Ο ιός Chikungunya συνήθως εντοπίζεται σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές, όπως η Κεντρική και Νότια Αμερική, η Καραϊβική, τα νησιά του Ινδικού Ωκεανού, η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και η Αφρική αλλά ενδέχεται σύντομα να εξαπλωθεί στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική σύμφωνα με νέα μελέτη.
Επιστήμονες από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο Zhejiang της Κίνας αναφέρουν ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για δύο είδη κουνουπιών-φορέων σε μεγάλες πόλεις.
«Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τον chikungunya κυρίως αλλάζοντας τις περιοχές όπου μπορούν να επιβιώσουν τα κουνούπια-φορείς. Στη μελέτη μας, το ασιατικό κουνούπι τίγρης ήταν ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς εξηγούσε περισσότερο από το 70% της προβλεπόμενης εξάπλωσης του ιού. Επειδή αυτό το κουνούπι αντέχει καλύτερα σε ψυχρότερες συνθήκες σε σχέση με το κουνούπι του κίτρινου πυρετού, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να του επιτρέψει να εγκατασταθεί σε περιοχές που παλαιότερα ήταν υπερβολικά κρύες.
Όταν εγκαθίστανται κατάλληλα κουνούπια, αυξάνεται και η πιθανότητα τοπικής μετάδοσης του chikungunya» εξήγησε ο Δρ. Γιανγκ Γου ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Αν και ο ιός σπάνια είναι θανατηφόρος μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένους πόνους στις αρθρώσεις και αναπηρία. Η λέξη «Chikungunya» σημαίνει «να γίνεται κανείς παραμορφωμένος» στη γλώσσα Kimakonde.
Τα κρούσματα
Ο chikungunya είναι μια ασθένεια που καταγράφηκε πρώτη φορά το 1952 και προκαλείται από ιό που μεταδίδεται μέσω των κουνουπιών Aedes που είναι αυτά που μολύνουν τον άνθρωπο με σοβαρές ασθένειες όπως ο δάγγειος πυρετός, ο κίτρινος πυρετός και ο ιός Ζίκα.
Παρά το γεγονός ότι έχουν καταγραφεί περίπου 33.000 κρούσματα μέχρι στιγμής φέτος, ο chikungunya θεωρείται μία από τις πιο παραμελημένες τροπικές ασθένειες στον κόσμο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Σήμερα τα περισσότερα ξεσπάσματα της νόσου σημειώνονται σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές.
Ωστόσο μέχρι το 2100 αυτό ενδέχεται να αλλάξει σύμφωνα με τη Δρ. Γε Ξου, μία από τις συγγραφείς της μελέτης. «Σήμερα, 139 χώρες ή περιοχές — που αντιστοιχούν στο 21,3% της παγκόσμιας χερσαίας επιφάνειας — θεωρούνται ζώνες κινδύνου για τον ιό chikungunya. Όμως δείχνουμε ότι σύμφωνα με τα μοντέλα κλιματικής αλλαγής ο ιός θα εξαπλωθεί περαιτέρω προς βορρά σε εύκρατες περιοχές, ιδιαίτερα στη βορειοανατολική Βόρεια Αμερική, την κεντρική Ευρώπη και την Ανατολική Ασία» ανέφερε.
Στη μελέτη τους οι επιστήμονες μοντελοποίησαν πώς θα αλλάξει η εξάπλωση του κουνουπιού του κίτρινου πυρετού (Aedes aegypti) και του ασιατικού κουνουπιού τίγρη (Aedes albopictus) — των δύο γνωστών φορέων του ιού — καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες. Τα μοντέλα δείχνουν επίσης ότι η βόρεια-κεντρική Ευρώπη, η βορειοανατολική Βόρεια Αμερική και η ανατολική Ασία αναμένεται να γίνουν «μελλοντικές εστίες» του ιού δημιουργώντας ανησυχία.
«Το κοινό δεν χρειάζεται να πανικοβληθεί, αλλά τα συστήματα υγείας πρέπει να προετοιμαστούν έγκαιρα. Για παράδειγμα, οι αρμόδιοι δημόσιας υγείας μπορούν από τώρα να παρακολουθούν τα κουνούπια Aedes, να εκπαιδεύουν τους γιατρούς ώστε να αναγνωρίζουν γρήγορα τον chikungunya, να ενισχύουν τα μέτρα καταπολέμησης των κουνουπιών και να οργανώνουν σχέδια άμεσης αντίδρασης πριν εμφανιστούν επιδημίες. Αυτά τα μέτρα είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε εύκρατες περιοχές όπου η ασθένεια δεν αποτελούσε μέχρι σήμερα συνηθισμένο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Ο περιορισμός της περαιτέρω υπερθέρμανσης του πλανήτη και οι επενδύσεις στη βασική προετοιμασία θα μπορούσαν να μειώσουν την πιθανότητα η μελλοντική εξάπλωση να εξελιχθεί σε μεγάλες επιδημίες» λέει η Ξου.
