Το παράξενο παιχνίδι της Ιστορίας είναι ακριβώς αυτό: καμιά φορά αναθέτει σε ανθρώπους του ίδιου του συστήματος να αντιμετωπίσουν όσα εκείνο άφησε να συσσωρευτούν
Η Ιστορία και η ζωή παίζουν πολλές φορές παράξενα παιχνίδια. Αναθέτουν πρωταγωνιστικούς ρόλους σε πρόσωπα που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν έδειχναν ότι θα βρεθούν στο επίκεντρο τόσο κρίσιμων εξελίξεων. Οχι απαραίτητα επειδή το επιδίωξαν, ούτε επειδή ήταν οι καταλληλότεροι. Απλώς επειδή η συγκυρία τούς έφερε μπροστά σε μια δοκιμασία από την οποία δεν μπορούν πλέον να αποδράσουν.
- Από τον Ανδρέα Καψαμπέλη
Ενα από αυτά τα πρόσωπα στη σημερινή συγκυρία είναι ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Οι υποθέσεις διαφθοράς, παραβατικότητας και διαπλοκής που απασχολούν τη δημόσια συζήτηση δημιουργούν ένα σκηνικό στο οποίο η ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας στον τομέα αυτό αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Και όσο ανοίγουν νέα μέτωπα τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιμετωπίζονται όλα ως μεμονωμένα περιστατικά.
Στο παρασκήνιο θρυλούνται, βεβαίως, διάφορες εκδοχές για τους λόγους που τόσες υποθέσεις έρχονται στην επιφάνεια αυτήν ακριβώς την περίοδο. Αλλοι αναζητούν πολιτικές σκοπιμότητες, άλλοι μιλούν για συγκρούσεις συμφερόντων και άλλοι βλέπουν ανακατατάξεις σε συσχετισμούς που επί χρόνια θεωρούνταν δεδομένοι.
Ο,τι κι αν ισχύει, υπάρχει σε κάθε περίπτωση κάτι που συχνά υποτιμούν όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγχουν την εξέλιξη των γεγονότων: οι υποθέσεις, από τη στιγμή που ανοίγουν, αποκτούν τη δική τους δυναμική. Και μαζί τους αποκτά δυναμική η απαίτηση για κάθαρση και εξυγίανση. Για να καθαρίσει, επιτέλους, η κόπρος του Αυγεία.
Μια τέτοια διαδικασία, εφόσον αποκτήσει πραγματικό θεσμικό βάθος, μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τους αρχικούς υπολογισμούς εκείνων που ενδεχομένως επιχείρησαν να αξιοποιήσουν επιμέρους αποκαλύψεις. Μπορεί επίσης να καταστήσει αναποτελεσματικές παράλληλες προσπάθειες συγκάλυψης ή αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Οχι επειδή η κάθαρση είναι νομοτελειακή, αλλά επειδή κάθε νέα αποκάλυψη γεννά απαιτήσεις για περισσότερες απαντήσεις.
Από χθες, μάλιστα, προστέθηκε ακόμη μία υπόθεση. Με αφορμή έναν αστυνομικό έλεγχο, ο γνωστός επιχειρηματίας Δημήτρης Γιαννακόπουλος προχώρησε σε δημόσιες καταγγελίες, στις οποίες εμφανίζεται και ένας μυστηριώδης (;) «ψηλός». Ενα πρόσωπο που δεν κατονομάζεται, αλλά «φωτογραφίζεται» και στο οποίο απευθύνονται αιχμηροί υπαινιγμοί για βαριές πράξεις (και) του κοινού Ποινικού Δικαίου. Το ποιον εννοεί και αν οι ισχυρισμοί του έχουν πραγματική βάση παραμένουν προς διερεύνηση.
