Το ταξίδι μνήμης και συγκίνησης συνεχίζεται. Μετά την επίσκεψη στους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας, η Πέλλα, εκεί όπου μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα των Μακεδόνων
Το ταξίδι μνήμης και συγκίνησης συνεχίζεται. Μετά την επίσκεψη στους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας και στο Μουσείο των Αιγών, στόχος μας η Πέλλα, εκεί όπου μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα των Μακεδόνων. Πριν από την επίσκεψη αυτή είχαμε να κάνουμε κάποιες άλλες διαδρομές και το αφήσαμε για λίγο μετά.
Καστοριά, με τα αρχοντικά επιβλητικά σπίτια μεγαλεμπόρων μιας άλλης εποχής. Δεν ήταν μόνο η γούνα που επικρατούσε στις αγορές, αλλά και το εμπόριο που γινόταν με την υπόλοιπη Ευρώπη. Κι όλοι αυτοί δεν ξεχνούσαν τη σκλαβωμένη χώρα τους και μεριμνούσαν για τη βελτίωσή της με κάθε τρόπο. Οι μνήμες του Μακεδονικού Αγώνα πολλές και έντονες να σημαίνουν και σήμερα την ελληνικότητα της Μακεδονίας.
Με τους δρόμους να ιεραρχούνται από την περίοδο αυτή και να φέρουν την ονομασία των ηρώων. Σαν συνέχεια των απελευθερωτικών αγώνων της Ελλάδας και δεν ήταν λίγοι. Το αντίθετο. Από την ηρωική Κρήτη μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Σαν συνέχεια του Αρχαίου πολιτισμού, που τον κρατούσαν ενεργό, χρήσιμο και απαραίτητο. Γι’ αυτό φρόντιζαν κι επιμελούνταν η διοίκηση, το υπουργείο, οι δάσκαλοι που εμφορούνταν απ’ όλα τα ιδανικά ενός κράτους κραταιού και ανεξάρτητου, που πρώτο μέλημα είχε την παιδεία. «Ελληνες εισιν οι της ημετέρας παιδείας μετέχοντες» έλεγε ο Ισοκράτης.
Γιατί γνώριζαν ότι μόνο αυτή θα κρατούσε την Ελλάδα σε υψηλά επίπεδα. Η καλλιέργεια και η αυτογνωσία. Αλλωστε, τα καλύτερα στοιχεία, οι κάλλιστοι, είχαν τεθεί επικεφαλής των αντίστοιχων, για τη μόρφωση, υπουργείων. Αν σκεφθεί κανείς ότι γενικός γραμματέας του Υπ. Παιδείας υπήρξε ο φιλόσοφος Ευάγγελος Παπανούτσος, σε πιάνει ρίγος και σκέφτεσαι την τωρινή κατάντια και τους σημερινούς αντίστοιχούς του, που μόνη τους έννοια είναι να είναι αρεστοί στο σύστημα και να επικροτούν με κραυγές και συνθήματα την αντίστοιχη νεολαία.
Τι ντροπή το υπουργείο που διακόνησαν και στο οποίο αφοσιώθηκαν σπουδαίοι και μεγάλοι Ελληνες να έχει μικρύνει τόσο πολύ. Λιλιπούτειοι, γι’ αυτό κι αυτή η καθίζηση στην τελευταία θέση στον τελευταίο διαγωνισμό του ΟΟΣΑ στην κατανόηση κειμένου και στα στοιχειώδη Μαθηματικά. Δεν μπορούν να αρθρώσουν λέξεις. Κατηγορία αγραμμάτων. Καμία ανησυχία από τους ιθύνοντες. Τον ύπνο του δικαίου και απολαμβάνουν προνόμια και μισθούς.
Ατυχη χώρα με όλους αυτούς που εισπράττουν χωρίς να προσφέρουν. Και δεν είναι οι μόνοι. Ηταν η εποχή που η Ελλάδα μεγάλωνε σε έκταση αλλά και σε πνευματικό επίπεδο. Εποχή προσφοράς και ελπίδων που όμως διαψεύσθηκαν στη συνέχεια. Οι ανορθωτές και οι μαστροχαλαστές. Γιατί πρέπει να είσαι μάστορας κακός για να γκρεμίζεις όλα όσα με θυσίες έγιναν. Παρασύρθηκα όμως κι επανέρχομαι.
Πανέμορφη Καστοριά
Είμαστε στην πανέμορφη Καστοριά με τη μοναδική λίμνη που σε καλεί για μια βόλτα, έναν περίπατο μοναδικό. Η ζέστη όμως είναι αποτρεπτική του εγχειρήματος. Αρκούμαστε λοιπόν σε επίσκεψη στο Σπήλαιο του Δράκου, στο αρχαίο σπήλαιο με τους σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Η υπεύθυνη στην είσοδο μάς προϊδεάζει για το τι θα δούμε. Οσο για το σπήλαιο του Δράκου, μας τονίζει ότι με λίγη φαντασία θα δούμε να σχηματίζεται το κεφάλι του.
