Το Piraeus Port Film Festival (PPFF) επιστρέφει για τρίτη χρονιά, από τις 10 έως τις 13 Σεπτεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, μετατρέποντας την πόλη σε σημείο συνάντησης του σύγχρονου ευρωπαϊκού κινηματογράφου [λεωφ. Ηρ. Πολυτεχνείου 32, Πειραιάς].
Με κεντρική θεματική «Από τη Βαλτική στη Μεσόγειο», η φετινή διοργάνωση δημιουργεί μια ιδιαίτερη γέφυρα ανάμεσα στον πολωνικό και τον ελληνικό κινηματογράφο, εξερευνώντας έννοιες όπως η μνήμη, η ταυτότητα, το σώμα, ο χώρος και η ύλη.
Παράλληλα με το αφιέρωμα στον πολωνικό κινηματογράφο, το Φεστιβάλ παρουσιάζει σημαντικές σύγχρονες ελληνικές ταινίες, αναδεικνύοντας τη δυναμική, την αισθητική και τη διεθνή πορεία της νέας ελληνικής κινηματογραφικής δημιουργίας. Μέσα από ένα προσεκτικά επιμελημένο πρόγραμμα προβολών, ένα διαγωνιστικό τμήμα ελληνικών ταινιών μικρού μήκους με χρηματικά έπαθλα, καθώς και συζητήσεις, καλλιτεχνικές δράσεις και διεθνείς συνεργασίες, το PPFF 2026 φιλοδοξεί να αποτελέσει κάτι περισσότερο από ένα κινηματογραφικό Φεστιβάλ: έναν ζωντανό χώρο συνάντησης, διαλόγου και πολιτισμού, με επίκεντρο τον κινηματογράφο και τον Πειραιά.
Καλλιτεχνική Διευθύντρια του PPFF, η ηθοποιός και σκηνοθέτις Λίνα Φούντογλου· μίλησε μαζί μας.
Το Piraeus Port Film Festival ξεκίνησε ως ένα νέο κινηματογραφικό εγχείρημα στον Πειραιά. Τι έχει αλλάξει από την πρώτη μέχρι τη φετινή, τρίτη διοργάνωση;
«Αυτό που έχει αλλάξει περισσότερο είναι η δυναμική και η εξωστρέφεια του Φεστιβάλ. Η πρώτη διοργάνωση ήταν μια δοκιμή στην πράξη, για να δούμε πώς μπορεί να λειτουργήσει η ιδέα ενός νέου κινηματογραφικού θεσμού στον Πειραιά. Από τη δεύτερη χρονιά, με μια νέα δυναμική ομάδα, συνεχίζουμε να εξελίσσουμε το PPFF, διευρύνοντας τις συνεργασίες και τις διεθνείς του διαδρομές. Μετά το περσινό αφιέρωμα στον δανικό κινηματογράφο, φέτος κάνουμε το επόμενο βήμα με την Πολωνία και τη θεματική “Από τη Βαλτική στη Μεσόγειο”, σε έναν ακόμη πιο ουσιαστικό διάλογο με το σύγχρονο ελληνικό σινεμά».
Ποιο είναι, σήμερα, το μεγάλο σας όραμα για το Φεστιβάλ;
«Όραμά μας είναι ένα διεθνές PPFF, με ξεχωριστή ταυτότητα και προσωπικότητα, ένας τόπος συνάντησης κινηματογραφικών πολιτισμών και ένα βήμα εξωστρέφειας για την ελληνική δημιουργία. Να μεγαλώσει, χωρίς να χάσει την προσωπικότητά του, και ο Πειραιάς να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς του».
