Ισραήλ – ΗΠΑ: Τι σηματοδοτούν οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις – Το Ιράν και η παγκόσμια οικονομία

Η μελλοντική διακυβέρνηση του Ισραήλ αναμένεται να έχει διαρκή αντίκτυπο στη Μέση Ανατολή και στους πολέμους που μαίνονται σε όλη την περιοχή.

Και οποιαδήποτε αλλαγή στον εκλογικό «χάρτη» της Αμερικής θα μπορούσε να να παίξει σημαντικό ρόλο τόσο στο μέλλον αυτών των πολέμων, όσο και το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.

Μισό εκατομμύριο Ισραηλινοί μπορούν να ψηφίσουν και στις δύο εκλογές

Μεταξύ των δύο υπάρχει μια φυσική σύνδεση: η ομάδα λόμπι «Republicans Overseas Israel» που εκτιμά ότι περίπου μισό εκατομμύριο Ισραηλινοί με αμερικανικά διαβατήρια μπορούν να ψηφίσουν και στις δύο κάλπες.

Ο πρόεδρος αυτής της ομάδας, Μαρκ Ζελ, δήλωσε στο BBC ότι αυτοί οι ψηφοφόροι θα μπορούσαν να επηρεάσουν αμφίρροπες αναμετρήσεις στις ΗΠΑ, όπως οι εκλογές για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, στις οποίες, όπως εκτίμησε, θα ψηφίσουν 10.000 άτομα από το Ισραήλ. «Μπορούν πραγματικά να κάνουν τη διαφορά» σχολίασε στο BBC.

Η πολιτική σύνδεση, όμως, είναι ίσως βαθύτερη – και πιο έντονη όσον αφορά τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Η αιματηρή αεροπορική επίθεση που εξαπέλυσαν οι δύο χώρες τον Φεβρουάριο, κατέστρεψε πολλούς στρατιωτικούς στόχους και σκότωσε μεγάλο μέρος της ηγεσίας του Ιράν – μαζί και αμάχους. Απέτυχε, όμως, να ανατρέψει το καθεστώς, το οποίο αντεπιτέθηκε σκληρά στον Κόλπο και κατέλαβε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και των ενεργειακών ροών που περνούσαν μέσα από αυτό.

Το ζήτημα του Ιράν

Το γεγονός και μόνο των εκλογών έχει ήδη διαμορφώσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χρησιμοποίησε την προεκλογική εκστρατεία ως «πλατφόρμα» για να απειλήσει ξανά το Ιράν με επίθεση. Επανέλαβε τις προειδοποιήσεις περί «πυρηνικής απειλής» της Τεχεράνης και επέμεινε ότι το «καθεστώς πρέπει να ανατραπεί».

Στόχος, σύμφωνα με το BBC, είναι να προβάλει τον εαυτό του ως εγγυητής της ασφάλειας, σε μια προσπάθεια να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων προς το πρόσωπό του μετά το πλήγμα της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

Την ίδια «γραμμή» ακολουθεί και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε την εκστρατεία επανεκλογής του Νετανιάχου, λέγοντας ότι οι δυό τους θα πρέπει «να ολοκληρώσουν σύντομα τη δουλειά» στο Ιράν.

Ωστόσο, διέρρευσε ότι ο Τραμπ παρενέβη για να εμποδίσει τον Νετανιάχου να επιτεθεί στο Ιράν πριν από τις εκλογές, φοβούμενος ότι μια νέα αύξηση των τιμών στην αγορά ενέργειας θα υπενθύμιζε στους Αμερικανούς ψηφοφόρους τις επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος που ο ίδιος ενορχήστρωσε.

Μήπως, λοιπόν, μια επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να «παγώσει» μέχρι τις εκλογές; Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να επιβιώσει πολιτικά ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός μετά τις εκλογές εξαπολύοντας επίθεση στο Ιράν.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, θα υποστήριζε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας – στην οποία θα συμμετείχε και ο ίδιος – αντί για έναν συνασπισμό μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ο Νετανιάχου θεωρείται μεγάλος επιζών της ισραηλινής πολιτικής. Εάν έχανε την εξουσία, θα ερχόταν αντιμέτωπος με έρευνες για την πολιτική που ασκούσε πριν το ορόσημο της 7ης Οκτωβρίου, όταν δεχόταν σφοδρά πυρά από την κοινωνία και τους πολιτικούς του αντιπάλους για διαφθορά.

Η εκτίμηση αυτή, οδήγησε τον αντίπαλο του Νετανιάχου, τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, να αποκλείσει το ενδεχόμενο ένταξης σε οποιαδήποτε κυβέρνηση ενότητας. Ο Άιζενκοτ βλέπει το Ιράν ως «υπαρξιακή απειλή» για το Ισραήλ και υποστηρίζει τη στρατιωτική επέμβαση κατά της χώρας.

«Λειτουργία παλαιού τύπου»

Ο Τραμπ μπορεί, σύμφωνα με το BBC, να βλέπει μια επίθεση στο Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, εάν δεν έχει εκλογικούς περιορισμούς και να ελπίζει να σταματήσει τον πόλεμο με μια ακόμη… ώθηση. Αναλυτές εκτιμούν ότι ένας νέος γύρος στρατιωτικών επιθέσεων – την ώρα που η Τεχεράνη ήδη έχει υποστεί πλήγμα στην οικονομία της – θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους Ιρανούς να ανατρέψουν το καθεστώς. Άλλοι θεωρούν πως αυτή η εκτίμηση είναι απλώς… ευσεβείς πόθει. Είναι μια στρατηγική που έχει επανειλημμένα αποτύχει, αλλά εξακολουθεί να έχει αξία στην Ουάσινγκτον.

