Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, τη μνήμη του Αγίου Κυπριανού του Ιερομάρτυρα και της Αγίας Ιουστίνης της Μάρτυρος, δύο Αγίων των οποίων οι βίοι συνδέθηκαν στενά στην εκκλησιαστική παράδοση.
Τιμώνται επίσης ο Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυρας εν Καρατζασού και ο Όσιος Κασσιανός ο Έλληνας και Θαυματουργός.
Κυπριανός και Ιουστίνη
Ο Άγιος Κυπριανός και η Αγία Ιουστίνη τοποθετούνται από την εκκλησιαστική παράδοση στον 3ο αιώνα, στα χρόνια των μεγάλων διωγμών κατά των Χριστιανών.
Η αγιολογική διήγηση παρουσιάζει τον Κυπριανό, πριν γίνει Χριστιανός, ως άνθρωπο που είχε ασχοληθεί βαθιά με τη μαγεία και τις αποκρυφιστικές πρακτικές.
Την ίδια εποχή ζούσε η Ιουστίνη, μια νεαρή Χριστιανή. Ένας ειδωλολάτρης, ο Αγλαΐδας, την ερωτεύθηκε και, όταν εκείνη απέρριψε τις προτάσεις του, κατέφυγε στον Κυπριανό ζητώντας τη βοήθειά του.
Η εμπειρία αυτή παρουσιάζεται ως το σημείο καμπής στη ζωή του Κυπριανού. Εγκατέλειψε τη μαγεία, ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και αργότερα έγινε κληρικός και επίσκοπος.
Πρόκειται για στοιχεία της μεταγενέστερης αγιολογικής παράδοσης και όχι για γεγονότα που μπορούν να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα από σύγχρονες ιστορικές πηγές.
Η παράδοση θέλει τον Κυπριανό και την Ιουστίνη να συλλαμβάνονται κατά τη διάρκεια των διωγμών εναντίον των Χριστιανών.
Αφού αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους, υπέστησαν βασανιστήρια και τελικά αποκεφαλίστηκαν.
Η κοινή τους μνήμη στις 2 Οκτωβρίου διατήρησε στο πέρασμα των αιώνων τη σύνδεση των δύο μορφών: της Ιουστίνης, που δεν λύγισε, και του Κυπριανού, που σύμφωνα με την παράδοση μετακινήθηκε από τον κόσμο της μαγείας στη χριστιανική πίστη και τελικά στο μαρτύριο.
Η ιστορία του Κυπριανού εξηγεί γιατί στη λαϊκή θρησκευτικότητα το όνομά του συνδέθηκε ιδιαίτερα με την προστασία από μαγείες, βασκανία και κακόβουλες ενέργειες.
Ο Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυρας
Σήμερα τιμάται επίσης ο Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυρας εν Καρατζασού, ο οποίος έζησε στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, παρέμεινε σταθερός στη χριστιανική πίστη παρά τις πιέσεις που δέχθηκε και οδηγήθηκε στο μαρτύριο.
Η μνήμη του εντάσσεται στην παράδοση των Νεομαρτύρων, οι οποίοι τιμώνται επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τη χριστιανική τους πίστη.
Όσιος Κασσιανός ο Έλληνας
Ο Όσιος Κασσιανός ο Έλληνας και Θαυματουργός έζησε ως μοναχός και ασκητής και τιμάται για την αυστηρή πνευματική ζωή του.
Οι πληροφορίες για τον βίο του είναι περιορισμένες σε σύγκριση με εκείνες που έχουν διασωθεί για άλλους Αγίους της ημέρας, γι’ αυτό και η εκκλησιαστική μνήμη του επικεντρώνεται κυρίως στην ασκητική και θαυματουργική παράδοση που συνδέθηκε με το πρόσωπό του.
Ο Άγιος Θεόδωρος Γαβράς
Ο Άγιος Θεόδωρος ο Μεγαλομάρτυρας ο Γαβράς γεννήθηκε τον 10ο αιώνα μ.Χ. στην Άρτα (ή Άτρα) της Χαλδίας, περιοχή του Πόντου με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα.
Προερχόταν από επιφανή και ευσεβή οικογένεια και ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία, φτάνοντας να αναλάβει καθήκοντα στρατιωτικού αρχηγού και κυβερνήτη της Τραπεζούντας. Έμεινε γνωστός για την υπεράσπιση της Ορθόδοξης πίστης, αλλά και για τη φροντίδα που έδειχνε στους φτωχούς και τους αδύναμους.
Κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με τους Σελτζούκους Τούρκους, ο Θεόδωρος Γαβράς συνελήφθη και μαρτύρησε έχοντας υποστεί φριχτά βασανιστήρια. Για να τιμηθεί η μνήμη του κατασκευάστηκε ναός στην Τραπεζούντα. Ο ναός υπήρξε δωρεά του ανιψιού του Θεοδώρου, Κωνσταντίνου Γαβρά, ο οποίος διετέλεσε, όπως και ο θείος του, στρατηγός του θέματος Χαλδίας με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα το διάστημα 1118-1143 μ.Χ.
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Σήμερα γιορτάζουν οι:
- Κυπριανός, Κυπριανή
- Ιουστίνη, Ιουστίνα, Ιουστίνος
