Ένα πρώτο στο είδος του εγχείρημα ξεκίνησε την Τρίτη η startup εταιρεία βιοτεχνολογίας Life Biosciences με έδρα τη Βοστώνη, χορηγώντας θεραπεία που φιλοδοξεί να αντιστρέψει τη γήρανση στο ανθρώπινο σώμα στον πρώτο ασθενή της.
Πρόκειται για μια δοκιμή αποκατάστασης για προοδευτική απώλεια όρασης που σχετίζεται με την ηλικία και για μια κομβική στιγμή για την επιστήμη της μακροζωίας καθώς δίνεται η πρώτη ευκαιρία στους ερευνητές να αποδείξουν ότι ο επιγενετικός επαναπρογραμματισμός – μια τεχνική που εκπαιδεύει τα γηρασμένα κύτταρα να ενεργούν ξανά ως νεαρά – μπορεί στην πραγματικότητα να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο γερνούν οι άνθρωποι στον πραγματικό κόσμο.
Δισεκατομμυριούχοι, συμπεριλαμβανομένων των Τζεφ Μπέζος και Σαμ Άλτμαν, καθώς και οι φαρμακευτικοί γίγαντες Eli Lilly και Merck, επενδύουν όλο και περισσότερο σε αυτήν την ιδέα, η οποία μέχρι στιγμής είχε περιοριστεί στην έρευνα σε ποντίκια και πιθήκους.
Η Life Biosciences είναι η πρώτη που ξεκινάει δοκιμή σε ανθρώπους, με λίγο λιγότερους από 20 ασθενείς να έχει προγραμματιστεί να συμμετάσχουν στην αρχική δοκιμή του ER-100 από τον FDA.
Για τις δοκιμές κλινικές στη Βοστώνη, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες και το Τσάρλεστον αναζητούν ασθενείς είτε με γλαύκωμα είτε με μη αρτηριτιδική πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια, που είναι η συχνότερη αιτία οξείας αιφνίδιας απώλειας όρασης.
Σε αυτήν την πρώτη περίπτωση, η ένεση έγινε στο μάτι ενός ατόμου με γλαύκωμα. Η εταιρεία δεν κοινοποίησε καμία άλλη πληροφορία σχετικά με τον ασθενή. Κατά τους επόμενους έξι μήνες, οι επιστήμονες θα παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα της τεχνικής, ενώ οι γιατροί θα παρακολουθούν στενά τυχόν ζητήματα ασφάλειας.
Ο συνιδρυτής της εταιρείας, γενετιστής του Χάρβαρντ, Ντέιβιντ Σινκλέρ, είναι μια από τις πιο γνωστές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στην επιστήμη της μακροζωίας. Ο ίδιος, αν και δεν ασχολείται πλέον με τις δραστηριότητες της Life Biosciences, είναι γνωστός για την υπερβολή με την οποία προωθεί τις πειραματικές του θεραπείες αντιγήρανσης, οι οποίες δεν έχουν ανταποκριθεί ποτέ στις προσδοκίες. Ωστόσο, παρά τις αστοχίες του, οι ιδέες του βοήθησαν στο να τεθούν τα θεμέλια για τη νέα δοκιμή της εταιρίας, η οποία, εάν είναι επιτυχής, θα μπορούσε να αποδειχθεί πρωτοποριακή.
Εάν αυτή η πρώτη δοκιμή σε άνθρωπο στεφθεί με επιτυχία, θα μπορούσε να εγκαινιάσει μια νέα εποχή στις θεραπείες αντιγήρανσης που στοχεύουν στο να καταστήσουν τα κύτταρα πιο νεανικά σε όλο το σώμα, σε μια προσπάθεια να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο «εκφράζεται» το DNA μας καθώς μεγαλώνουμε.
«Για μένα, αντιπροσωπεύει μια πιθανή μεταμορφωτική στιγμή, όχι μόνο για την εταιρεία, όχι μόνο για τον τομέα της βιολογίας της γήρανσης, αλλά νομίζω ενδεχομένως, και δεν το λέω αυτό ελαφρά τη καρδία, συνολικά για την ιατρική», δήλωσε στο Business Insider. ο διευθύνων σύμβουλος της Life Biosciences, Τζέρι ΜακΛάφλιν.
«Εξετάζουμε πραγματικά την ικανότητα αποκατάστασης της λειτουργίας, της αντιστροφής της νόσου σε ένα πολύ θεμελιώδες επίπεδο στο σώμα», πρόσθεσε.
