Για 18 μήνες, οι αναβάτες του μεταφέρουν γράμματα από το Μιζούρι στην Καλιφόρνια σε περίπου δέκα ημέρες, αλλάζοντας άλογα μέσα σε σταθμούς που απλώνονται σε πεδιάδες, βουνά και ερήμους.
Στις 24 Οκτωβρίου 1861, το πρώτο διηπειρωτικό τηλεγραφικό μήνυμα διασχίζει την Αμερική. Δύο ημέρες αργότερα, το Pony Express τερματίζει επίσημα τη λειτουργία του. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Για να περάσει ένα γράμμα από τη μία ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών στην άλλη, χρειάζονται περίπου τρεις εβδομάδες με άμαξα — ή ένα πολύ μακρύτερο ταξίδι διά θαλάσσης, γύρω από το ακρωτήριο Χορν. Ώσπου τρεις επιχειρηματίες της Δύσης αποφασίζουν πως η χώρα δεν μπορεί να περιμένει τόσο πολύ.
Την άνοιξη του 1860, ο Γουίλιαμ Ράσελ, ο Αλεξάντερ Μέιτζορς και ο Γουίλιαμ Γουάντελ στήνουν μια ταχυδρομική διαδρομή περίπου 3.000 χιλιομέτρων, από το Σεντ Τζόζεφ του Μιζούρι μέχρι το Σακραμέντο της Καλιφόρνιας. Το σχέδιο απαιτεί περισσότερα από 400 άλογα, περίπου 180 σταθμούς και δεκάδες αναβάτες που θα παραδίδουν ο ένας στον άλλον τον ταχυδρομικό σάκο, μέρα και νύχτα.
Το Pony Express είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά εγχειρήματα της εποχής του. Είναι και μια επιχείρηση που κινείται ήδη πάνω σε λεπτό οικονομικό πάγο.
10 ημέρες μέσα από την αμερικανική Δύση
Η πρώτη διαδρομή ξεκινά στις 3 Απριλίου 1860. Οι αναβάτες περνούν από ορεινά περάσματα, άνυδρες εκτάσεις και περιοχές όπου οι υποδομές είναι ελάχιστες. Κάθε 10 με 15 μίλια αλλάζουν άλογο· κάθε 75 περίπου μίλια αλλάζει και ο αναβάτης. Ο σάκος συνεχίζει, ενώ οι άνθρωποι και τα ζώα σταματούν για να πάρουν ανάσα.
Το πρώτο γράμμα φτάνει στην Καλιφόρνια σε περίπου δέκα ημέρες. Ο χρόνος είναι σχεδόν απίστευτος για την εποχή. Σε μία από τις ταχύτερες διαδρομές του, το Pony Express μεταφέρει την ομιλία ορκωμοσίας του Αβραάμ Λίνκολν σε λιγότερο από οκτώ ημέρες.
Η ανάγκη για ταχύτητα έχει πολιτικό βάρος. Η Καλιφόρνια βρίσκεται μακριά από την πρωτεύουσα, σε μια περίοδο που οι εντάσεις ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο οδηγούν τη χώρα στον εμφύλιο πόλεμο. Η γρήγορη επικοινωνία βοηθά να διατηρηθούν οι δεσμοί της Δύσης με την Ένωση και κάνει το Pony Express κάτι περισσότερο από μια τολμηρή ιδιωτική υπηρεσία.
Το γράμμα, όμως, ταξιδεύει με κόστος που ελάχιστοι μπορούν να πληρώσουν. Η υπηρεσία χρεώνει έως και πέντε δολάρια για κάθε μισή ουγγιά στην αρχή της λειτουργίας της, ένα ποσό δυσβάσταχτο για τους περισσότερους. Και ακόμη και με τόσο ακριβή τιμολόγηση, τα έσοδα δεν αρκούν για να καλύψουν τη συντήρηση ενός δικτύου με εκατοντάδες άλογα, σταθμούς, προσωπικό και προμήθειες.
Το καλώδιο που περνά στην άλλη ακτή
Ενώ οι αναβάτες διασχίζουν την ήπειρο, ένα διαφορετικό δίκτυο προχωρά προς την αντίθετη κατεύθυνση: τηλεγραφικά καλώδια απλώνονται από ανατολή και δύση, με στόχο να ενώσουν τις δύο ακτές.
Στις 24 Οκτωβρίου 1861, η σύνδεση ολοκληρώνεται. Ένα μήνυμα φεύγει από την Καλιφόρνια και φτάνει στην Ουάσιγκτον μέσα σε λίγες ώρες, μεταφέροντας το μήνυμα του δικαστή Στίβεν Φιλντ προς τον πρόεδρο Λίνκολν. Η πληροφορία, που μέχρι τότε ταξίδευε με άλογα επί ημέρες, περνά πλέον μέσα από ένα σύρμα.
Η αλλαγή δεν εξαφανίζει αμέσως τα γράμματα ούτε κάνει άχρηστη κάθε ταχυδρομική διαδρομή. Αλλά αφαιρεί από το Pony Express το βασικό του πλεονέκτημα: την ταχύτητα. Το νέο δίκτυο μεταφέρει ειδήσεις και σύντομα μηνύματα σχεδόν ακαριαία, χωρίς να χρειάζεται να διατηρεί εκατοντάδες σταθμούς στην άγρια Δύση.
Στις 26 Οκτωβρίου, το Pony Express τερματίζει επίσημα τη λειτουργία του. Τα τελευταία γράμματα ολοκληρώνουν τη διαδρομή τους τον Νοέμβριο. Ο θρύλος της υπηρεσίας αρχίζει να διαμορφώνεται σχεδόν αμέσως, αλλά η επιχειρηματική της ιστορία είναι πολύ λιγότερο ρομαντική.
Μια αποτυχία πριν από το τέλος
Το τηλεγραφικό καλώδιο δεν βρίσκει μια εύρωστη εταιρεία και την καταστρέφει μέσα σε ένα βράδυ. Το Pony Express δεν υπήρξε ποτέ οικονομικά βιώσιμο. Οι ιδιοκτήτες του έχουν ήδη συσσωρεύσει χρέη και η εταιρεία εξαρτάται από μια ταχυδρομική σύμβαση που τελικά δίνεται σε άλλη υπηρεσία. Το τηλεγράφημα δεν δημιουργεί την κρίση της· κάνει απλώς αδύνατη τη συνέχιση του αρχικού της σκοπού.
Αυτή είναι η πιο σύγχρονη πλευρά της ιστορίας του. Η τεχνολογία που αντικαθιστά το Pony Express δεν βελτιώνει απλώς λίγο την ταχύτητα της μεταφοράς. Αλλάζει το ίδιο το μέσο: από το άλογο στο καλώδιο, από ημέρες σε λεπτά. Και η εταιρεία που έχει επενδύσει σε αναβάτες, ζώα και σταθμούς δεν μπορεί να μεταφέρει το επιχειρηματικό της μοντέλο στην επόμενη εποχή.
Το Pony Express επιβιώνει στη συλλογική μνήμη ως μια ιστορία θάρρους και αντοχής. Ως επιχείρηση, όμως, αποκαλύπτει κάτι λιγότερο ηρωικό και πιο διαχρονικό: μια υπηρεσία μπορεί να είναι η ταχύτερη στον κόσμο και πάλι να μην έχει μέλλον, αν ένα νέο δίκτυο καταφέρει να μεταφέρει την ίδια πληροφορία χωρίς να χρειάζεται να κινηθεί ούτε ένας άνθρωπος.