Ο Χρυσοχοΐδης έδωσε εντολή να διαβιβαστεί η επίμαχη ανάρτηση στον εισαγγελέα, μια κίνηση θεσμικά ενδεδειγμένη. Αρκεί, βεβαίως, η εισαγγελική διερεύνηση να μην περιοριστεί μόνο στο αν χρησιμοποιήθηκαν υβριστικές εκφράσεις κατά της Αστυνομίας. Το ουσιώδες είναι να εξεταστούν και οι ίδιες οι καταγγελίες. Ηδη εμφανίστηκαν και δημοσίως πρόσωπα που δηλώνουν πρόθυμα να καταθέσουν για να συμπληρώσουν τις λεγόμενες «μισές αλήθειες» γύρω από τον «ψηλό». Και, φυσικά, να κληθεί να εξηγήσει όσα γνωρίζει και ο ίδιος ο καταγγέλλων.
Το συγκεκριμένο επεισόδιο, πάντως, είναι μόνο η αφορμή. Η μεγάλη εικόνα βρίσκεται αλλού. Και ο λαχνός της συγκυρίας έπεσε στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Σε έναν πολιτικό που δεν εμφανίστηκε χθες στη δημόσια ζωή, ούτε προέρχεται από κάποιον χώρο έξω από το σύστημα εξουσίας. Αντιθέτως, έχει διανύσει μακρά διαδρομή μέσα στους μηχανισμούς του και γνωρίζει τις ισορροπίες, τις αντιστάσεις και τις αδυναμίες τους.
Αυτό δεν αποτελεί ούτε ελαφρυντικό ούτε εγγύηση επιτυχίας. Είναι, όμως, μια πραγματικότητα που προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον ρόλο του διότι τώρα καλείται να διαχειριστεί εξελίξεις που ενδέχεται να αποδειχθούν πολύ μεγαλύτερες από τις επιμέρους υποθέσεις που τις πυροδότησαν. Και να δείξει αν θα επιτραπεί στους θεσμούς να φτάσουν μέχρι εκεί όπου οδηγούν τα στοιχεία, ακόμη κι όταν αυτό γίνεται δυσάρεστο για ισχυρούς παράγοντες, διαφόρων επιπέδων.
Η ελληνική πολιτική Ιστορία έχει διδάξει ότι πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Ο Χρυσοχοΐδης, πάντως, διαθέτει κάτι που δεν μπορεί να αποκτηθεί από τη μια μέρα στην άλλη: μακρά πολιτική εμπειρία και ισχυρό ένστικτο. Το αν αυτά θα αποδειχθούν χρήσιμα στη σημερινή δοκιμασία μένει να φανεί. Ισως, μάλιστα, η εμπειρία αυτή να του επιτρέψει να αντιληφθεί εγκαίρως εκείνο που ο Αντώνης Λιβάνης συνήθιζε να περιγράφει με την καβαφική έκφραση «τη βοή των πλησιαζόντων γεγονότων», καθώς υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα κινείται ταχύτερα από τους σχεδιασμούς των πολιτικών. Και τότε δεν αρκεί να γνωρίζεις τους κανόνες του παιχνιδιού. Πρέπει να καταλάβεις ότι το ίδιο το παιχνίδι αλλάζει.
Η κόπρος του Αυγεία δεν καθαρίζεται με διακηρύξεις, ούτε, βεβαίως, από έναν άνθρωπο μόνο. Αλλά η συγκυρία έφερε τον Χρυσοχοΐδη σε μια θέση όπου θα κριθεί και από το αν οι αρμόδιες Αρχές θα μπορέσουν να κάνουν απερίσπαστες τη δουλειά τους. Και το παράξενο παιχνίδι της Ιστορίας είναι ακριβώς αυτό: καμιά φορά αναθέτει σε ανθρώπους του ίδιου του συστήματος να αντιμετωπίσουν όσα εκείνο άφησε να συσσωρευτούν. Το αν θα ανοίξουν οι στάβλοι ή θα κλείσουν πάλι οι πόρτες είναι ακόμη άγνωστο. Αυτή τη φορά, όμως, το νερό έχει αρχίσει να κυλά.