Στο Ισραήλ υπάρχει ευρεία συναίνεση στα περισσότερα κόμματα σχετικά με το Ιράν και την ανάγκη… περιορισμού του. Οι ψηφοφόροι μπορεί να εκλέξουν έναν πρωθυπουργό που δεν θα θέλει να επενδύσει σε νέες επιθέσεις.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι και ο δικός του τρόπος σκέψης μπορεί να αλλάξει. «Εάν το Ισραήλ έχει τον λάθος ηγέτη, δηλαδή οποιονδήποτε άλλο εκτός από τον Μπίμπι, η Αμερική θα πρέπει να κάνει αυτή τη δουλειά μόνη της, και δεν είμαι διατεθειμένος για κάτι τέτοιο» είχε δηλώσει.

Επομένως, δεν είναι τυχαίο, που η Τεχεράνη, παρακολουθεί τις δημοσκοπήσεις των ΗΠΑ, τόσο στενά όσο οι αναλυτές της Ουάσινγκτον. Ο κίνδυνος, φυσικά, είναι ότι τυχόν επιθέσεις μετά τις εκλογές θα βυθίσουν τη Μέση Ανατολή στο χάος εάν το Ιράν προβεί σε σκληρά αντίποινα.

Οι Ιρανοί έχουν προειδοποιήσει, πως εάν δεχθούν νέες επιθέσεις, θα απαντήσουν με πλήγματα σε αεροδρόμια, αγωγούς, υποθαλάσσια καλώδια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, μονάδες αφαλάτωσης, αμερικανικές βάσεις και πολεμικά πλοία.

Ο παράγοντας της οικονομίας

Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις μπορεί να κρίνουν επίσης και το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας. Το κόστος ζωής κυριάρχησε στην προεκλογική εκστρατεία των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς ο πόλεμος και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ οδήγησαν σε ράλι ανόδου στις τιμές της ενέργειας.

Η οικονομία βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα και στο Ισραήλ. Οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με την ακρίβεια και χαμηλούς μισθούς, αλλά και σε αυτή την περίπτωση ο πόλεμος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Διότι οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες ασκούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Ο Τραμπ προσπάθησε να κατευνάσει τους ψηφοφόρους του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ήρε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ελπίζοντας ότι οι τιμές στο ντίζελ μπορεί να μειωθούν σημαντικά. Έχει υιοθετήσει σκληρή γραμμή απέναντι στην Ουκρανία, καλώντας την ηγεσία της να κάνει παραχωρήσεις με την προσδοκία να διεκδικήσει μια νίκη στην εξωτερική πολιτική.

Αλλά η οργή των Ρεπουμπλικανών για την αμφιλεγόμενη στρατηγική του αυξάνεται. Ο γερουσιαστής Τομ Τίλις από τη Βόρεια Καρολίνα, δήλωσε στο CBS News: «Αν ο πρόεδρος Τραμπ θέλει πραγματικά να μειώσει τις τιμές της ενέργειας, μπορεί να το κάνει λύνοντας το πρόβλημα του Ιράν, όχι κάνοντας μια χάρη στον Βλαντιμίρ Πούτιν».

Καταρρέει η διακομματική υποστήριξη στις ΗΠΑ

Ο πόλεμος στο Ιράν, μαζί με τις επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, είναι ότι η παραδοσιακή διακομματική υποστήριξη στις ΗΠΑ έχει καταρρεύσει. Ο ο αριστερός υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, Αμντούλ Ελ- Σαγιέντ κάνει εκστρατεία υπέρ της περικοπής της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ. «Ένας σύμμαχος που παίρνει τα χρήματά σου, για να σε σπρώξει σε πολέμους που δεν θα έπρεπε να κάνεις, δεν είναι σύμμαχος» τόνισε χαρακτηριστικά στο ABC News.

Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για το Κογκρέσο στη Νέα Υόρκη, Μπραντ Λάντερ είχε ταξιδέψει στη Δυτική Όχθη λίγες μέρες πριν από τις εκλογές. Βοήθησε τους Παλαιστίνιους να μαζέψουν ελιές και συνελήφθη από τις ισραηλινές δυνάμεις. Στην ιστορία της αμερικανικής πολιτικής, αυτό δεν είναι φυσιολογικό. Ακόμα και ο Νετανιάχου προειδοποιεί ότι το Ισραήλ μπορεί στο μέλλον να χρειαστεί να επιβιώσει χωρίς την αμερικανική ασφάλεια.

Αν οι Δημοκρατικοί κέρδιζαν περισσότερες έδρες στο Κογκρέσο, αυτό θα μπορούσε να να διαταράξει την υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ισραήλ. Το Κογκρέσο διατηρεί εξουσίες που του επιτρέπουν να περιορίσει τις στρατιωτικές δαπάνες και τη μείωση της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ. Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ, ως πρόεδρος εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις.

Οι επιλογές που θα κάνουν οι ψηφοφόροι και στα δύο έθνη τις επόμενες ημέρες μπορεί να διαμορφώσουν την πορεία του κόσμου.