Tη σημασία της αξιολόγησης των δεξιοτήτων παράλληλα με τις γνώσεις στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ ανέδειξε ο πρόεδρος της Αρχής, Θάνος Παπαϊωάννου, με αφορμή το νομοσχέδιο για την αλλαγή του τρόπου επιλογής διευθυντικών στελεχών στο Δημόσιο.
Απαντώντας στο ερώτημα ποια θα πρέπει να είναι η αναλογία μεταξύ γνώσεων και δεξιοτήτων, ο κ. Παπαϊωάννου σημείωσε ότι δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη συνταγή για τον σωστό συνδυασμό. Όπως εξήγησε, το βασικό πρόβλημα είναι να αποτελούν οι γνώσεις το μοναδικό κριτήριο αξιολόγησης, όπως συνέβαινε μέχρι πριν από λίγα χρόνια.
Γιατί οι γνώσεις δεν αρκούν σε βάθος χρόνου
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ επισήμανε ότι η αξία των γνώσεων μεταβάλλεται, καθώς τα επιστημονικά δεδομένα και η νομοθεσία εξελίσσονται. Ως παράδειγμα έφερε το Εργατικό Δίκαιο που σπούδασε την περίοδο 1983-1987, σημειώνοντας ότι παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο έως το 2010, όταν στη συνέχεια επήλθαν σημαντικές αλλαγές.
Όπως ανέφερε, σε άλλους τομείς οι μεταβολές είναι ακόμη ταχύτερες. Επομένως, οι γνώσεις που αξιολογούνται κατά την πρόσληψη μπορεί να έχουν περιορισμένη αξία έπειτα από 10 ή 20 χρόνια, εάν ο εργαζόμενος δεν έχει την ικανότητα να τις επικαιροποιεί με δική του πρωτοβουλία.
Ποιες δεξιότητες θεωρούνται σημαντικές
Αντίθετα, δεξιότητες όπως η ομαδικότητα, η ανάληψη πρωτοβουλίας και ο προσανατολισμός στον πολίτη και στο αποτέλεσμα αναπτύσσονται σταδιακά και, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ, χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Για τον λόγο αυτό, ο κ. Παπαϊωάννου υπογράμμισε ότι η αξιολόγηση των δεξιοτήτων θα πρέπει να αποτελεί μέρος όλων των διαγωνιστικών διαδικασιών.
Ο Θάνος Παπαϊωάννου ξεκαθάρισε ότι η εξέταση γνώσεων πρέπει να διατηρηθεί, καθώς επιτρέπει την άμεση σύγκριση μεταξύ των υποψηφίων. Ωστόσο, όπως τόνισε, είναι αναγκαίο να συνδυάζεται με την παράλληλη αξιολόγηση των δεξιοτήτων.
Αναλυτικά ερώτηση που τέθηκε στον πρόεδρο του ΑΣΕΠ και η απάντηση του:
Με αφορμή το νομοσχέδιο για την αλλαγή του τρόπου επιλογής διευθυντικών στελεχών στο Δημόσιο επαναφέρατε τα ζήτημα της εξέτασης δεξιοτήτων στο Δημόσιο. Τελικά ποια κατά τη γνώμη σας η σωστή αναλογία βαρύτητας μεταξύ γνώσεων και δεξιοτήτων;
«Δεν υπάρχει μαγική συνταγή για την ορθή αναλογία. Εκείνο που συνιστά σίγουρα σφάλμα είναι να έχουμε ως μόνο κριτήριο τις γνώσεις, κάτι που είχαμε μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Κι αυτό γιατί οι γνώσεις έχουν σχετική αξία σε μια εποχή που τα επιστημονικά δεδομένα και οι νόμοι μεταβάλλονται. Να δώσω ένα παράδειγμα από την προσωπική μου εμπειρία: το Εργατικό Δίκαιο που σπούδασα το 1983-1987 ίσχυσε σχεδόν απαράλλακτο μέχρι το 2010 και στη συνέχεια άλλαξαν τα πάντα. Σε άλλους τομείς, οι αλλαγές ήταν και θα είναι ταχύτερες. Η εξέταση γνώσεων, λοιπόν, που γίνεται κατά τη φάση της πρόσληψης έχει μειωμένη σημασία μετά από 10 ή 20 χρόνια, εάν ο εξεταζόμενος δεν έχει την ικανότητα να επικαιροποιεί τις γνώσεις του με δική του πρωτοβουλία. Αντίθετα, δεξιότητες όπως η ομαδικότητα, η ανάληψη πρωτοβουλίας, ο προσανατολισμός στον πολίτη και στο αποτέλεσμα αναπτύσσονται σταδιακά και δεν χάνονται. Χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο σε ολόκληρη τη ζωή του. Πρέπει λοιπόν να κρατήσουμε την εξέταση γνώσεων αν μη τι άλλο γιατί η αξία της έγκειται στη δυνατότητα άμεσης σύγκρισης ανταγωνιζόμενων υποψηφίων αλλά είναι αναγκαία η παράλληλη εξέταση των δεξιοτήτων σε όλες τις διαγωνιστικές διαδικασίες.»