Πειραιάς· μιλήστε μας για την επιθυμία σας να γίνει το «λιμάνι της 7ης Τέχνης». Πόσο κοντά βλέπετε την πραγματοποίησή της;
«Είναι ένας μεγάλος στόχος, αλλά αισθάνομαι ότι κάθε διοργάνωση μας φέρνει λίγο πιο κοντά. Ο Πειραιάς έχει ήδη όλα τα στοιχεία που χρειάζεται αυτή η ιδέα: το λιμάνι, τη θάλασσα, την ιστορία, την κίνηση, τους ανθρώπους. Για μένα “λιμάνι της 7ης Τέχνης” σημαίνει ένας τόπος από τον οποίο οι κινηματογραφικές ιστορίες μπορούν να ξεκινούν και στον οποίο μπορούν να φτάνουν. Και το φετινό πρόγραμμα είναι, ακριβώς, μια τέτοια διαδρομή: από τη Βαλτική στη Μεσόγειο και ξανά πίσω, μέσα από διαφορετικές κινηματογραφικές φωνές».
Δημοτικό Θέατρο Πειραιά· κάποιες σκέψεις, κάποια συναισθήματα για τον χώρο διεξαγωγής, με το τόσο ισχυρό ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα;
«Είναι ένας χώρος με τεράστια ιστορία και ιδιαίτερη ενέργεια. Για μένα έχει και μια ξεχωριστή προσωπική σημασία, καθώς έχω βρεθεί εκεί και ως ηθοποιός και, φέτος, ως σκηνοθέτις. Έτσι, η σχέση μου με αυτόν τον χώρο είναι ακόμη πιο βαθιά. Το να πραγματοποιείται εκεί το PPFF έχει, ούτως ή άλλως, ιδιαίτερη σημασία. Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά είναι, θα έλεγα, η καρδιά της πόλης. Θέλουμε οι προβολές να μην είναι απλώς προβολές, αλλά μια ολοκληρωμένη πολιτιστική εμπειρία, μέσα σε έναν χώρο που από μόνος του έχει χαρακτήρα, ιστορία και καλλιτεχνική ταυτότητα».
Τι σημαίνει για ένα κινηματογραφικό Φεστιβάλ να πραγματοποιείται στον Πειραιά και όχι στο κέντρο της Αθήνας; Και πώς επηρεάζει το λιμάνι την αισθητική και την ταυτότητα του PPFF;
«Ο Πειραιάς δεν είναι ένα ουδέτερο φόντο για το Φεστιβάλ. Είναι μια πόλη με τη δική της ενέργεια, ιστορία και, πάνω απ’ όλα, το λιμάνι της. Ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Ευρώπης, ένας τόπος διαρκούς κίνησης, αναχώρησης και άφιξης. Αυτή η ιδέα βρίσκεται και στον πυρήνα του PPFF. Το λιμάνι είναι για εμάς και μια κινηματογραφική μεταφορά: οι άνθρωποι συναντιούνται, οι ιστορίες φτάνουν και αναχωρούν, και οι ταινίες μάς ταξιδεύουν σε άλλους τόπους και ζωές. Θέλουμε το PPFF να είναι ακριβώς αυτό: ένα λιμάνι όπου συναντιούνται ταινίες, δημιουργοί και άνθρωποι».
Τι σας οδήγησε στη φετινή θεματική «Από τη Βαλτική στη Μεσόγειο» και τι θέλετε να αναδείξει αυτή η πολιτιστική γέφυρα;
«Μετά την περσινή μας συνάντηση με τον δανικό κινηματογράφο, θέλαμε να συνεχίσουμε αυτή την εξωστρεφή κατεύθυνση και να ανοίξουμε έναν ακόμη διάλογο με μια σημαντική ευρωπαϊκή κινηματογραφία. Έτσι προέκυψε η φετινή θεματική “Από τη Βαλτική στη Μεσόγειο”. Ο πολωνικός κινηματογράφος έχει μια σπουδαία παράδοση και μια πολύ ισχυρή σύγχρονη παρουσία, και μέσα από το αφιέρωμα θέλουμε να τον γνωρίσει καλύτερα το ελληνικό κοινό, αλλά και να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες συνεργασίας και επικοινωνίας.
