Το FBI και το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας είχαν ανοίξει έρευνα ήδη από το 2016, επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, τις καταγγελίες γύρω από τον γάμο της Ιλχάν Ομάρ με άνδρα που ορισμένοι αξιωματούχοι υποψιάζονταν ότι ήταν αδελφός της, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times.
Νυν και πρώην αξιωματούχοι δήλωσαν στην εφημερίδα ότι οι ερευνητές είχαν εντοπίσει ορισμένα στοιχεία που υποδείκνυαν πως ο γάμος ήταν εικονικός, καθώς και ενδείξεις πιθανής συγγένειας. Η εφημερίδα επισημαίνει, ωστόσο, ότι παραμένει ασαφές ποια στοιχεία είχαν ή έχουν οι εισαγγελείς για να στηρίξουν τον ισχυρισμό ότι ο πρώην σύζυγός της είναι αδελφός της.
Η υπόθεση δεν προχώρησε τότε, κυρίως επειδή οι εισαγγελείς έκριναν ότι το ενδεχόμενο αδίκημα είχε υπερβεί την πενταετή προθεσμία παραγραφής, σύμφωνα με τις πηγές των New York Times. Η βουλευτής των Δημοκρατικών αμφισβητεί αυτή την εκδοχή και υποστηρίζει ότι η παλαιότερη έρευνα δεν προχώρησε λόγω έλλειψης στοιχείων.
Η καταγόμενη από τη Σομαλία βουλευτής έχει επανειλημμένα και κατηγορηματικά αρνηθεί ότι παντρεύτηκε τον αδελφό της, χαρακτηρίζοντας την καταγγελία αβάσιμη θεωρία συνωμοσίας.
Ο γάμος του 2009 και η έρευνα του 2016
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο γάμος της Ομάρ με τον Βρετανό υπήκοο Άχμεντ Νουρ Σαΐντ Έλμι το 2009. Η Ομάρ ήταν ήδη Αμερικανίδα πολίτης.
Δύο πρώην αξιωματούχοι δήλωσαν στους New York Times ότι ο Νουρ Σαΐντ Έλμι είχε λάβει προσωρινή πράσινη κάρτα βάσει του γάμου. Όταν ζήτησε μόνιμο καθεστώς, οι μεταναστευτικές αρχές ζήτησαν πρόσθετα στοιχεία για την εγκυρότητα του γάμου. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εκείνος αναχώρησε από τις ΗΠΑ χωρίς να απαντήσει και εγκατέλειψε την αίτησή του.
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι δεν είναι σαφές ποια αποδεικτικά στοιχεία διαθέτουν οι εισαγγελείς για τη φερόμενη συγγενική σχέση. Ωστόσο έχει έρθει στο φως της δημοσιότητας ένα έγγραφο στο οποίο το πλήρες όνομα της Ομάρ δηλώνεται ως Ιλχάν Νουρ Σαΐντ Έλμι. Επιπλέον η Ιλχάν Ομάρ είχε κάνει μια παλαιότερη ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να τιμήσει τον πατέρα της με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα. Σε αυτήν έγραφε: “Happy Father’s Day to my aabo Nur Said, I am forever grateful to Allah for giving me the best father” (Ευτυχισμένη Ημέρα του Πατέρα στον πατέρα μου Νουρ Σαΐντ. Είμαι για πάντα ευγνώμων στον Αλλάχ που μου έδωσε τον καλύτερο πατέρα).
Η σύναψη γάμου αποκλειστικά με σκοπό την απόκτηση πράσινης κάρτας αποτελεί αδίκημα βάσει της ομοσπονδιακής νομοθεσίας. Το αν ο συγκεκριμένος γάμος ήταν εικονικός και το αν υπήρχε συγγενική σχέση είναι διαφορετικά ερωτήματα, τα οποία δεν έχουν αποδειχθεί δημόσια.
Γιατί δεν προχώρησε η υπόθεση
Οι New York Times, επικαλούμενοι νυν και πρώην αξιωματούχους με γνώση της έρευνας του 2016, αναφέρουν ότι η υπόθεση «κόλλησε» κυρίως επειδή οι εισαγγελείς έκριναν ότι το πιθανό κακούργημα είχε παραγραφεί μετά την παρέλευση πενταετίας.
Η πλευρά της Ομάρ δίνει διαφορετική εξήγηση. Εκπρόσωπός της δήλωσε στο Fox News ότι η παλαιότερη υπόθεση δεν προχώρησε λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων και χαρακτήρισε τη σημερινή έρευνα «πολιτική βεντέτα» εναντίον μιας από τις πιο προβεβλημένες επικρίτριες του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει τα στοιχεία του φακέλου, επομένως δεν μπορεί να διαπιστωθεί ανεξάρτητα ποια από τις δύο εκδοχές εξηγεί πλήρως την εξέλιξη της παλαιότερης έρευνας.
Η επιστολή του εισαγγελέα το 2016
Το δημοσίευμα επανέρχεται και σε επιστολή του τότε ομοσπονδιακού εισαγγελέα της Μινεσότα, Άντριου Λούγκερ, την οποία είχε επικαλεστεί η εκστρατεία της Ομάρ το 2016.
Στην επιστολή, ο Λούγκερ ανέφερε ότι το γραφείο του δεν ερευνούσε την Ομάρ ούτε είχε ζητήσει τη διεξαγωγή έρευνας σε βάρος της. Η πλευρά της υποψήφιας είχε παρουσιάσει τότε την επιστολή ως απάντηση στις καταγγελίες.
Ο ίδιος είπε τώρα στους New York Times ότι η επιστολή είχε γραφτεί για να αντικρούσει συγκεκριμένο δημοσίευμα το οποίο, όπως υποστήριξε, ανέφερε λανθασμένα ότι ο ίδιος είχε ζητήσει από μεταναστευτική υπηρεσία να ερευνήσει την Ομάρ. Δεν είχε σκοπό, πρόσθεσε, να αποφανθεί για την ουσία των ισχυρισμών.
Η νέα έρευνα και η αντίδραση Ομπάμα
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επαναφέρει την υπόθεση του γάμου στο πλαίσιο ευρύτερης έρευνας για το μεταναστευτικό ιστορικό της Ομάρ και της οικογένειάς της.
Στις 12 Οκτωβρίου, ομοσπονδιακοί πράκτορες ερεύνησαν την κατοικία της βουλευτού στην Ουάσιγκτον. Η Washington Post έχει μεταδώσει ότι οι αρχές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, εάν η ίδια ή ο πατέρας της είχαν δώσει ανακριβή στοιχεία σε παλαιά μεταναστευτικά έγγραφα. Η Ομάρ απορρίπτει τις καταγγελίες.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει δηλώσει σε δικαστικά έγγραφα ότι οι ερευνητές συνεχίζουν να εξετάζουν τα κατασχεθέντα στοιχεία και ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση για την απαγγελία κατηγοριών.
Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα επέκρινε τη νέα έρευνα, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ στοχοποιεί μια εκλεγμένη αξιωματούχο λόγω των πολιτικών της θέσεων και της κριτικής που ασκεί στον πρόεδρο.
Η Ομάρ, η οποία διεκδικεί επανεκλογή στις ενδιάμεσες εκλογές, χαρακτηρίζει την έρευνα προσπάθεια πολιτικού εκφοβισμού. Οι Δημοκρατικοί έχουν επίσης αμφισβητήσει τον χρόνο των ερευνητικών ενεργειών, λίγες εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία
