χρειάζεται σχολαστικός καθαρισμός.
Τα στίγματα μπορεί να οφείλονται σε διάφορες αιτίες, μεταξύ των οποίων και ανάπτυξη μούχλας. Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με βεβαιότητα τι είναι μόνο από το χρώμα τους.
Αν ένα λαστιχένιο εξάρτημα έχει αλλοιωθεί, έχει εμφανίσει επίμονους λεκέδες που δεν απομακρύνονται ή δεν μπορεί να καθαριστεί αποτελεσματικά, η αντικατάστασή του είναι συχνά η καλύτερη λύση.
Και αν δεν υπάρχει δυνατότητα αντικατάστασης του συγκεκριμένου εξαρτήματος, μπορεί να χρειαστεί να αντικαταστήσουμε ολόκληρο το καπάκι ή το δοχείο.
Δεν πρέπει επίσης να χρησιμοποιούμε αυθαίρετα ισχυρά καθαριστικά ή να αναμειγνύουμε διαφορετικά χημικά προϊόντα. Το κατάλληλο υγρό πιάτων και οι οδηγίες του κατασκευαστή είναι η σωστή αφετηρία.
Το πιο καθαρό θερμός δεν είναι απαραίτητα αυτό που γυαλίζει
Ένα ανοξείδωτο θερμός μπορεί να δείχνει πεντακάθαρο εξωτερικά. Ένα παγούρι μπορεί να μην έχει ούτε λεκέδες ούτε δυσάρεστη μυρωδιά.
Αυτό, όμως, δεν μας λέει τι συμβαίνει κάτω από το λαστιχένιο στεγανοποιητικό, μέσα στο καλαμάκι ή στον μηχανισμό του καπακιού.
Το καλό νέο είναι ότι δεν χρειάζονται ακριβά προϊόντα ή περίπλοκες διαδικασίες. Χρειάζονται λίγα λεπτά καθημερινού καθαρισμού, προσοχή στα μικρά εξαρτήματα και σωστό στέγνωμα.