Με ενδιαφέρει πολύ η ιδέα του διαλόγου που μπορεί να δημιουργηθεί μέσα από την ίδια τη θέαση των ταινιών. Να βλέπουμε δίπλα-δίπλα τον πολωνικό και τον ελληνικό κινηματογράφο, να αναγνωρίζουμε διαφορετικές ματιές, αλλά και κοινές αγωνίες, θεματικές και τρόπους έκφρασης. Ο κινηματογράφος μπορεί να καταργεί τις αποστάσεις. Να ξεκινάς από τον Πειραιά και, μέσα από μια ταινία, να μεταφέρεσαι σε έναν άλλο τόπο, μια άλλη ιστορία, μια άλλη κουλτούρα. Η φετινή θεματική είναι ακριβώς αυτή η διαδρομή: μια γέφυρα ανάμεσα σε δύο θάλασσες, τη Βαλτική και τη Μεσόγειο».
Στη δεύτερη διοργάνωση, το Φεστιβάλ έκανε το πρώτο του διεθνές βήμα, με αφιέρωμα στον δανέζικο κινηματογράφο· μιλήστε μας για τη φετινή επιλογή του αφιερώματος στον πολωνικό.
«Η Δανία, πέρυσι, ήταν ένα σημαντικό πρώτο βήμα για το PPFF και η φετινή επιλογή της Πολωνίας έρχεται ως συνέχεια αυτής της προσπάθειας. Θέλουμε σιγά-σιγά το διεθνές στοιχείο να γίνεται μέρος του Φεστιβάλ και να μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίζουμε κινηματογράφους, δημιουργούς και διαφορετικές κινηματογραφικές ματιές.
Υπάρχει και ένας συμβολικός τρόπος με τον οποίο συνδέονται αυτές οι επιλογές: από θάλασσα σε θάλασσα, από λιμάνι σε λιμάνι. Από τη Δανία, λοιπόν, περνάμε στην Πολωνία, συνεχίζοντας αυτή την κινηματογραφική διαδρομή. Το αφιέρωμα μάς δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τον πολωνικό κινηματογράφο, ενώ το πρόγραμμα πολωνικών ταινιών μικρού μήκους, σε επιμέλεια του σκηνοθέτη και καλλιτεχνικού διευθυντή του πολωνικού Φεστιβάλ Euroshorts, Przemysław Młyńczyk, με τον οποίο συνεργαζόμαστε φέτος, μας φέρνει πιο κοντά και στη σύγχρονη δημιουργία. Είναι μια προσπάθεια να ανοίξουμε λίγο περισσότερο το βλέμμα μας και να δημιουργήσουμε νέες συναντήσεις μέσα από το σινεμά».
Ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στην πολωνική και την ελληνική κινηματογραφική δημιουργία;
«Δεν θα έλεγα ότι μας ενδιαφέρει να κάνουμε μια ακαδημαϊκή σύγκριση ανάμεσα στις δύο κινηματογραφίες. Περισσότερο μας ενδιαφέρει να δούμε πού μπορούν να συναντηθούν. Η Πολωνία και η Ελλάδα έχουν διαφορετικές ιστορικές και πολιτισμικές διαδρομές, αλλά το σινεμά τους, συχνά, ξεκινά από παρόμοιες ανθρώπινες αγωνίες και από την ανάγκη να μιλήσει για την κοινωνία και την εποχή του. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να το αναγνωρίσει και ένας θεατής, χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζει την κινηματογραφική θεωρία ή την ιστορία των δύο χωρών. Και, ίσως, εκεί βρίσκεται το ενδιαφέρον. Όχι τόσο στο να συγκρίνουμε δύο κινηματογράφους, όσο στο να τους αφήσουμε να συνομιλήσουν. Η θεματική “Από τη Βαλτική στη Μεσόγειο” ξεκινά ακριβώς από αυτή την απλή ιδέα: δύο διαφορετικοί τόποι, δύο διαφορετικές κινηματογραφικές διαδρομές, που μπορούν να συναντηθούν μέσα από μια ταινία και μια κοινή ανθρώπινη εμπειρία».
