Η στοματική υγιεινή δεν εξαρτάται μόνο από το βούρτσισμα και το νήμα, αλλά και από το τι τρώμε και τι αποφεύγουμε.
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την ισορροπία, επειδή ό,τι τρώμε αποτελεί ταυτόχρονα τροφή και για τα βακτήρια του στόματός μας, αναφέρει το BBC.com.
Λιγότερη ζάχαρη και επεξεργασμένοι υδατάνθρακες
Η πρώτη και πιο βασική σύσταση είναι ο περιορισμός της ζάχαρης. Βακτήρια που σχετίζονται με την τερηδόνα, όπως το Streptococcus mutans, χρησιμοποιούν τα σάκχαρα και παράγουν οξέα που διαβρώνουν το σμάλτο των δοντιών.
Δεν είναι, όμως, μόνο τα γλυκά που δημιουργούν πρόβλημα. Και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες διασπώνται εύκολα σε σάκχαρα μέσα στο στόμα. Γι’ αυτό συνιστάται να περιορίζονται τρόφιμα όπως το λευκό ψωμί, τα κράκερ, τα μπισκότα, τα κέικ και άλλα αμυλούχα σνακ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συχνότητα κατανάλωσης. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση των δοντιών σε ζάχαρη και εύκολα ζυμώσιμους υδατάνθρακες ευνοεί τα βακτήρια που παράγουν και αντέχουν σε όξινο περιβάλλον, μεταβάλλοντας σταδιακά την ισορροπία του μικροβιώματος.
Περισσότερα φυλλώδη λαχανικά
Μία από τις καλύτερες επιλογές για το στοματικό μικροβίωμα είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Τρόφιμα όπως το σπανάκι, το kale, αλλά και τα παντζάρια και τα ραπανάκια, είναι πλούσια σε νιτρικά άλατα.
Τα νιτρικά καταναλώνονται από ωφέλιμα βακτήρια του στόματος, όπως τα Neisseria, τα οποία τα μετατρέπουν σε νιτρώδη. Η διαδικασία αυτή συνδέεται και με την παραγωγή ενώσεων που συμβάλλουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στην καρδιαγγειακή υγεία.
Η κατανάλωση περισσότερων λαχανικών επομένως δεν βοηθά μόνο τα δόντια και τα ούλα, αλλά φαίνεται να ενισχύει και βακτηριακά είδη που θεωρούνται ευνοϊκά για το στοματικό οικοσύστημα.
Τσάι, φρούτα και τροφές με πολυφαινόλες
Ιδιαίτερα χρήσιμες φαίνεται να είναι και οι πολυφαινόλες, αντιοξειδωτικές ενώσεις που βρίσκονται σε πολλά φυτικά τρόφιμα. Έρευνες δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες του τσαγιού μπορούν να περιορίσουν βακτήρια που σχετίζονται με την τερηδόνα και τις παθήσεις των ούλων. Φαίνεται επίσης ότι εμποδίζουν τη δημιουργία οδοντικής πλάκας, μειώνοντας την ικανότητα των μικροβίων να προσκολλώνται στην επιφάνεια των δοντιών. Παράλληλα, μπορεί να καταστέλλουν ορισμένα βακτήρια που ευθύνονται για την κακοσμία του στόματος.
Πλούσια σε πολυφαινόλες είναι και πολλά φρούτα, ιδιαίτερα τα σκουρόχρωμα μούρα. Παρότι τα φρούτα περιέχουν σάκχαρα και οξέα, οι πολυφαινόλες τους μπορούν να έχουν προστατευτική δράση. Μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι το κράνμπερι μπορεί να περιορίζει τη δημιουργία πλάκας και την ανάπτυξη βακτηρίων που συνδέονται με τερηδόνα και περιοδοντική νόσο.
Πολυφαινόλες περιέχει επίσης το μέλι, το οποίο σε εργαστηριακές μελέτες έχει παρουσιάσει δράση κατά ορισμένων βακτηρίων του στόματος. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί την υψηλή περιεκτικότητά του σε σάκχαρα και δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες.
Το τυρί μπορεί να βοηθήσει
Το τυρί φαίνεται επίσης να έχει ευνοϊκή επίδραση. Μελέτη έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση Grana Padano συνδέθηκε με μείωση του S. mutans και αύξηση βακτηρίων που εντοπίζονται συχνότερα σε υγιή στόματα.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα του τυριού είναι ότι η μάσησή του αυξάνει την παραγωγή σάλιου. Το σάλιο βοηθά στην απομάκρυνση υπολειμμάτων σακχάρων και εξουδετερώνει μέρος των οξέων που παράγουν τα βακτήρια.
Zυμωμένες τροφές και σκόρδο
Οι ζυμωμένες τροφές αποτελούν μια ακόμη πιθανώς ωφέλιμη κατηγορία, επειδή περιέχουν βακτήρια που μπορούν να ανταγωνιστούν τα παθογόνα είδη. Το κεφίρ, για παράδειγμα, έχει συνδεθεί σε μελέτες με αναστολή της ανάπτυξης ορισμένων παθογόνων του στόματος και με περιορισμό της δημιουργίας του κολλώδους βιοϋμενίου που αποτελεί τη βάση της οδοντικής πλάκας.
Το σκόρδο μπορεί επίσης να προσφέρει οφέλη, αν και όχι απαραίτητα στην αναπνοή. Περιέχει αλλισίνη, μια ουσία με αντιμικροβιακή δράση, η οποία φαίνεται να δρα εναντίον βακτηρίων που σχετίζονται με την τερηδόνα και τις παθήσεις των ούλων.
Η μεσογειακή διατροφή ως πρότυπο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει μία «υπερτροφή» που να προστατεύει από μόνη της το στοματικό μικροβίωμα. Μεγαλύτερη σημασία έχει το συνολικό διατροφικό πρότυπο.
Μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, ολόκληρα φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, φυτικές ίνες και σύνθετους υδατάνθρακες φαίνεται να ευνοεί ένα πιο σταθερό μικροβιακό οικοσύστημα. Αντίθετα, μια διατροφή με συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων σακχάρων και απλών υδατανθράκων τροφοδοτεί τα βακτήρια που συνδέονται με τερηδόνα και φλεγμονή. Μελέτες έχουν συσχετίσει τη μεγαλύτερη προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή με λιγότερο σοβαρή νόσο των ούλων. Αυτή βασίζεται σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και καλά λιπαρά, ενώ περιορίζει τα ιδιαίτερα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Η διατροφή, βέβαια, δεν αντικαθιστά τη στοματική υγιεινή. Το τακτικό βούρτσισμα, ο καθαρισμός της γλώσσας και το οδοντικό νήμα παραμένουν απαραίτητα. Σε συνδυασμό όμως με λιγότερη ζάχαρη και περισσότερα φυτικά, ανεπεξέργαστα τρόφιμα, μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση μιας πιο υγιούς κοινότητας βακτηρίων μέσα στο στόμα.
