Με αφορμή τη συμπλήρωση έξι ετών από τη λειτουργία του gov.gr, που παρουσιάζεται σήμερα σε ειδική εκδήλωση, αξίζει να θυμηθεί κανείς στιγμές από το πρόσφατο παρελθόν.

Υπάρχει μια σκηνή γνώριμη σε εκατομμύρια Έλληνες: Ένας πολίτης περιμένει σε έναν διάδρομο δημόσιας υπηρεσίας. Μπροστά του, ντουλάπια γεμάτα φακέλους. Πίσω από το γκισέ, ένας υπάλληλος ψάχνει – σε στοίβες χαρτιών – μια πληροφορία που μπορεί να καθορίσει μια υπόθεση, μια θεραπεία, ένα δικαίωμα.

Αυτή η εικόνα, που για δεκαετίες ταυτίστηκε με τη δημόσια διοίκηση, αρχίζει πλέον να σβήνει. Στη θέση της χτίζεται ένα νέο ψηφιακό τοπίο.

Πίσω από αυτή τη μετάβαση βρίσκεται ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης: η μαζική ψηφιοποίηση των αρχείων του ελληνικού κράτους, που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας.

300 εκατομμύρια σελίδες Δικαιοσύνης και η νέα «ανθρώπινη» Υγεία

Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό:

Μόνο στον τομέα της Δικαιοσύνης, ψηφιοποιούνται περισσότερες από 300 εκατομμύρια σελίδες, από 320 δικαστήρια και εισαγγελίες σε όλη τη χώρα.
Αρχεία δεκαετιών – αποφάσεις, δικογραφίες, πρακτικά – μετατρέπονται σε ψηφιακά δεδομένα, αναζητήσιμα σε δευτερόλεπτα.

Στον χώρο της Υγείας, το έργο αποκτά ακόμη πιο ανθρώπινη διάσταση: Φάκελοι ασθενών, εξετάσεις, ιατρικά ιστορικά, από 125 μονάδες υγείας περνούν στην ψηφιακή εποχή.

Για πρώτη φορά, ο πολίτης, αλλά και ο γιατρός, θα μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, στον σωστό χρόνο.

Και στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, ένα τεράστιο κομμάτι της συλλογικής μνήμης ψηφιοποιείται: έως και 110 εκατομμύρια σελίδες ιστορικού υλικού, που μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτες και ευάλωτες στη φθορά του χρόνου.

Τι σημαίνει η ψηφιακή επανάσταση στην πράξη για τη ζωή μας

Η καθημερινότητα έχει ήδη αλλάξει, αλλά τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη;

Σημαίνουν ότι:

  • μια δικαστική υπόθεση δε θα χρειάζεται ημέρες για να εντοπιστεί, αλλά δευτερόλεπτα
  • ένας γιατρός θα έχει πλήρη εικόνα του ιστορικού ενός ασθενή, χωρίς να περιμένει φακέλους
  • ένας ερευνητής θα μπορεί να αναζητήσει αρχειακό υλικό από τον υπολογιστή του
  • ένας ναυτικός ή μια επιχείρηση θα εξυπηρετείται χωρίς καθυστερήσεις και μετακινήσεις

Σημαίνουν, με απλά λόγια, ότι το κράτος παύει να είναι μια αργή διαδικασία, κατά την οποία χάνονταν ώρες και μεροκάματα, με αμφίβολο αρκετές φορές αποτέλεσμα. Οι παλαιότεροι θυμούνται ότι ζητούσαν μία μέρα άδεια από τη δουλειά για να περιοδεύσουν σε δημόσιες υπηρεσίες, αναζητώντας απαραίτητα έγγραφα.

Όχι απλή αποθήκευση, αλλά «ζωντανή» διασύνδεση δεδομένων

Η αξία του έργου δεν είναι μόνο στην ψηφιοποίηση. Είναι στη διασύνδεση των δεδομένων. Τα ψηφιακά αρχεία δεν αποθηκεύονται απλώς – ενσωματώνονται σε πληροφοριακά συστήματα, συνδέονται μεταξύ τους και τροφοδοτούν νέες υπηρεσίες.

Στην Υγεία, για παράδειγμα, το ψηφιοποιημένο υλικό θα καταλήγει στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα για κάθε πολίτη.

Στη Δικαιοσύνη, τα αρχεία μετατρέπονται σε λειτουργικό εργαλείο για τα πληροφοριακά συστήματα, επιταχύνοντας διαδικασίες που μέχρι σήμερα εξαρτιόνταν από το φυσικό αρχείο.

Η ψηφιοποίηση δεν είναι μόνο τεχνολογία, αλλά έχει κι ένα ορατό αποτέλεσμα: Χιλιάδες κυβικά μέτρα φυσικών αρχείων απελευθερώνουν χώρους σε νοσοκομεία και υπηρεσίες. Περιορίζονται τα λάθη, οι διπλοεγγραφές και οι καθυστερήσεις. Μειώνονται οι μετακινήσεις πολιτών προς μεγάλα αστικά κέντρα. Και κυρίως: ο δημόσιος υπάλληλος παύει να είναι «διαχειριστής φακέλων» και γίνεται διαχειριστής πληροφορίας.

«Δημιουργούμε ένα κράτος πιο γρήγορο, διαφανές και ανθρώπινο»

Κάθε ψηφιοποιημένη σελίδα είναι ένα μικρό τέλος του χαμένου φακέλου, της καθυστέρησης, της γραφειοκρατίας.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης, τονίζει για τη σημασία του έργου: «Η ψηφιοποίηση του κράτους δεν αφορά απλώς την τεχνολογία. Αφορά τον πολίτη. Αφορά τον χρόνο που κερδίζει, την ταλαιπωρία που αποφεύγει, την ασφάλεια που αισθάνεταιν όταν γνωρίζει ότι τα δεδομένα του είναι διαθέσιμα και αξιόπιστα. Στην Κοινωνία της Πληροφορίαςν με τα έργα που υλοποιούμε, χτίζουμε ένα κράτος που λειτουργεί πιο γρήγορα, πιο διαφανώς και – πάνω απ’ όλα – πιο ανθρώπινα. Το Ταμείο Ανάκαμψης μας έδωσε την ευκαιρία να κάνουμε ένα άλμα δεκαετιών. Σήμερα, δεν ψηφιοποιούμε απλώς αρχεία. Δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για νέες υπηρεσίες, νέες δυνατότητες και μια διαφορετική σχέση του πολίτη με το κράτος».