Σκέψεις για τη διεθνή θέση που θα θέλατε να αποκτήσει το PPFF τα επόμενα χρόνια;
«Θέλω να συνεχίσουμε να χτίζουμε αυτή τη διεθνή παρουσία με συνέπεια. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σταθερό δίκτυο συνεργασιών με Φεστιβάλ και ανθρώπους του κινηματογράφου από άλλες χώρες και το PPFF να γίνει ένας προορισμός για δημιουργούς που θέλουν να γνωρίσουν το ελληνικό κοινό, αλλά και ένας τρόπος να ταξιδεύει η ελληνική δημιουργία προς τα έξω».
Πόσο δύσκολη είναι η επιλογή των ταινιών ενός Φεστιβάλ; Υπάρχει κάτι που, συνήθως, αναζητάτε πρώτα σε μια ταινία;
«Είναι δύσκολη διαδικασία, αλλά, ταυτόχρονα, από τις πιο δημιουργικές. Φυσικά αναζητάς μια ταινία που έχει κινηματογραφική αξία και προσωπική ματιά, αλλά για μένα είναι εξίσου σημαντικό το πώς μια ταινία λειτουργεί μέσα στο σύνολο.
Φέτος, θέλησα το πρόγραμμα να έχει μια εσωτερική δραματουργία. Οι ταινίες δεν είναι απλώς τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη· δημιουργούν σχέσεις και ανοίγουν διαλόγους ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, χώρες και κινηματογραφικές ματιές γύρω από κοινές θεματικές».
Λίγα λόγια για τις φετινές συμμετοχές.
«Το φετινό πρόγραμμα έχει μια όμορφη πολυφωνία. Η επιλογή των ταινιών έγινε με κριτήριο όχι μόνο την κινηματογραφική τους αξία και την προσωπική ματιά των δημιουργών, αλλά και το πώς λειτουργούν μέσα στο σύνολο.
Στο πολωνικό αφιέρωμα συναντιούνται διαφορετικές γενιές: ο Andrzej Wajda, ο Krzysztof Kieślowski, ο Paweł Pawlikowski και ο Jan Komasa, μέσα από διαφορετικές ματιές πάνω στον άνθρωπο και την εποχή τους. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά είναι ιδιαίτερα δυνατή, με ταινίες μεγάλου μήκους από την Εύα Νάθενα, τη Σοφία Εξάρχου, τον Γιώργο Γούση και την Ασημίνα Προέδρου, καθώς και ένα διαγωνιστικό πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους που αναδεικνύει νέες και προσωπικές φωνές.
Από το Afterimage, το Corpus Christi, την Ida και τη Μπλε ταινία μέχρι τη Φόνισσα, το Animal, τα Μαγνητικά Πεδία και το Πίσω από τις Θημωνιές, δημιουργείται μια διαδρομή ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες, εποχές και ανθρώπινες εμπειρίες».
Η φετινή διοργάνωση δίνει σημαντικό χώρο στις σύγχρονες ελληνικές ταινίες. Ένα σχόλιο για τη νέα γενιά Ελλήνων κινηματογραφιστών, για το παρόν και το μέλλον της;
«Πιστεύω πολύ στη νέα ελληνική κινηματογραφική δημιουργία. Υπάρχει μια γενιά δημιουργών που έχει προσωπική ματιά, τολμά να δοκιμάσει διαφορετικές φόρμες και έχει κάτι ουσιαστικό να πει για το σήμερα. Και χαίρομαι, ιδιαίτερα, που αυτό αναγνωρίζεται και διεθνώς. Το PPFF θέλει να είναι ένας από τους χώρους όπου αυτή η δημιουργία συναντά το κοινό».
