Δεν χρειάζεται κάθε ροκ τραγούδι να έχει σόλο κιθάρας για να είναι σπουδαίο. Όταν, όμως, υπάρχει, μπορεί να γίνει η στιγμή κατά την οποία ένα όργανο αναλαμβάνει εκείνο την αφήγηση, χωρίς στίχους.
Άλλοτε με τεχνική δεξιοτεχνία και άλλοτε αποκλειστικά με συναίσθημα, τόνο και εκφραστικότητα, ορισμένα σόλο έχουν γίνει τόσο αναγνωρίσιμα όσο και τα ίδια τα τραγούδια.
Από τους Jethro Tull και τους Deep Purple έως τους Led Zeppelin και τους Pink Floyd, αυτά είναι δέκα από τα πιο χαρακτηριστικά σόλο κιθάρας του κλασικού ροκ, όπως τα επέλεξε το Collider.
10. «Aqualung» – Jethro Tull, 1971
Το «Aqualung» βασίζεται σε τρία διαφορετικά κιθαριστικά στυλ. Αρχίζει με το χαρακτηριστικό, βαρύ riff, περνά στη συνέχεια σε ακουστικό ρυθμικό παίξιμο, που αλλάζει εντελώς το κλίμα, και καταλήγει στο σόλο. Εκεί οι δύο πλευρές του τραγουδιού συναντώνται: η παραμόρφωση του ηλεκτρικού ήχου συνδυάζεται με μπλουζ vibrato και με την progressive rock αισθητική των Jethro Tull. Το σόλο λειτουργεί έτσι όχι ως ένα αποκομμένο επίδειξης δεξιοτεχνίας, αλλά ως σύνδεση των διαφορετικών μουσικών χαρακτήρων που έχουν προηγηθεί.
9. «Blue Sky» – The Allman Brothers Band, 1972
Οι Allman Brothers Band δύσκολα κατατάσσονται σε ένα μόνο μουσικό είδος, καθώς συνδυάζουν country, blues, rock και jazz. Το «Blue Sky», πάντως, συγκαταλέγεται στις πιο έντονα επηρεασμένες από την country στιγμές τους. Το κομμάτι αποτελεί επίσης χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης που μπορεί να έχει η συνύπαρξη δύο lead κιθαριστών. Περίπου ένα λεπτό μετά την έναρξη, ο Ντουέιν Όλμαν ανοίγει το μέρος του σόλο με έναν ελαφρώς πιο τραχύ και παραμορφωμένο ήχο. Στη συνέχεια μπαίνει ο Ντίκι Μπετς, ο οποίος «απαντά» με καθαρότερο και περισσότερο μελωδικό παίξιμο.
8. «Kid Charlemagne» – Steely Dan, 1976
Οι Steely Dan ακολούθησαν μια διαφορετική πορεία από τις περισσότερες κλασικές ροκ μπάντες. Μετά το 1971 εγκατέλειψαν τις περιοδείες και επικεντρώθηκαν στο στούντιο, χρησιμοποιώντας συχνά διαφορετικούς session μουσικούς. Στο «Kid Charlemagne» το κιθαριστικό σόλο ξεχωρίζει μέσα σε ένα μουσικό περιβάλλον γεμάτο στοιχεία jazz fusion. Χρειάστηκαν μόλις δύο λήψεις για να ηχογραφηθεί, όμως η δύναμή του δεν βρίσκεται στην επίδειξη ταχύτητας ή τεχνικής πολυπλοκότητας. Βασίζεται κυρίως στην επιλογή των σωστών φράσεων, στον χώρο ανάμεσα στις νότες και στη διατήρηση του groove. Είναι ένα παράδειγμα του πώς ένα σόλο μπορεί να είναι εντυπωσιακό χωρίς να είναι φλύαρο.
7. «Highway Star» – Deep Purple, 1972
Αν το «Smoke on the Water» είναι το πρώτο riff των Deep Purple που δοκιμάζουν πολλοί αρχάριοι κιθαρίστες, το «Highway Star» αποτελεί ένα από τα πιο απαιτητικά κιθαριστικά κομμάτια τους. Του κιθαριστικού σόλο προηγείται ένα σόλο οργάνου επηρεασμένο από την μπαρόκ μουσική. Το κιθαριστικό μέρος που ακολουθεί βασίζεται σε αρμονική δομή εμπνευσμένη από τον Μπαχ, με την ακολουθία Dm, Gm, C και A. Η αρχή του σόλο είναι καθαρή και ακριβής, όμως στη συνέχεια η ταχύτητα αυξάνεται σημαντικά. Το δεύτερο μισό απαιτεί γρήγορο picking, αντοχή και άριστο συγχρονισμό των δύο χεριών.
6. «Sultans of Swing» – Dire Straits, 1978
Ένας καλός κιθαρίστας ξέρει πώς να αξιοποιήσει στο έπακρο τις έξι χορδές του. Ο Μαρκ Νόφλερ παίζει χωρίς πένα, χρησιμοποιώντας τα δάχτυλά του, γεγονός που χαρίζει στο σόλο μια πιο ρευστή και φυσική αίσθηση. Η συγκεκριμένη τεχνική το διαφοροποιεί από το επιθετικό παίξιμο που συχνά συνδέεται με τη ροκ κιθάρα. Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, είναι το «feel»: ο τρόπος με τον οποίο οι νότες αποκτούν έκφραση. Τα προσεκτικά bends και το fingerstyle παίξιμο αναδεικνύουν τον χαρακτηριστικό ήχο της Fender Stratocaster και κάνουν την κιθάρα να μοιάζει σχεδόν με ανθρώπινη φωνή.
