Το Σίδνεϊ δεν μοιάζει με τον προορισμό που θα διάλεγε κανείς για μια νέα αρχή. Είναι, όμως, εκεί όπου καταλήγουν το 1971 ο Γιώργος Κούκης και η σύζυγός του, έγκυος τότε, χωρίς συγγενείς ή φίλους να τους περιμένουν.
Δεν μιλούν καλά αγγλικά και έχουν στην τσέπη τους 140 αυστραλιανά δολάρια. Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, ο Κούκης θα βρίσκεται πίσω από την ανάπτυξη της Temenos, μιας εταιρείας που θα γίνει διεθνώς γνωστή για το λογισμικό που χρησιμοποιούν τράπεζες.
Η πορεία από τη μετανάστευση στην επιχειρηματική επιτυχία, όμως, δεν είναι ευθεία. Περνά από ένα απρόσμενο ξεκίνημα στην αεροπορία, την απώλεια των αποταμιεύσεών του και μια εξαγορά που, όπως θυμόταν, οι σύμβουλοί του θεωρούσαν παράτολμη.
Η ευκαιρία στην Qantas
Ο Κούκης φτάνει στην Αυστραλία σε μια περίοδο κατά την οποία οι αεροπορικές εταιρείες αρχίζουν να περνούν τα λογιστικά τους συστήματα στους υπολογιστές. Πιάνει δουλειά στην Qantas και σπουδάζει παράλληλα. Δεν ξεκινά ως μηχανικός πληροφορικής. Στην πορεία, όμως, αναλαμβάνει να αντιμετωπίσει ένα δύσκολο πρόβλημα της εταιρείας.
Όταν ζητείται κάποιος να δοκιμάσει μια νέα, τότε, λύση μέσω υπολογιστή, οι περισσότεροι διστάζουν. Ο Κούκης σηκώνει το χέρι και λέει, όπως θυμάται σε συνέντευξή του: «Me do it» — «Θα το κάνω εγώ».
Η απάντηση δεν προμηνύει από μόνη της μια μεγάλη επιχειρηματική διαδρομή. Ανοίγει, όμως, μια πόρτα. Στην Qantas αναπτύσσει συστήματα που βοηθούν την εταιρεία να υπολογίζει την κερδοφορία ανά τύπο αεροσκάφους και ανά διαδρομή, καθώς και ένα στατιστικό μοντέλο για την εκτίμηση ασφαλιστικού κινδύνου. Η εμπειρία αυτή τον οδηγεί βαθύτερα στον χώρο του επιχειρηματικού λογισμικού.
Το κραχ που μηδένισε τις αποταμιεύσεις του
Για χρόνια, η καριέρα του προχωρά. Ο Κούκης αναλαμβάνει θέσεις ευθύνης στην αυστραλιανή δραστηριότητα της εταιρείας λογισμικού Management Science America. Παράλληλα, αποταμιεύει και επενδύει.
Ώσπου φτάνει ο Οκτώβριος του 1987. Το χρηματιστηριακό κραχ σαρώνει τις αγορές και μαζί τις αποταμιεύσεις του. Ο ίδιος έχει περιγράψει ότι έχασε ό,τι είχε συγκεντρώσει επί χρόνια, αφού είχε επενδύσει τα χρήματά του και είχε υποθηκεύσει ακόμη και το σπίτι του.
Η απώλεια δεν εξαφανίζει την επαγγελματική του εμπειρία ούτε τη γνώση που έχει αποκτήσει για τον κλάδο της τεχνολογίας. Του αφήνει, όμως, ένα δύσκολο ερώτημα: τι κάνεις όταν χρειάζεται να ξεκινήσεις πάλι, έχοντας ήδη μάθει πόσο γρήγορα μπορεί να χαθεί αυτό που έχτισες;
Η εταιρεία που οι σύμβουλοι τού είπαν να μην αγοράσει
Το 1993, ο Κούκης εντοπίζει μια μικρή επιχείρηση με λογισμικό για τράπεζες. Η εταιρεία διαθέτει ένα προϊόν που έχει αναπτύξει ομάδα μηχανικών και ειδικών του τραπεζικού κλάδου, αλλά αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη χρηματοδότησης.
Ο Κούκης και ο Αυστραλός συνεργάτης του έχουν συγκεντρώσει περίπου 300.000 δολάρια· για να προχωρήσουν χρειάζονται σχεδόν ένα εκατομμύριο.
Αναζητούν χρηματοδότηση και βρίσκουν επενδυτή. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν πείθει τους συμβούλους που εξετάζουν την εξαγορά. Στην ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Σίδνεϊ, ο Κούκης θυμάται ότι και οι τέσσερις τον απέτρεψαν. Ένας από αυτούς, όπως λέει, τον αποκάλεσε τρελό — στα γαλλικά.
Η εταιρεία αποκτά τα δικαιώματα του τραπεζικού λογισμικού GLOBUS και μετονομάζεται σε Temenos. Η επιλογή δεν είναι να αρχίσει από το μηδέν, αλλά να στηριχθεί σε μια ήδη υπάρχουσα τεχνολογία και στην ομάδα που τη γνωρίζει, με στόχο να την εξελίξει και να την προωθήσει διεθνώς.
Εκεί βρίσκεται και το επιχειρηματικό στοίχημα: σε μια εποχή που οι τράπεζες αλλάζουν τα πληροφοριακά τους συστήματα, η ζήτηση για πιο σύγχρονο λογισμικό μπορεί να μετατρέψει ένα εξειδικευμένο προϊόν σε παγκόσμια δραστηριότητα.
Από την εξαγορά στην εισηγμένη εταιρεία
Η Temenos μεγαλώνει σταδιακά και το 2001 εισάγεται στο Χρηματιστήριο της Ζυρίχης. Ο Κούκης παραμένει στο τιμόνι της για χρόνια, ενώ η εταιρεία εξελίσσεται σε έναν από τους γνωστούς διεθνείς παρόχους λογισμικού για τον τραπεζικό κλάδο.
Η ιστορία του δεν είναι μια απλή αφήγηση από τη φτώχεια στον πλούτο. Είναι η διαδρομή ενός ανθρώπου που απέκτησε τεχνική και επιχειρηματική εμπειρία σε διαφορετικές χώρες, είδε τις αποταμιεύσεις του να χάνονται και ύστερα ανέλαβε ένα ρίσκο που οι ειδικοί γύρω του δεν θεωρούσαν συνετό.
Το «θα το κάνω εγώ» στην Qantas και η απόφαση να προχωρήσει στην εξαγορά της δεκαετίας του 1990 δεν έχουν την ίδια κλίμακα. Έχουν, όμως, έναν κοινό πυρήνα: την προθυμία να αναλάβει μια δουλειά που οι άλλοι δίσταζαν να αγγίξουν.
Ο Γιώργος Κούκης πέθανε τον Αύγουστο του 2024. Η διαδρομή του από τη Χαλκίδα στο Σίδνεϊ και από εκεί στην ελβετική αγορά τεχνολογίας αφήνει πίσω της ένα συγκεκριμένο ίχνος: μια εταιρεία που ξεκίνησε με την εξαγορά ενός τραπεζικού λογισμικού και έφτασε να αποτελεί μέρος της διεθνούς υποδομής του χρηματοπιστωτικού κλάδου.