Ανυπόμονοι μπήκαμε και φθάσαμε στο πολυπόθητο θέμα του Δράκου. Θαυμαστά όσα είδαμε στο σπήλαιο, εκπληκτικές ζωγραφιές μοναδικές στη φύση από τη φύση. Οταν βγήκαμε, η Ευγενία και η Αθανασία μάς κάλεσαν να δούμε το κεφάλι του Δράκου, που φωτογράφισαν! Ψάχναμε με τον Κωστή, αλλά δεν το βλέπαμε. Μα δεν το βλέπετε, μας επετίμησαν, να, αυτό είναι, κι εμείς κοιταχτήκαμε και σπεύσαμε να συμφωνήσουμε, μη έχοντας άλλη λύση. Συγκατάβαση. Αλλωστε και η υπεύθυνη μας είπε «με λίγη φαντασία θα το δείτε το κεφάλι του Δράκου». Βάλαμε πολύ παραπάνω… Εκανε και πολλή ζέστη.
Επρεπε όμως να επισκεφθούμε τον Ναό των Ταξιαρχών που ήταν τα οστά του Παύλου Μελά και δίπλα του έθαψαν και τη σύζυγό του Ναταλία Δραγούμη. Ο Παύλος Μελάς ο Μακεδομονάχος, που πέθανε στο καθήκον. Από πλούσια οικογένεια εμπόρων, επέλεξε το στράτευμα γαλουχημένος από τα πλούσια ιδανικά για την πατρίδα. Αφοσιώθηκε με τον γυναικάδελφο και σπουδαίο Ελληνα Ιωνα Δραγούμη, που δολοφονήθηκε αργότερα, στον πατριωτικό ιδεολογικό αγώνα για τη λευτεριά. Ατυχώς ήταν κλειστή η εκκλησία των Ταξιαρχών, τα δε οστά του είχαν μεταφερθεί προσωρινά στον μητροπολιτικό ναό λόγω επισκευών στον Ναό των Ταξιαρχών. Σπάνια ανοίγει, μας είπαν. Περίεργο για όσους φθάνουν, λίγους έστω. Ατυχήσαμε. Την επόμενη φορά. Αλλά να βρούμε και τον κλειδοκράτορα.
Επρεπε όμως να πάμε στην Πέλλα, αλλιώς ο σκοπός θα έμενε ανεκπλήρωτος κατά το ήμισυ. Την άλλη μέρα ο Κωστής έβαλε μπρος κι από τον Αγιο Αθανάσιο τράβηξε για Πέλλα. Το aircondition στο φουλ. Μπήκαμε σε ζεστό κλίμα. Μεγάλη διαφορά. Στα Γιαννιτσά έκαιγε ο τόπος. Θέλαμε να πάμε να δούμε την αποξηραμένη λίμνη των Γιαννιτσών, στους βάλτους της οποίας δόθηκαν μάχες σκληρές στον Μακεδονικό Αγώνα και η ελονοσία θέριζε τους ζωντανούς. Δεν προλαβαίναμε όμως.
Σήμανση για Πέλλα καθόλου καλή. Το GPS μάς έβγαζε αλλού, σε χωράφια και δρόμους χωρίς τέλος ή με τέλος δρόμου, μονοπατιών. Ο Κωστής επέμενε και δεν κουραζόταν, παρότι κι αυτός με προβλήματα υγείας. Ομοιοπαθής γαρ, αλλά επίμονος. Χαρά στο κουράγιο του. Αλλά σαν Παναθηναϊκός έχει μάθει να υπομένει, να υπομένει μέχρι να γυρίσει ο Ηλιος. Ρωτώντας και με κίνδυνο να τρακάρουμε, είδαμε τις πινακίδες. Είχαμε πάρει τον δρόμο για Θεσσαλονίκη. Αλλο λίγο, 45 χιλιόμετρα θα φθάναμε για καφέ στη συμπρωτεύουσα.
Μακεδονική Δυναστεία
Επιτέλους μπήκαμε στη νέα πρωτεύουσα της Μακεδονικής Δυναστείας. Πάμε μουσείο ή στα αρχαία κτίσματα, στα ανασκαφικά ευρήματα της περιοχής; Πάμε μουσείο και βλέπουμε… Θαυμάσια, εκπληκτικά τα ανασκαφέντα και τιθέμενα στη διάθεσή μας. Εκπληκτική η δουλειά αρχαιολόγων και όσων εργάστηκαν για τις ανασκαφές. Ολος ο τόπος αρχαία και συνεχώς εμπλουτίζεται το μουσείο. Ολη η γύρω περιοχή θυμίζει ηρωικές εποχές γεμάτες κατορθώματα αλλά κι αίμα πολύ για να κρατηθούν και να διατηρηθούν. Τι μένει; Η Ιστορία και η προσπάθεια καπηλείας των αγώνων.