Δημιουργία διαγωνιστικού τμήματος ελληνικών ταινιών μικρού μήκους· μιλήστε μας για αυτό.
«Είναι ένα από τα κομμάτια του Φεστιβάλ που θέλαμε πολύ να δυναμώσουμε. Η μικρού μήκους ταινία έχει τη δική της ενέργεια· μπορεί να είναι πιο τολμηρή, πιο ελεύθερη και μέσα σε λίγα λεπτά να σου δείξει έναν ολόκληρο κόσμο ή μια πολύ προσωπική ματιά. Σχεδόν κάθε σημαντικός σκηνοθέτης έχει ξεκινήσει από τη μικρού μήκους ταινία, ενώ κάποιοι δημιουργοί επιλέγουν να συνεχίσουν να δουλεύουν σε αυτό το είδος.
Το διαγωνιστικό πρόγραμμα απλώνεται και στις τέσσερις ημέρες του Φεστιβάλ, με πολλές διαφορετικές ελληνικές δημιουργίες. Θέλαμε να δώσουμε χώρο σε αυτές τις ταινίες, αλλά και την ευκαιρία στους δημιουργούς τους να συναντηθούν με το κοινό και να διεκδικήσουν διακρίσεις με χρηματικά έπαθλα. Είναι ένας τρόπος να γνωρίσουμε τι συμβαίνει σήμερα στην ελληνική μικρού μήκους σκηνή και να δώσουμε ένα μικρό αλλά ουσιαστικό στήριγμα σε νέες φωνές».
Και δυο κουβέντες για τα μέλη της φετινής κριτικής επιτροπής;
«Φέτος, έχουμε μια πολύ δυνατή ομάδα: την Κάτια Γκουλιώνη, τον Άκη Καπράνο, τον Γαβριήλ Τζάφκα, τον Άκη Γουρζουλίδη και τον Przemysław Młyńczyk. Είναι άνθρωποι με διαφορετικές διαδρομές και οπτικές, αλλά με κοινό παρονομαστή την ουσιαστική σχέση και γνώση τους γύρω από τον κινηματογράφο. Θέλαμε μια επιτροπή με διαφορετικές ματιές, ώστε οι ταινίες να αξιολογηθούν από ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά το σινεμά και μπορούν να δουν πέρα από το προφανές».
Το PPFF φιλοδοξεί να ενώσει διαφορετικές χώρες, πολιτισμούς και κινηματογραφικές γλώσσες. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε έναν κόσμο γεμάτο διαχωρισμούς, ο κινηματογράφος μπορεί, πράγματι, να λειτουργήσει ως μια νέα μορφή «γέφυρας»;
«Νομίζω ότι αυτό είναι ένα από τα πιο όμορφα πράγματα που μπορεί να κάνει ο κινηματογράφος και, γενικότερα, η τέχνη: να δημιουργεί έναν χώρο όπου οι διαφορές δεν εξαφανίζονται, αλλά μπορούν να συναντηθούν. Φέτος, η ίδια η δομή του προγράμματος είναι μια τέτοια γέφυρα. Πολωνικές και ελληνικές ταινίες, διαφορετικές γενιές δημιουργών, μεγάλου και μικρού μήκους έργα συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο. Και, τελικά, αυτό που μετράει είναι ότι κάθονται όλοι στην ίδια αίθουσα και μοιράζονται την ίδια ιστορία».
