Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, τη μνήμη του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτη και Μεγαλομάρτυρα, ενός από τους πιο αγαπητούς Αγίους της Ορθοδοξίας και πολιούχου της Θεσσαλονίκης.
Η σημερινή ημέρα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές του φθινοπώρου, ενώ τιμώνται επίσης οι Μάρτυρες Λούππος, Λέπτινα και Γλύκων, καθώς και η ανάμνηση μεγάλου σεισμού στην Κωνσταντινούπολη.
Άγιος Δημήτριος – Ο Μεγαλομάρτυρας της Θεσσαλονίκης
Ο Άγιος Δημήτριος έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., την εποχή των μεγάλων διωγμών εναντίον των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από επιφανή οικογένεια και απέκτησε υψηλή θέση στη ρωμαϊκή διοίκηση και στον στρατό.
Παρά το αξίωμά του, δεν έκρυβε τη χριστιανική του πίστη και δίδασκε δημόσια το Ευαγγέλιο. Κατά τους διωγμούς του αυτοκράτορα Γαλερίου συνελήφθη και φυλακίστηκε, καθώς αρνήθηκε να αποκηρύξει τον Χριστιανισμό.
Ο Νέστορας νίκησε τον Λυαίο, προκαλώντας την οργή του αυτοκράτορα. Σύμφωνα με τον συναξαριακό βίο, ο Δημήτριος θανατώθηκε με λογχισμούς μέσα στη φυλακή, γύρω στο 306 μ.Χ.
Η μνήμη του συνδέθηκε έκτοτε στενά με τη Θεσσαλονίκη, όπου αναπτύχθηκε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα του χριστιανικού κόσμου. Η προσωνυμία «Μυροβλύτης» προέρχεται από την εκκλησιαστική παράδοση σύμφωνα με την οποία από τον τάφο και τα λείψανα του Αγίου ανέβλυζε ευωδιαστό μύρο.
Το φαινόμενο αυτό θεωρήθηκε από τους πιστούς ένδειξη αγιότητας και συνδέθηκε με πολυάριθμες διηγήσεις θαυμάτων και θεραπειών.
Ο μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Ελλάδας και περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Στην κρύπτη του ναού διατηρείται η παράδοση του τόπου μαρτυρίου του Αγίου, ενώ το προσκύνημά του προσελκύει πιστούς από ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο.
Ο Άγιος Δημήτριος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία και την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, της οποίας θεωρείται προστάτης.
Η γιορτή του, στις 26 Οκτωβρίου, συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης το 1912, προσδίδοντας στην ημέρα ιδιαίτερη θρησκευτική και ιστορική σημασία.
Εκτός από τη Θεσσαλονίκη, τιμάται ως πολιούχος ή ιδιαίτερος προστάτης σε πολλές περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων η Ελασσόνα, ο Λαγκαδάς, η Ναύπακτος, η Σιάτιστα, η Χρυσούπολη, ο Αλμυρός, ο Κολινδρός, η Πετρούπολη, η Κερατέα, ο Άγιος Δημήτριος Αττικής, ο Αυλώνας Αττικής και ο Μικρός Βάλτος Κορινθίας.
Άγιος Λούππος ο Μάρτυρας
Ο Άγιος Λούππος συνδέεται στενά με τον Άγιο Δημήτριο. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, υπήρξε υπηρέτης του και μετά το μαρτύριό του πήρε τον χιτώνα και το δαχτυλίδι του, τα οποία είχαν βαφτεί με το αίμα του.
Η παράδοση αναφέρει ότι με αυτά επιτελούσε θαύματα, γεγονός που οδήγησε στη σύλληψη και τελικά στο μαρτύριό του.
Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του την ίδια ημέρα με εκείνη του Αγίου Δημητρίου.
Αγία Λέπτινα και Άγιος Γλύκων
Στις 26 Οκτωβρίου τιμώνται επίσης η Αγία Λέπτινα και ο Άγιος Γλύκων, που αναφέρονται στα εκκλησιαστικά συναξάρια ως Μάρτυρες.
Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί για τη ζωή και τη δράση τους είναι περιορισμένες.
Η ανάμνηση του Μεγάλου Σεισμού στην Κωνσταντινούπολη
Το εορτολόγιο της 26ης Οκτωβρίου περιλαμβάνει και την ανάμνηση μεγάλου σεισμού στην Κωνσταντινούπολη.
Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει την ανάμνηση με καταστροφικό σεισμό που έπληξε τη βυζαντινή πρωτεύουσα τον 8ο αιώνα, επί αυτοκράτορα Λέοντος Γ΄.
Η μνημόνευση του γεγονότος καθιερώθηκε ως υπενθύμιση της ανθρώπινης ευαλωτότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές και της σημασίας της προσευχής.
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Δημήτρης, Δήμητρα
- Γκλύκων, Γλυκός
- Λέπτινος, Λεπτίνα
- Λούππος