Ηλθαν και πέρασαν πολλοί κατακτητές, πολλοί ιερόσυλοι, πολλοί παραχαράκτες της Ιστορίας. Πολλοί θέλησαν να καυχώνται ότι προέρχονται από τους αρχαίους Μακεδόνες. Η Ιστορία είναι αμείλικτη. Τους διαψεύδει. Κάθε ανασκαφή δείχνει Ελλάδα και μόνο. Ευκαιρία να μάθουμε ελληνικά και Ιστορία. Αν τα ξεχάσουμε, μας ξεχνάνε κι αυτά και καταντάμε απάτριδες. Ενας παγκοσμιοποιημένος χυλός. Χωρίς ταυτότητα. Αυτό θέλουν; Ποιος ξέρει. Εύκολα χειραγωγούμενους.
Επιγραφές, στήλες αναθηματικές, ειδώλια, χρυσά κοσμήματα, αμφορείς, τα περίφημα ψηφιδωτά, ακόμη και η επιγραφή της Πέλλας με τις κατάρες μιας συζύγου για τον άνδρα της, σε περίπτωση που αυτός μπλέξει με άλλη, δείχνουν το εμφανές και προφανές κι αναμφισβήτητο. Πάντα, όπως φαίνεται, υπήρχαν οι αντιζηλίες και οι μεθοδεύσεις και τα μάγια για την αντίκρουσή της… Πόσες άραγε το έχουν αντιγράψει για καλό και για κακό;
Δεν είχαμε δυνάμεις να επισκεφθούμε τον αρχαίο χώρο. Αρκεσθήκαμε σε μια γρήγορη ματιά και τ’ αφήσαμε για την επόμενη φορά. Ευκαιρία να μελετήσουμε καλύτερα τον αρχαίο χώρο με τα σπουδαία ευρήματα. Παντού Ελλάδα που μας πληγώνει σήμερα με όλα αυτά που βλέπουμε να έρχονται. Χωρίς περίσκεψη, στήνουν τον δικό τους ακατανόητο κόσμο, πλήρη ατασθαλιών και στερούμενο ισονομίας και κράτους δικαίου.
Επιστροφή στον δροσερό Αγιο Αθανάσιο και απαραίτητα μια στάση στην Παναγίτσα, στην πλατεία για φαγητό και λίγο στοχασμό, αναστοχασμό.
Είχε αρχίσει να βραδιάζει. Αποζημιωθήκαμε για μια ακόμη φορά με τα φαγητά, που παρέπεμπαν σε Κωνσταντινούπολη. Πράγματι, η καταγωγή των ιδιοκτητών κράταγε από την Πόλη και φρόντιζαν να το θυμίζουν. Συνεταιρισμοί στην περιοχή εκμεταλλεύονταν με τον καλύτερο τρόπο την πολύ πλούσια παραγωγή φρούτων εκλεκτών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων ταξιδεύει για το εξωτερικό. Ετσι εξηγείται ότι τα μήλα που «κλέψαμε» ήταν πολύ πιο νόστιμα απ’ αυτά που τρώμε στην Αθήνα. Το δε πολυτελές κτίσμα, με καφέ και εστιατόριο, η Εβόρα, ποντιακή ονομασία που σημαίνει «σκιά κάτω από τα δένδρα», ψηλά στην Παναγίτσα, που όμοιο του δεν υπάρχει στην περιοχή και ίσως στην Αθήνα.
Ηπιαμε ή μάλλον απολαύσαμε τον πιο ωραίο καφέ, στο πιο ειδυλλιακό περιβάλλον. Είναι και η Εβόρα ιδιοκτησία και αποτέλεσμα του συνεταιρισμού «Παναγίτσα Α.Ε.» με τη δική του λίμνη, να λύνει τα τυχόν υδροηλεκτρικά προβλήματα κι υπήρξε το επιστέγασμα της συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ των κατοίκων.
Οριστική επιστροφή στο υπέροχο κατάλυμα, όπου μας περίμεναν η Ρούλα και ο Γιάννης, αεικίνητοι και ευγενικοί, να τους πούμε τις εντυπώσεις μας από τη σημερινή εκστρατεία μας. Γιατί έτσι έμοιαζε, αφού ο Κωστής διέτρεχε τις χιλιομετρικές αποστάσεις και τις καταβρόχθιζε σαν στραγάλια. Αμπέμπε Μπικίλα με αυτοκίνητο, ο θρυλικός Αιθίοπας μαραθωνοδρόμος που έτρεχε ξυπόλητος, κι ήταν ανίκητος.
Σε επόμενο άρθρο τα υπόλοιπα.