Τι είναι ο κυτταρικός επαναπρογραμματισμός
Η έννοια του κυτταρικού επαναπρογραμματισμού υπάρχει στην επιστήμη της μακροζωίας εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Το 2007, ο επιστήμονας και χειρουργός Σίνια Γιαμανάκα επαναπρογραμμάτισε με επιτυχία για πρώτη φορά ενήλικα ανθρώπινα κύτταρα, μια εργασία που αργότερα του χάρισε το βραβείο Νόμπελ. Οι «Παράγοντες Γιαμανάκα», όπως ονομάζονται τώρα, είναι τέσσερις συγκεκριμένες πρωτεΐνες που ανακάλυψε ότι μπορούν να επαναπρογραμματίσουν τα κύτταρα, ουσιαστικά κάνοντας τα παλιά κύτταρα να ενεργούν ξανά σαν καινούργια.
Οι επιστήμονες προσπαθούν να ανακαλύψουν νέους τρόπους για να επαναπρογραμματίσουν μερικώς τα κύτταρα, ώστε να μην επαναπρογραμματίζονται πλήρως σε αρχέγονα βλαστοκύτταρα, αλλά να μπορούν να δρουν πιο νεανικά και ανθεκτικά, διατηρώντας παράλληλα την ταυτότητα και τον ρόλο τους στο σώμα. Δύο σημαντικοί τομείς έρευνας περιλαμβάνουν τα ηπατικά και μυϊκά κύτταρα. Στόχος είναι να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα κύτταρα σε αυτούς τους ιστούς, βελτιστοποιώντας τη δύναμη και τη ζωτικότητά μας καθώς μεγαλώνουμε.
Τα τελευταία χρόνια, πολλοί ερευνητές και εταιρείες έχουν επενδύσει πολλά χρήματα σε αυτήν την ιδέα, προσπαθώντας να βρουν τον καλύτερο τρόπο για να δοκιμάσουν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τον μερικό επαναπρογραμματισμό σε ένα ζωντανό άτομο.
Οι κίνδυνοι και τα οφέλη
Τα οφέλη από την πιθανότητα ο κυτταρικός επαναπρογραμματισμός να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί διαγιγνώσκουν και θεραπεύουν ασθένειες είναι τεράστια.
Εάν τα κύτταρα μπορούν να ανασχεδιαστούν ώστε να αποδίδουν καλύτερα καθώς μεγαλώνουμε, αυτό θα βρει εφαρμογές πολύ πέρα από την καλύτερη όραση και τους δυνατότερους μύες. Οι θεραπείες θα μπορούσαν, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, μια μέρα να παρατείνουν την υγιή ζωή.
Την ίδια ώρα ωστόσο υπάρχει μια μεγάλη ανησυχία σχετικά με τον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό: ο καρκίνος. Οι επικριτές του έχουν εκφράσει ανησυχίες επειδή δύο από τους τέσσερις παράγοντες κυτταρικού επαναπρογραμματισμού που εντόπισε ο Γιαμανάκα είναι ογκογονίδια, τα οποία μπορούν να διαιρούνται επ’ αόριστον. Μάλιστα, κατά την έρευνα κυτταρικού επαναπρογραμματισμού σε ποντίκια, ορισμένα ανέπτυξαν καρκινικούς όγκους.
Στην περίπτωση της Life Biosciences, οι ερευνητές ελέγχουν την θεραπεία τους με έναν «διακόπτη» ενεργοποίησης/απενεργοποίησης που βασίζεται σε χάπια. Οι συμμετέχοντες στη δοκιμή λαμβάνουν καθημερινά το κοινό αντιβιοτικό δοξυκυκλίνη για να ενεργοποιήσουν τη θεραπεία. Εάν υπάρχουν ανησυχίες για την ασφάλεια κατά τη διάρκεια της δοκιμής, οι ασθενείς θα μπορούσαν να σταματήσουν να παίρνουν το χάπι και ο κυτταρικός επαναπρογραμματισμός θα σταματήσει.
Επίσης, χρησιμοποιούν στη θεραπεία χρησιμοποιούν μόνο τρεις από τους τέσσερις παράγοντες Γιαμανάκα, παρακάμπτοντας αυτόν που σχετίζεται περισσότερο με την παρουσία καρκίνου.