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα ένα κινηματογραφικό Φεστιβάλ –στην εποχή του Netflix, των streaming πλατφορμών και της εύκολης πρόσβασης σε χιλιάδες ταινίες από το σπίτι; Γιατί να έρθει κάποιος στο θέατρο για να δει μια ταινία;
«Γιατί το σινεμά δεν είναι μόνο το περιεχόμενο της ταινίας. Είναι η εμπειρία της θέασης. Είναι η σκοτεινή αίθουσα, η μεγάλη οθόνη, οι άνθρωποι γύρω σου, η σιωπή ή το γέλιο του κοινού. Στο Φεστιβάλ ο θεατής δεν έρχεται απλώς να καταναλώσει μια ταινία, αλλά να συμμετάσχει σε μια κοινότητα. Και ένα Φεστιβάλ προσθέτει κάτι ακόμη: τη συνάντηση. Μια συζήτηση, μια ταινία που ανακαλύπτεις τυχαία, έναν δημιουργό που γνωρίζεις, μια άλλη κινηματογραφική κουλτούρα που δεν είχες μέχρι τότε την ευκαιρία να πλησιάσεις. Αυτό προσπαθούμε να δημιουργήσουμε και φέτος μέσα από το πρόγραμμα του PPFF».
Πόσο σημαντικό θεωρείτε το PPFF να μην απευθύνεται μόνο στους ανθρώπους του κινηματογράφου, αλλά και στο ευρύ κοινό του Πειραιά, στους νέους και τις οικογένειες;
«Είναι θεμελιώδες. Ένα Φεστιβάλ δεν μπορεί να υπάρχει μόνο για τους ανθρώπους του κινηματογραφικού χώρου. Πρέπει να δημιουργεί κοινό και να ανοίγει την πόρτα του σε ανθρώπους που μπορεί να μην έχουν προηγούμενη σχέση με τα Φεστιβάλ. Θέλουμε το PPFF να ανήκει στον Πειραιά. Να μπορεί κάποιος να έρθει επειδή αγαπάει το σινεμά, αλλά και κάποιος που, απλώς, θέλει να ανακαλύψει κάτι καινούργιο. Η επαφή με το κοινό είναι, τελικά, ο λόγος ύπαρξης ενός Φεστιβάλ».
Piraeus Port Film Festival· αν το περιγράφατε με μία εικόνα, θα ήταν, ίσως, μια αίθουσα προβολής, ένα καράβι που φεύγει από το λιμάνι, κάτι εντελώς άλλο; Τι θα επιλέγατε;
«Ένα καράβι που σε ταξιδεύει, σε φέρνει σε έναν προορισμό και εκεί βρίσκεις ένα λιμάνι. Κάπως έτσι βλέπω το PPFF: ένα λιμάνι που σε υποδέχεται, αλλά και ένα καράβι που συνεχώς αναχωρεί για το επόμενο ταξίδι, με στόχο να μας φέρνει πιο κοντά, να δημιουργεί γέφυρες και να μας ενώνει μέσα από τον κινηματογράφο».
Όταν πέσουν τα φώτα της τρίτης διοργάνωσης, τι θα θέλατε να μείνει στον θεατή που πέρασε την πόρτα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά;
«Θα ήθελα να του μείνει μια καλή ταινία, μια ενδιαφέρουσα σκέψη ή μια νέα κινηματογραφική ανακάλυψη. Και, κυρίως, να φύγει με την αίσθηση ότι πέρασε τέσσερις μέρες με ενδιαφέρον σινεμά, δημιουργούς και ανθρώπους που αγαπούν τον κινηματογράφο».
Και σε εσάς; Τι θα μείνει σε εσάς;
«Σε μένα θα μείνει η αίσθηση ότι το PPFF μεγαλώνει μαζί με την ιδέα που είχαμε από την αρχή για αυτό. Και στο τέλος, αυτό που θα ήθελα να μείνει είναι η αίσθηση ενός Φεστιβάλ που συνεχίζει να ανοίγει δρόμους. Ενός κινηματογραφικού λιμανιού στον Πειραιά, από όπου οι ιστορίες μπορούν να ταξιδεύουν προς τον κόσμο και ο κόσμος να επιστρέφει ξανά σε εμάς».