5. «Free Bird» – Lynyrd Skynyrd, 1973
Το «Free Bird» ξεκινά ως μια αργή και συναισθηματική σύνθεση, όμως στο δεύτερο μισό μεταμορφώνεται πλήρως. Το μεγάλης διάρκειας κιθαριστικό σόλο – πάνω από 4 λεπτά – λειτουργεί ως έκρηξη ενέργειας και αίσθησης ελευθερίας. Η δύναμή του γίνεται ακόμη περισσότερο εμφανής στις ζωντανές εκτελέσεις. Εκεί αποκτά σχεδόν υπνωτική ενέργεια, με τον ρυθμό και την κιθάρα να δημιουργούν ένα παρατεταμένο ξέσπασμα που μεταδίδεται απευθείας στο κοινό.
4. «While My Guitar Gently Weeps» – The Beatles, 1968
Ο τίτλος του τραγουδιού περιγράφει σχεδόν κυριολεκτικά τον τρόπο με τον οποίο ακούγεται το σόλο: σαν μια κιθάρα που κλαίει. Αν και το τραγούδι γράφτηκε από τον Τζορτζ Χάρισον, το σόλο παίζεται από τον Έρικ Κλάπτον ο οποίος το ηχογράφησε εκ των υστέρων. Ο Clapton βασίστηκε κυρίως στην αίσθηση και στον τόνο. Παίζοντας με μια Fender Stratocaster χρησιμοποίησε τεχνικές που ανέδειξαν τον χαρακτηριστικό του «woman tone», έναν πυκνό, ζεστό και ταυτόχρονα αιχμηρό ήχο που θυμίζει ανθρώπινη φωνή.
3. «Hotel California» – Eagles, 1977
Το «Hotel California» δείχνει πόσο αποτελεσματικά μπορεί μια κιθάρα να συνεχίσει μια ιστορία ακόμη και όταν οι στίχοι έχουν τελειώσει. Το τραγούδι περιγράφει τη σκοτεινή πλευρά του αμερικανικού ονείρου: έναν ταξιδιώτη που γοητεύεται από έναν κόσμο λάμψης και ηδονισμού, για να διαπιστώσει τελικά ότι είναι παγιδευμένος σε αυτόν. Το σόλο έρχεται να ενισχύσει αυτή την αίσθηση. Ξεκινάει με μία κιθάρα, όμως σταδιακά οι δύο lead κιθάρες αρχίζουν να συνομιλούν μεταξύ τους, με φράσεις που λειτουργούν σχεδόν σαν ερώτηση και απάντηση. Καθώς το σόλο συνεχίζεται, οι δύο γραμμές ενώνονται και δημιουργούν την αίσθηση μιας ατέρμονης μουσικής περιδίνησης, αντίστοιχης με την παγίδα που περιγράφουν οι στίχοι.
2. «Stairway to Heaven» – Led Zeppelin, 1971
Το «Stairway to Heaven» είναι ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια του κλασικού ροκ και το σόλο του αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της δραματικής του κορύφωσης. Το τραγούδι ξεκινά ήρεμα, με ακουστική κιθάρα, και χτίζεται σταδιακά μέχρι τη στιγμή όπου η ηλεκτρική κιθάρα αναλαμβάνει τον πρώτο ρόλο. Η ένταση του σόλο μοιάζει να διαλύει την ήρεμη επιφάνεια του τραγουδιού και να οδηγεί σε μια εντελώς διαφορετική προοπτική. Το παίξιμο συνδυάζει τεχνική, προσεκτική σύνθεση και έντονο συναίσθημα. Παρότι μεγαλόπρεπο και δραματικό, δεν μοιάζει περιττό ή υπερφορτωμένο. Η κάθε φράση οδηγεί φυσικά στην επόμενη, μέχρι την τελική κορύφωση του τραγουδιού.
1. «Comfortably Numb» – Pink Floyd, 1979
Στην κορυφή βρίσκεται το «Comfortably Numb», ένα τραγούδι στο οποίο ο ήχος της κιθάρας αποτελεί βασικό εργαλείο της συναισθηματικής αφήγησης. Οι Pink Floyd αντιμετώπιζαν συχνά το στούντιο ως χώρο πειραματισμού και εδώ ο ήχος της κιθάρας έχει διαμορφωθεί έτσι ώστε να μεταφέρει την εσωστρέφεια και την ψυχολογική ένταση του κομματιού. Το σόλο συνδυάζει τον τραχύ, παραμορφωμένο ήχο με μακριές, μελωδικές νότες που διατηρούνται και σβήνουν αργά. Οι παύσεις είναι εξίσου σημαντικές με τις ίδιες τις νότες, επιτρέποντας στον ήχο να «αναπνέει». Κάθε bend, κάθε παρατεταμένη νότα και κάθε αλλαγή στον τόνο υπηρετεί τη συναισθηματική ένταση του τραγουδιού.
